Në historinë e Shqipërisë së pavarur, krahas figurave politike e patriotike, një vend të rëndësishëm zënë edhe hoxhallarët dhe intelektualët myslimanë, të cilët u angazhuan në jetën publike, arsimore, administrative dhe politike të vendit.
Në vitet e para të shtetit shqiptar, disa prej tyre mbajtën poste të rëndësishme dhe dhanë kontribut në ndërtimin e institucioneve të reja. Mes figurave që përmenden janë:
Hafiz Xhemal Naipi – Kryetar i Parlamentit të Parë Shqiptar.
Qemal Bej Karaosmani – një prej firmëtarëve të Aktit të Pavarësisë.
Hafiz Muharrem Mullai – Myfti i Tiranës.
Hafiz Ali Efendi Derhemi – Kryetar i Bashkisë së Tiranës në vitet 1923–1924.
Hafiz Ali Korça – figurë e njohur e arsimit dhe administrimit arsimor, me detyra në disa qytete dhe më pas në nivel kombëtar.
Hafiz Ali Podgorica – Kryebashkiaku i parë i Durrësit.
Kontributi i këtyre personaliteteve tregon se hoxhallarët nuk ishin të pranishëm vetëm në jetën fetare, por edhe në çështjet kombëtare, arsimore, politike dhe institucionale të Shqipërisë në vitet e para të shtetit të pavarur.
