Në historinë e operës ka kompozitorë që ndërtojnë një gjuhë të re muzikore dhe të tjerë që dinë të bashkojnë gjuhët ekzistuese në një spektakël të vetëm. Giacomo Meyerbeer i përkiste kësaj të dytës. Ai mori traditën orkestrale gjermane, elegancën vokale italiane dhe madhështinë skenike të Parisit dhe i shkriu në një formë që do të përcaktonte për dekada fytyrën e grand opéra-s.

Meyerbeer lindi më 5 shtator 1791 në Tasdorf, pranë Berlinit, në një familje të pasur hebraike. Emri i tij i lindjes ishte Jakob Liebmann Beer, ndërsa më vonë do të merrte emrin Giacomo Meyerbeer, një emër që do ta shoqëronte në udhëtimin e tij artistik nga Gjermania drejt Italisë dhe, më pas, Parisit.

Që në fëmijëri, muzika u shfaq si një talent i jashtëzakonshëm. Ai studioi piano me mësues të rëndësishëm të kohës dhe interpretoi publikisht që në moshë shumë të re. Por rruga e tij nuk do të mbetej vetëm te virtuozi i pianos. Meyerbeer e kuptoi gradualisht se skena operistike ishte vendi ku ambicia e tij muzikore mund të merrte përmasat që kërkonte.

Në vitet e para të karrierës ai u formua në një mjedis ku takoheshin disa nga emrat më të rëndësishëm të muzikës evropiane. Studimet me Antonio Salierin, Carl Friedrich Zelterin dhe më vonë me Abbé Voglerin e ndihmuan të ndërtonte një bazë të gjerë artistike. Në Darmstadt u afrua edhe me Carl Maria von Weberin, me të cilin ndau miqësi dhe interesa muzikore.

Por kthesa e vërtetë erdhi kur Meyerbeer u nis drejt Italisë. Atje ai u përball drejtpërdrejt me traditën e operës italiane dhe me suksesin e jashtëzakonshëm të Gioachino Rossinit. Muzika e Rossinit pati ndikim të madh mbi të dhe Meyerbeer shkroi disa opera në stilin italian. Il crociato in Egitto, e shfaqur në Venecia më 1824, i solli famë ndërkombëtare dhe e vendosi emrin e tij në skenat kryesore të Evropës.

Megjithatë, ishte Parisi ai që do ta kthente Meyerbeerin në një prej figurave më të fuqishme të operës së shekullit XIX. Në vitin 1831, Robert le diable u shfaq në Paris dhe suksesit të saj nuk i ngjante më thjesht një premiere të suksesshme. Opera u shndërrua në një ngjarje kulturore. Muzika dramatike, skenografia madhështore, koreografia dhe efektet teatrale krijuan një model të ri për atë që publiku priste nga opera.

Meyerbeer nuk e shihte operën vetëm si muzikë. Për të, ajo ishte një art i përbashkët ku orkestrimi, zëri, skena, ndriçimi, baleti dhe dramaturgjia duhej të funksiononin së bashku. Pikërisht kjo e bëri Robert le diable një pikë kthese dhe e ndihmoi grand opéra-n franceze të merrte formën monumentale me të cilën do të identifikohej gjatë shekullit.

Pas këtij suksesi erdhën Les Huguenots dhe Le prophète, dy prej veprave më të rëndësishme të Meyerbeerit. Les Huguenots, e shfaqur më 1836, u bë një nga operat më të suksesshme të shekullit XIX dhe ishte e para që u interpretua më shumë se një mijë herë në Paris. Në këto vepra Meyerbeer ndërthuri historinë, konfliktin fetar e politik dhe dramën personale me një përmasë muzikore e skenike që synonte të përfshinte të gjitha shqisat e publikut.

Jeta e tij artistike u zhvillua mes Parisit dhe Berlinit. Në Francë ishte kompozitori i madh i skenës operistike, ndërsa në Prusi mbajti poste të rëndësishme muzikore dhe ndikoi në jetën kulturore të Berlinit. Ai ishte gjithashtu ndër mbështetësit e hershëm të Richard Wagnerit dhe ndihmoi në promovimin e Rienzi-t. Ironikisht, marrëdhënia mes tyre do të përfundonte në një konflikt të hidhur.

Wagner më vonë e sulmoi ashpër Meyerbeerin, edhe përmes shkrimeve me përmbajtje antisemite, duke ndikuar në mënyrë të rëndë në perceptimin e veprës së tij pas vdekjes. Meyerbeer, i cili ishte thellësisht i lidhur me identitetin e tij hebraik, kishte përjetuar gjatë jetës edhe armiqësi antisemitiste. Megjithatë, ai rrallë iu përgjigj publikisht sulmeve dhe zgjodhi të ruante distancën nga polemikat.

Meyerbeer vdiq në Paris më 2 maj 1864, në moshën 72-vjeçare. Opera e tij e fundit, L’Africaine, u shfaq vetëm pas vdekjes, më 1865. Pas kësaj, fama e tij nisi gradualisht të zbehej. Veprat e tij u larguan nga repertori gjatë pjesës më të madhe të shekullit XX, një proces i ndikuar edhe nga antisemitizmi dhe nga ndryshimet e mëdha në shijet dhe estetikën operistike.

Por Meyerbeer nuk është zhdukur nga historia e muzikës. Në shekullin XXI, operat e tij të mëdha franceze kanë nisur të rikthehen në skenat evropiane. Dhe rikthimi i tyre është një kujtesë se historia e operës nuk është gjithmonë një vijë e drejtë ku disa emra mbeten përgjithmonë në qendër, ndërsa të tjerët harrohen. Ndonjëherë një kompozitor duhet të pritet nga heshtja e historisë për t’u dëgjuar sërish.

Meyerbeer mbetet një prej figurave që i dha formë operës si spektakël total. Ai bashkoi tradita muzikore që vinin nga vende të ndryshme dhe krijoi një gjuhë skenike që ndikoi te brezat pas tij. Në madhështinë e orkestrës, në zërat e fuqishëm dhe në dramën që shtrihet përtej muzikës, gjendet ende gjurma e një kompozitori që dikur ishte ndër më të luajturit në teatrot më të mëdha të Evropës./KultPlus.com