Un legame che nasce dalla storia comune e guarda al futuro attraverso cultura, turismo, economia e valorizzazione della lingua arbëreshe. È questo il significato del gemellaggio tra la città albanese di Berat e il Comune molisano di Montecilfone, al centro dell’intervista realizzata per Radio Radicale con il sindaco di Berat Ervin Ceca.
Il percorso che ha portato al gemellaggio è iniziato quasi un anno fa, con la firma del primo protocollo ad Acquaviva Collecroce, e si è concluso nei giorni scorsi a Montecilfone. Un passaggio che, nelle intenzioni delle due amministrazioni, non dovrà rimanere un semplice atto istituzionale, ma trasformarsi in una collaborazione concreta e duratura.
«Vogliamo che questo gemellaggio non rimanga solamente un atto sulla carta», ha spiegato il sindaco di Berat, sottolineando l’importanza di sviluppare nel tempo scambi culturali, economici e turistici tra le due comunità.
Dall’olio al vino, le economie locali come ponte tra Albania e Italia
Uno dei punti di contatto più evidenti tra Berat e Montecilfone riguarda l’economia locale. Entrambe le realtà hanno una forte tradizione agricola e stanno puntando sempre di più sul turismo.
L’olio d’oliva e il vino rappresentano due produzioni particolarmente importanti per Berat. La città albanese può contare infatti su una significativa concentrazione di vigneti e cantine, alcune delle quali figurano tra le realtà più importanti del settore in Albania.
Il gemellaggio potrebbe quindi diventare anche un’occasione per favorire la conoscenza reciproca delle produzioni locali, creare nuove opportunità commerciali e mettere in contatto imprese e operatori dei due territori.
Berat, patrimonio UNESCO e destinazione turistica in crescita
Durante l’intervista è stato dedicato ampio spazio anche alle potenzialità turistiche di Berat, una delle città storiche più importanti dell’Albania e patrimonio mondiale dell’UNESCO.
Con una storia che affonda le proprie radici in oltre duemila anni di civiltà, Berat sta vivendo negli ultimi anni una forte crescita del turismo. Secondo quanto riferito dal sindaco, la città ha registrato quasi un milione di visitatori nell’ultimo anno, distribuiti non soltanto nei mesi della stagione estiva, ma durante tutto l’arco dell’anno.
Una crescita che rappresenta allo stesso tempo una grande opportunità e una sfida per l’amministrazione locale.
La strategia turistica punta innanzitutto sulla valorizzazione del patrimonio storico e culturale, ma anche sulle risorse naturalistiche del territorio. Berat è infatti circondata da paesaggi di grande interesse, tra cui i canyon del fiume Osum e il monte Tomorr.
«Berat non è solo una semplice visita, ma è un’esperienza da vivere», ha sottolineato il sindaco, invitando i turisti italiani a scoprire la città.
Un invito reso ancora più significativo dalla posizione strategica di Berat, che si trova a circa un’ora dall’aeroporto internazionale di Rinas e dal porto di Durazzo. Anche l’apertura dell’aeroporto di Valona, prevista nei prossimi anni, potrebbe contribuire a rendere ancora più semplice l’accesso alla regione.
Il Festival del Vino e il prossimo appuntamento di ottobre
Il prossimo appuntamento importante nel calendario della città sarà il Festival del Vino, previsto per la prima settimana di ottobre.
Si tratta di uno degli eventi annuali più importanti di Berat, con la partecipazione di numerose cantine e un concorso dedicato alla produzione vinicola. All’iniziativa partecipano da alcuni anni anche cantine arbëreshe provenienti dall’Italia.
Proprio in occasione del Festival è previsto un nuovo momento di incontro tra le delegazioni di Berat e Montecilfone, con la possibile partecipazione di rappresentanti istituzionali e operatori economici italiani.
L’appuntamento potrebbe quindi rappresentare un ulteriore passo nel percorso avviato con il gemellaggio, trasformando le relazioni istituzionali in occasioni concrete di collaborazione.
La lingua arbëreshe al centro della collaborazione
Tra i temi più significativi emersi nell’intervista c’è anche quello della tutela della lingua arbëreshe.
La visita a Montecilfone ha permesso alla delegazione di Berat di entrare in contatto diretto con una comunità che, nonostante il passare dei secoli, conserva ancora l’antica lingua di origine albanese.
