Jo, z. Tërnava – ne nuk shkojmë në Beograd! Në Zogaj kemi tokën, gurët shekullorë, flamurin dhe atdheun tonë. Familja Musa nuk e mëson shqiptarinë në oborrin e askujt – atë e merr që në barkun e nënës.
Nga Mirushe Musa – Zogaj
Ka fjalë që thuhen dhe harrohen. Por ka edhe fjalë që, kur dalin nga goja e një drejtuesi fetar, nuk mund të kalojnë lehtë, sepse mbeten si dëshmi e një mendësie dhe kërkojnë përgjigje. Formulimi që i atribuohet Myftiut të Kosovës, Naim Tërnava: “Kush s’mun i sheh xhamitë, le t’ia mësyjë Beogradit” nuk mund të trajtohet thjesht si një batutë. Nëse kjo deklaratë është nxjerrë jashtë kontekstit, le të sqarohet. Por nëse ky është vërtet kuptimi i saj, atëherë përgjigjja jonë nga Zogaj është e qartë dhe e prerë:
Jo, z. Tërnava. Ne nuk shkojmë në Beograd. Në Beograd nuk na dërgon as hoxha, as politikani, as turma. Ne qëndrojmë këtu, në tokën tonë, në Kosovë. Sepse Familja Musa nuk e ka marrë atdhedashurinë me certifikatë nga ndonjë institucion fetar. Atdhedashurinë e kemi trashëguar. E kemi në kujtesë, në gjuhë, në familje, në tokë dhe në historinë e të parëve tanë.
E kemi edhe në gurët shekullorë të kësaj treve dhe në flamurin kuqezi, të cilin nuk e kemi ngritur sot për një fotografi, por e kemi bartur brez pas brezi. Te ne, fëmija njihet me atdheun para se të lindë. Në familjen tonë, shqiptaria nuk fillon kur fëmija hyn në shkollë. Ajo fillon shumë më herët – që në barkun e nënës. Nëna ia përcjell fëmijës dashurinë për tokën, gjuhën, flamurin dhe njerëzit e vet.
Pastaj vjen ninulla.
Vjen gjuha shqipe.
Vjen kujtesa e të parëve.
Vjen flamuri kuqezi.
Vjen historia e familjes.
Vjen Kosova.
Kështu jemi rritur ne.
Prandaj, kur dikush përpiqet të na japë leksione se kush është shqiptar dhe kush duhet “t’ia mësyjë Beogradit”, na lejohet edhe pak ironi:
Z. Tërnava, hartën e atdheut e kemi mësuar shumë kohë përpara se të dëgjonim predikimet tuaja. Dhe në atë hartë, Zogaj është këtu.
Kosova është këtu.
Shqipëria është këtu.
Beogradi nuk është adresa jonë.
Në tokën e Familjes Musa flasin edhe gurët.
Në Zogaj nuk kemi vetëm një copë truall. Kemi gjurmë. Kemi kujtesë. Kemi histori. Kemi gurë të vjetër që flasin më qetë se zhurma e ditës, por shpesh thonë shumë më tepër.
Për ne, ndërtimi i një kishe nuk është projekt kundër dikujt. Është pjesë e të drejtës sonë për të kujtuar, për të besuar dhe për të respektuar trashëgiminë tonë. Dhe këtu lind një paradoks i madh: Si mund të paraqitet një kishë shqiptare në tokën e një familjeje shqiptare si rrezik për shqiptarët?
Nëse kryqi shqiptar ju shqetëson më shumë se projektet dhe ndikimet që synojnë dëmtimin e Kosovës, atëherë duhet kontrolluar busulla – jo familja Musa.
Flamuri ynë nuk vendoset sipas fesë.
Ne nuk e pyesim shqiptarin:
“A shkon në kishë apo në xhami?”
Ne e pyesim:
A e do Kosovën?
A e do gjuhën shqipe?
A e respekton flamurin?
A e respekton lirinë dhe dinjitetin e tjetrit?
Kaq.
Shqiptari i besimit islam është vëllai ynë. Shqiptari katolik është vëllai ynë. Shqiptari pa besim fetar është po aq shqiptar. Ne nuk e shohim fenë si pengesë për shqiptarinë. Përkundrazi, besimi është çështje personale dhe e drejtë e çdo qytetari. Por kundërshtimi ynë fillon atëherë kur dikush kërkon ta vendosë fenë mbi kombin, ose institucionin fetar mbi Republikën.
Sepse Kosova nuk është teokraci.
Kosova është Republikë.
Kur Skënderbeu bëhet i padëshiruar, por flamujt e huaj mirëpriten, pyetjet lindin vetë. Në shoqërinë tonë prej vitesh dëgjojmë zëra që përçmojnë figura kombëtare, relativizojnë historinë shqiptare apo përpiqen ta zëvendësojnë identitetin tonë me narrativa të importuara. Këto qëndrime nuk duhet t’ia atribuojmë çdo besimtari dhe as çdo hoxhe. Por, kur shfaqen, duhet të kundërshtohen pa frikë.
Për ne, Skënderbeu nuk negociohet.
Flamuri kuqezi nuk negociohet.
Gjuha shqipe nuk negociohet.
Pavarësia dhe shtetësia e Kosovës nuk negociohen.
Dhe kushdo që përpiqet t’i paraqesë këto si pengesa për fenë, është ai që po e fut fenë në një konflikt ku ajo nuk duhet të jetë. Feja që respekton kombin nuk ka pse të frikësohet nga Skënderbeu.
As nga Nënë Tereza.
As nga flamuri.
As nga historia jonë.
