Gloria Steinem, një nga figurat më të njohura të lëvizjes feministe moderne, u nda nga jeta në moshën 92-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme në gazetari, aktivizëm, letërsi, art dhe kulturën popullore.

E lindur më 25 mars 1934 në Toledo të Ohajos, Steinem u bë gjatë dekadave një prej zërave më të fuqishëm të luftës për barazi gjinore në Shtetet e Bashkuara. Ajo e ndërtoi karrierën përmes gazetarisë, shkrimeve dhe aktivizmit, duke trajtuar çështje si të drejtat e grave, dhuna në familje, pabarazia gjinore dhe të drejtat riprodhuese.

Një prej episodeve më të njohura të karrierës së saj ndodhi në vitin 1963, kur Steinem punoi fshehurazi si „Playboy Bunny“ në klubin Playboy të Hugh Hefner në Nju Jork, për të dokumentuar realitetin me të cilin përballeshin gratë që punonin aty. Reportazhi i saj tërhoqi vëmendje të madhe dhe e konsolidoi reputacionin e saj si gazetare investigative.

Në vitin 1971, Steinem ishte ndër bashkëthemelueset e revistës feministe „Ms.“, e cila u shndërrua në një prej platformave më të rëndësishme të lëvizjes për të drejtat e grave. Ajo ishte gjithashtu bashkëthemeluese e National Women’s Political Caucus dhe e disa organizatave të tjera që synonin fuqizimin politik dhe shoqëror të grave.

Një figurë e pranishme edhe në art dhe kulturën popullore

Ndikimi i Steinem nuk u kufizua vetëm në politikë dhe aktivizëm. Jeta dhe puna e saj u bënë pjesë e kinemasë dhe televizionit, ndërsa ajo krijoi gjatë viteve miqësi të rëndësishme me artistë dhe figura të njohura të kulturës.

Historia e saj si „Playboy Bunny“ u përshtat në filmin televiziv „A Bunny’s Tale“ në vitin 1985. Në vitin 2020, jeta e saj u trajtua në filmin biografik „The Glorias“, ku Steinem u portretizua nga disa aktore, përfshirë Julianne Moore dhe Alicia Vikander. Po atë vit, Rose Byrne e interpretoi në miniserialin „Mrs. America“.

Një prej miqësive të saj më të rëndësishme në botën e artit ishte ajo me artistën Barbara Nessim, me të cilën Steinem jetoi për gjashtë vjet. Të dyja ishin njohur përmes rrethit artistik të Nju Jorkut dhe ruajtën një miqësi të gjatë.

Steinem e konsideronte Nessim një prej njerëzve që ndikuan në mënyrën e saj të të parit të artit. Në një intervistë të përbashkët, ajo kujtonte se kishte mësuar prej saj „si të shikonte formën dhe jo funksionin“.

Ajo ishte gjithashtu mike dhe mentore e fotografes së njohur Annie Leibovitz. Në vitin 2016, Steinem shkroi tekstin hyrës për ekspozitën e Leibovitz, „Women: New Portraits“, në Nju Jork.

Një tjetër artiste me të cilën kishte një lidhje të veçantë ishte Judy Chicago. Në vitin 2019, Steinem e prezantoi Chicago-n në një gala të Hammer Museum, duke e përshkruar si një figurë që kishte ndikuar thellë në mënyrën se si ajo e shihte botën e artit.

„Mund ta ndash botën e artit, dhe sigurisht mund ta ndaj jetën time, në para dhe pas Judy Chicago“, kishte thënë Steinem.

Trashëgimia e saj në kulturë

Steinem u bë gjithashtu subjekt i veprave të artistëve bashkëkohorë. Në vitin 2023, piktorja Marilyn Minter e përfshiu portretin e saj në një ekspozitë kushtuar grave që ajo admironte, krahas figurave si Monica Lewinsky dhe Lady Gaga.

Edhe vepra e saj letrare pati ndikim në institucionet kulturore. Libri „Outrageous Acts and Everyday Rebellions“, botuar në vitin 1983, frymëzoi ekspozitën „Everyday Rebellions: Collection Conversations“ në Brooklyn Museum, e cila u zhvillua nga tetori 2025 deri në korrik 2026.

Ekspozita eksploronte mënyrat se si artistët bashkëkohorë përdorin gjeste të përditshme si forma të rezistencës dhe sfidës krijuese, duke krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë me idetë që Steinem kishte trajtuar në shkrimet e saj.

Marrëdhënia e saj me botën e artit, megjithatë, nuk ishte gjithmonë e lehtë. Në vitet 1970, gjatë një vizite në shtëpinë e artistes Georgia O’Keeffe në Nju Meksiko, Steinem u refuzua në derë. O’Keeffe kundërshtonte fuqishëm etiketimin e saj si „grua artiste“ dhe idenë se gjinia duhej të përcaktonte mënyrën se si vlerësohej arti i saj.

Një trashëgimi përtej aktivizmit

Për më shumë se pesë dekada, Gloria Steinem mbeti një prej zërave më të rëndësishëm të lëvizjes feministe amerikane. Ajo luftoi për të drejtat riprodhuese, barazinë gjinore dhe përfaqësimin e grave në jetën publike, duke ndikuar në breza të tërë aktivistësh, shkrimtarësh dhe artistësh.

Në vitin 2013, presidenti amerikan Barack Obama e nderoi me Medaljen Presidenciale të Lirisë, një prej vlerësimeve më të larta civile në Shtetet e Bashkuara.

Në vitet e fundit, Steinem u tërhoq pjesërisht nga jeta publike, por vazhdoi të shkruante dhe të organizonte takime në shtëpinë e saj në Nju Jork. Aty zhvillonte prej vitesh „Talking Circles“, takime të komunitetit që ajo dëshironte të vazhdonin edhe pas largimit të saj.

Steinem la pas një trashëgimi që shtrihet shumë përtej lëvizjes feministe. Ajo ishte gazetare, shkrimtare, aktiviste dhe një figurë që ndikoi në mënyrën se si shoqëria amerikane diskutoi për gratë, pushtetin, artin dhe drejtësinë shoqërore.

Jeta e saj u bë vetë një pjesë e historisë së kulturës amerikane, ndërsa idetë dhe shkrimet e saj vazhdojnë të frymëzojnë debate mbi barazinë dhe rolin e individit në ndryshimin shoqëror./KultPlus.com