Per il sindaco di Berat, la tutela di questo patrimonio rappresenta una responsabilità condivisa. Le due amministrazioni stanno infatti valutando la possibilità di sviluppare programmi di scambio tra scuole, associazioni e comunità, con l’obiettivo di rafforzare non soltanto i rapporti turistici ed economici, ma anche quelli culturali e linguistici.
«L’arbëresh è un’identità che è stata conservata per secoli e dobbiamo fare di tutto affinché questa identità non muoia», ha affermato il sindaco, definendo la conservazione della lingua una priorità per le generazioni future.
Un ponte tra le due sponde dell’Adriatico
Il gemellaggio tra Berat e Montecilfone si inserisce così in un rapporto più ampio tra Albania e Italia, fatto di storia, migrazioni, cultura e legami umani.
Da una parte c’è Berat, città simbolo della storia e della cultura albanese, oggi in forte crescita sul piano turistico. Dall’altra Montecilfone, piccolo centro del Molise che conserva una parte importante dell’identità arbëreshe.
Due comunità diverse per dimensioni e caratteristiche, ma unite da una storia comune e dalla volontà di trasformare le proprie radici in una nuova opportunità di collaborazione.
Il prossimo appuntamento di ottobre, con il Festival del Vino di Berat, sarà dunque un’occasione per rafforzare ulteriormente questo ponte tra Italia e Albania e per dare al gemellaggio un significato concreto, fatto non solo di cerimonie istituzionali, ma di persone, cultura, turismo, economia e lingua.
Berati dhe Montecilfone, një binjakëzim mes kulturës, turizmit dhe identitetit arbëresh
Një lidhje që lind nga historia e përbashkët dhe shikon drejt së ardhmes përmes kulturës, turizmit, ekonomisë dhe promovimit të gjuhës arbëreshe. Ky është kuptimi i binjakëzimit mes qytetit shqiptar të Beratit dhe Bashkisë italiane të Montecilfone, në Molize, i cili ishte në qendër të intervistës realizuar për Radio Radicale me kryetarin e Bashkisë së Beratit, Ervin Ceca.
Procesi që çoi në binjakëzim ka nisur pothuajse një vit më parë, me nënshkrimin e protokollit të parë në Acquaviva Collecroce, dhe përfundoi ditët e fundit në Montecilfone. Një hap që, sipas synimeve të dy administratave, nuk duhet të mbetet thjesht një akt institucional, por të shndërrohet në një bashkëpunim konkret dhe afatgjatë.
«Duam që ky binjakëzim të mos mbetet vetëm një akt në letër», – u shpreh kryetari i Bashkisë së Beratit, duke nënvizuar rëndësinë e zhvillimit në kohë të shkëmbimeve kulturore, ekonomike dhe turistike mes dy komuniteteve.
Nga vaji i ullirit te vera, ekonomitë lokale si urë lidhëse mes Shqipërisë dhe Italisë
Një nga pikat më të dukshme të përbashkëta mes Beratit dhe Montecilfone lidhet me ekonominë lokale. Të dyja zonat kanë një traditë të fortë bujqësore dhe po orientohen gjithnjë e më shumë drejt turizmit.
Vaji i ullirit dhe vera përfaqësojnë dy prodhime veçanërisht të rëndësishme për Beratin. Qyteti shqiptar ka një përqendrim të konsiderueshëm vreshtash dhe kantinash, disa prej të cilave renditen ndër subjektet më të rëndësishme të sektorit në Shqipëri.
Binjakëzimi mund të bëhet kështu edhe një mundësi për njohjen reciproke të prodhimeve lokale, krijimin e mundësive të reja tregtare dhe vendosjen në kontakt të sipërmarrjeve dhe operatorëve ekonomikë të dy territoreve.
Berati, pasuri e UNESCO-s dhe destinacion turistik në rritje
Gjatë intervistës iu kushtua një hapësirë e gjerë edhe potencialeve turistike të Beratit, një prej qyteteve historike më të rëndësishme të Shqipërisë dhe pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s.
Me një histori që i ka rrënjët në më shumë se dy mijë vjet qytetërim, Berati vitet e fundit po përjeton një rritje të fortë të turizmit. Sipas asaj që deklaroi kryetari i Bashkisë, qyteti ka regjistruar pothuajse një milion vizitorë gjatë vitit të fundit, të shpërndarë jo vetëm gjatë muajve të sezonit veror, por përgjatë gjithë vitit.