Dhe pastaj vjen rasti Sheholli… Këtu ironia bëhet edhe më e hidhur. Në një kohë kur qytetarëve kritikë u thuhet se duhet “t’ia mësyjnë Beogradit”, Prokuroria Speciale ka ngritur aktakuzë ndaj Fatmir Shehollit për vepra që lidhen me spiunazhin dhe shantazhin, duke pretenduar se ai ka vepruar në ndihmë të BIA-s serbe.
Sipas raportimeve mbi aktakuzën dhe materialet e sekuestruara, në to është gjetur edhe një dokument i titulluar “Top Secret 2”, ku përshkruhet, ndër të tjera, një skenar që lidhet me përdorimin e radikalizimit fetar dhe shtimin e xhamive si pjesë e një strategjie të pretenduar kundër Kosovës.
Duhet theksuar qartë: Sheholli është i akuzuar dhe jo i dënuar përfundimisht. Përgjegjësia penale përcaktohet vetëm nga gjykata. Po ashtu, pretendimet e përfshira në një material të tillë nuk mund të shndërrohen automatikisht në akuzë ndaj çdo xhamie, çdo besimtari apo ndaj Bashkësisë Islame të Kosovës.
Por pyetjet që lindin nga këto zhvillime meritojnë të hetohen. Dhe pyetja është: Kush duhet t’ia mësyjë kujt? Ne që mbrojmë tokën, flamurin dhe kujtesën tonë? Apo institucionet tona duhet të hapin dosjet, të hetojnë ndikimet e huaja dhe të zbardhin çdo përpjekje që synon përçarjen e shqiptarëve dhe dëmtimin e Republikës së Kosovës?
Nëse në materiale të tilla përmenden pretendime për financime, ndikime apo strategji të jashtme, këto duhet t’u nënshtrohen hetimeve serioze institucionale. Jo paragjykimit ndaj një komuniteti të tërë.
Faktet duhet të flasin.
Mos na tregoni rrugën për Beograd – kërkojuni institucioneve të hapin dosjet
Në vend që qytetarëve kritikë t’u drejtohet gishti, do të ishte shumë më e dobishme të thuhej:
Hapini dosjet.
Hetoni çdo financim të dyshimtë.
Kontrolloni çdo ndikim të jashtëm.
Shikoni kush ka punuar për Republikën dhe kush kundër saj.
Dhe pastaj le të flasin faktet.
Sepse patriotizmi nuk provohet duke bërtitur më fort në mikrofon. Patriotizmi provohet me qëndrimin ndaj shtetit, ndaj lirisë dhe ndaj së vërtetës. Z. Tërnava, shqiptaria nuk është pronë e Bashkësisë Islame. Bashkësia Islame e Kosovës është institucion fetar. Jo Ministri e Shqiptarisë. Myftiu është drejtues shpirtëror i besimtarëve të vet. Jo doganier i identitetit kombëtar. Askush nuk ka të drejtë të vendosë se kush hyn dhe kush del nga shqiptaria. Dhe aq më pak të vendosë se kush duhet të shkojë në Beograd.
Në Familjen Musa, shqiptaria nuk matet me numrin e xhamive dhe as me numrin e kishave. Ajo matet me atë që kemi bërë kur Kosova kishte nevojë.
Me atë që kemi ruajtur.
Me atë që u kemi lënë fëmijëve.
Me gjuhën që flasim.
Me flamurin që nderojmë.
Me tokën që nuk e kemi harruar.
Kisha jonë nuk e rrëzon xhaminë tuaj
Ky është absurdi që duhet të marrë fund.
Nëse ndërtohet një kishë shqiptare në Zogaj, asnjë xhami nuk shembet.
Asnjë besimtari mysliman nuk i humbet e drejta e tij.
Asnjë hoxhë nuk pengohet të predikojë.
Atëherë, pse gjithë kjo zhurmë?
Një kambanë nuk ia merr zërin ezanit.
Një kryq nuk e rrëzon një minare.
Por fanatizmi mund ta rrëzojë bashkëjetesën.
Dhe kjo është shumë më e rrezikshme se çdo objekt fetar.
Ne mund të kemi besime të ndryshme dhe prapë të kemi një atdhe.
Mund të lutemi në vende të ndryshme dhe prapë të valëvitim të njëjtin flamur.
Mund të mendojmë ndryshe dhe prapë të jemi qytetarë të së njëjtës Republikë.
Ne kemi një adresë: Zogaj – Vushtrri – Kosovë
Prandaj po e mbyll me përgjigjen që meriton kjo çështje:
Jo, z. Naim Tërnava.
Ne nuk shkojmë në Beograd.
Ne jemi në Zogaj.
Në tokën tonë.
Mes gurëve tanë.
Mes varreve dhe kujtesës sonë.
Me gjuhën shqipe.
Me flamurin kuqezi.
Me Kosovën në zemër.
Dhe me atdheun që fëmijëve tanë ua mësojmë ende pa ardhur në këtë botë.
Kush dëshiron dialog, është i mirëpritur.
Kush kërkon respekt, do të marrë respekt.
Por kush kërkon të na trembë, të na përjashtojë ose të na japë një adresë tjetër, duhet ta dijë: Familja Musa nuk është mysafire në atdheun e vet. Ne nuk e kemi marrë këtë tokë me qira. Nuk e kemi marrë shqiptarinë hua. Dhe nuk do t’ia dorëzojmë kujtesën tonë askujt.
Flamuri ynë është kuqezi.
Gjuha jonë është shqip.
Shteti ynë është Kosova.
Adresa jonë është Zogaj.
Beogradin mbajeni për dosjet që duhet të hetohen, jo si adresë për shqiptarët që guxojnë të mendojnë ndryshe. /Autorja është poete dhe veprimtare e hershme kombëtare, e angazhuar ndër vite për atdheun dhe në periudha të ndryshme të përballjes me pushtuesit/
