Leximi i filxhanit ka qenë prej brezash një nga mënyrat më të njohura të parashikimit popullor. Por vitet e fundit ritualit tradicional i është shtuar edhe një “fallxhor” i pazakontë: inteligjenca artificiale.

Mjafton t’i dërgosh ChatGPT një fotografi të filxhanit të kafesë dhe t’i kërkosh ta lexojë. Brenda pak çastesh mund të marrësh interpretime për dashurinë, punën, paratë, një udhëtim apo një lajm që mund të jetë duke ardhur. Por pyetja është: nga i nxjerr ChatGPT këto parashikime dhe sa duhet t’u besojmë?

Në të vërtetë, ChatGPT nuk e di dhe nuk mund ta shohë të ardhmen. Kur analizon fotografinë e një filxhani, ai përpiqet të dallojë format që krijon llumi i kafesë dhe më pas i interpreton duke u bazuar në simbolikën që tradicionalisht lidhet me leximin e filxhanit.

Për shembull, një formë që ngjan me zemër mund të lidhet me dashurinë ose marrëdhëniet, një zog me një lajm, ndërsa një formë që ngjan me rrugë mund të interpretohet si udhëtim, ndryshim apo një drejtim i ri në jetë.

Pra, ChatGPT nuk po zbulon një informacion të fshehtë për personin që ka pirë kafenë. Ai njeh forma, përdor kuptimet tradicionale që u janë dhënë këtyre simboleve dhe ndërton një interpretim.

Ka edhe një fenomen psikologjik që e bën gjithë këtë më interesant: pareidolia. Është prirja e trurit për të dalluar figura të njohura në forma të rastësishme, njësoj si kur shohim një fytyrë, kafshë apo objekt mes reve.

Atëherë, pse ndonjë lexim mund të duket sikur “qëllon në shenjë”? Shumë interpretime janë mjaft të gjera për t’u përshtatur me situata të ndryshme personale. Për më tepër, njerëzit kanë tendencën të kujtojnë më fort ato pjesë që përputhen me jetën e tyre dhe të harrojnë ato që nuk rezultojnë të sakta.

Kjo nuk do të thotë se leximi i filxhanit nga ChatGPT nuk mund të jetë interesant. Përkundrazi, mund të jetë argëtues dhe kurioz si interpretim simbolik, sidomos për ata që e duan traditën e filxhanit.

Por nëse bëhet fjalë për vendime serioze mbi shëndetin, paratë, marrëdhëniet apo të ardhmen, përgjigjja është e qartë: një filxhani