Një rritje që përbën njëkohësisht një mundësi të madhe dhe një sfidë për administratën lokale.
Strategjia turistike mbështetet para së gjithash në promovimin e trashëgimisë historike dhe kulturore, por edhe në pasuritë natyrore të territorit. Berati është i rrethuar nga peizazhe me interes të madh, ndër të cilat kanionet e lumit Osum dhe mali i Tomorrit.
«Berati nuk është vetëm një vizitë e thjeshtë, por është një përvojë për t’u jetuar», – theksoi kryetari i Bashkisë, duke ftuar turistët italianë të zbulojnë qytetin.
Një ftesë që merr edhe më shumë kuptim për shkak të pozicionit strategjik të Beratit, i cili ndodhet rreth një orë larg nga aeroporti ndërkombëtar i Rinasit dhe porti i Durrësit. Edhe hapja e aeroportit të Vlorës, e parashikuar në vitet e ardhshme, mund të kontribuojë në lehtësimin edhe më të madh të aksesit në këtë rajon.
Festivali i Verës dhe takimi i ardhshëm në tetor
Takimi i ardhshëm i rëndësishëm në kalendarin e qytetit do të jetë Festivali i Verës, i parashikuar për javën e parë të tetorit.
Bëhet fjalë për një nga aktivitetet vjetore më të rëndësishme të Beratit, me pjesëmarrjen e shumë kantinave dhe një konkurs kushtuar prodhimit të verës. Në këtë aktivitet, prej disa vitesh marrin pjesë edhe kantina arbëreshe nga Italia.
Pikërisht në kuadër të Festivalit pritet një tjetër takim mes delegacioneve të Beratit dhe Montecilfone, me mundësinë e pjesëmarrjes së përfaqësuesve institucionalë dhe operatorëve ekonomikë italianë.
Takimi mund të përfaqësojë kështu një tjetër hap në rrugën e nisur me binjakëzimin, duke i shndërruar marrëdhëniet institucionale në mundësi konkrete bashkëpunimi.
Gjuha arbëreshe në qendër të bashkëpunimit
Ndër temat më të rëndësishme të dala nga intervista është edhe ajo e mbrojtjes së gjuhës arbëreshe.
Vizita në Montecilfone i dha mundësinë delegacionit të Beratit të vendoste kontakt të drejtpërdrejtë me një komunitet që, pavarësisht kalimit të shekujve, vazhdon të ruajë gjuhën e lashtë me origjinë shqiptare.
Për kryetarin e Bashkisë së Beratit, mbrojtja e kësaj pasurie përfaqëson një përgjegjësi të përbashkët. Dy administratat po vlerësojnë mundësinë e zhvillimit të programeve të shkëmbimit mes shkollave, shoqatave dhe komuniteteve, me synimin për të forcuar jo vetëm marrëdhëniet turistike dhe ekonomike, por edhe ato kulturore dhe gjuhësore.
«Arbërishtja është një identitet që është ruajtur për shekuj dhe ne duhet të bëjmë gjithçka që ky identitet të mos vdesë», – deklaroi kryetari i Bashkisë, duke e cilësuar ruajtjen e gjuhës një prioritet për brezat e ardhshëm.
Një urë mes dy brigjeve të Adriatikut
Binjakëzimi mes Beratit dhe Montecilfone futet kështu në një marrëdhënie më të gjerë mes Shqipërisë dhe Italisë, të ndërtuar mbi historinë, migracionin, kulturën dhe lidhjet njerëzore.
Nga njëra anë është Berati, qyteti simbol i historisë dhe kulturës shqiptare, sot në një rritje të fortë në aspektin turistik. Nga ana tjetër është Montecilfone, një qendër e vogël e Molizes që ruan një pjesë të rëndësishme të identitetit arbëresh.
Dy komunitete të ndryshme për nga madhësia dhe karakteristikat, por të bashkuara nga një histori e përbashkët dhe nga vullneti për t’i shndërruar rrënjët e tyre në një mundësi të re bashkëpunimi.
Takimi i ardhshëm i tetorit, me Festivalin e Verës së Beratit, do të jetë kështu një mundësi për ta forcuar më tej këtë urë mes Italisë dhe Shqipërisë dhe për t’i dhënë binjakëzimit një kuptim konkret, të ndërtuar jo vetëm mbi ceremonitë institucionale, por mbi njerëzit, kulturën, turizmin, ekonominë dhe gjuhën.
