Shtetet e Bashkuara kanë hequr Sirinë nga lista e “shteteve sponsorizuese të terrorizmit”, duke i dhënë fund një përcaktimi që kishte rënduar mbi vendin për 47 vjet.
Vendimi, i cili hyri në fuqi më 24 gusht, u përshëndet nga presidenti sirian Ahmed al-Sharaa si një masë “historike” që do ta ndihmojë vendin të rimëkëmbet pas viteve të luftës civile.
Masa u bë efektive pas përfundimit të periudhës 45-ditore të shqyrtimit nga Kongresi amerikan. Presidenti Donald Trump e kishte njoftuar Kongresin më 8 korrik për synimin e tij për ta hequr këtë përcaktim, duke sinjalizuar një ndryshim të rëndësishëm në politikën amerikane ndaj Damaskut.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se vendimi pasqyron “hapat pozitivë dhe angazhimet e mëtejshme” të ndërmarra nga qeveria e al-Sharaas për ta shkëputur Sirinë nga terrorizmi ndërkombëtar.
Al-Sharaa e përshëndeti vendimin dhe falënderoi Trumpin. Sipas tij, Siria po lë pas një “faqe të dhimbshme” të së kaluarës për t’iu hapur zhvillimit, rindërtimit dhe ndërtimit të një të ardhmeje të re.
Siria ishte futur në listën amerikane në vitin 1979, kur Uashingtoni akuzoi qeverinë e Hafez al-Assad për mbështetje ndaj grupeve të armatosura. Përcaktimi mbeti në fuqi edhe gjatë regjimit të djalit të tij, Bashar al-Assad, i cili u rrëzua në dhjetor 2024 nga rebelët e udhëhequr nga al-Sharaa.
Përfshirja në këtë listë sillte kufizime të rëndësishme për ndihmën amerikane, eksportet dhe shitjet e pajisjeve të mbrojtjes, disa produkte me përdorim të dyfishtë civil dhe ushtarak, si dhe transaksionet financiare.
Edhe pasi Uashingtoni kishte lehtësuar pjesë të rëndësishme të sanksioneve ndaj Sirisë, ky përcaktim vazhdonte të ishte një pengesë serioze për bankat dhe investitorët ndërkombëtarë.
Tani heqja nga lista mund t’i japë ekonomisë siriane një mundësi të re për t’u rikthyer në qarkullimin ndërkombëtar. Me largimin e Sirisë, në listën amerikane mbeten vetëm Kuba, Irani dhe Koreja e Veriut.
Për Damaskun, kjo nënkupton më shumë hapësirë për të kërkuar legjitimitet ndërkombëtar, për të tërhequr investime dhe për të rindërtuar marrëdhëniet tregtare e financiare me pjesën tjetër të botës.
Heqja e kufizimeve redukton gjithashtu pengesat ligjore dhe financiare për kompanitë që mund të përfshihen në rindërtimin e vendit.
Por për Uashingtonin kjo lëvizje nuk është vetëm ekonomike. Një prej objektivave strategjikë amerikanë është afrimi i Sirisë me Perëndimin dhe largimi i saj nga ndikimi i Iranit dhe Rusisë.
Fundi i statusit të Sirisë si shtet i izoluar, shihet si një mundësi për të krijuar një marrëdhënie të re me Damaskun dhe për ta integruar atë gradualisht në sistemin ndërkombëtar.
Në të njëjtën ditë, SHBA hoqi edhe Frontin Al-Nusra, i njohur më vonë si Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), nga përcaktimi si organizatë terroriste globale. HTS ishte dikur dega siriane e Al-Qaeda-s dhe drejtohej nga al-Sharaa.
Ky është një tjetër sinjal i fortë i ndryshimit të qëndrimit amerikan ndaj udhëheqjes së re siriane. Al-Sharaa ka zhvilluar muajt e fundit një ofensivë diplomatike për të përmirësuar marrëdhëniet me fuqitë perëndimore, përfshirë takimet me Trumpin dhe presidentin francez Emmanuel Macron.
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, tha se vendimi do të ndihmojë në tërheqjen e investimeve të reja dhe forcimin e stabilitetit politik e ekonomik në Siri. Sipas tij, kjo masë është në përputhje me premtimin e Trumpit për lehtësimin e sanksioneve ndaj vendit.
Vetë Ministria e Jashtme siriane e cilësoi vendimin amerikan një ndryshim të rëndësishëm që hap “një kapitull të ri” në marrëdhëniet e Sirisë me botën. Sipas Damaskut, ky hap do të ndihmojë rimëkëmbjen ekonomike, do të krijojë kushte më të favorshme për rindërtimin e vendit dhe do të kontribuojë në forcimin e stabilitetit në Siri dhe në rajon.
Guvernatori i Bankës Qendrore të Sirisë, Safwat Raslan, e cilësoi vendimin një “hap historik” që e rikthen vendin në sistemin ekonomik global. Ai tha se banka po punon për ndërtimin e një sistemi financiar modern dhe të besueshëm.
Edhe Ministri sirian i Financave, Mohammed Barnieh, e përshkroi vendimin e Uashingtonit si një sukses të madh për diplomacinë siriane. Sipas tij, heqja nga lista hap rrugën për integrimin më të madh të Sirisë në sistemin ekonomik dhe financiar ndërkombëtar, tërheqjen e investimeve dhe teknologjive moderne dhe krijimin e mundësive të reja për zhvillim.
Vendimi dobëson edhe një prej bazave politike mbi të cilat Izraeli ka mbështetur veprimet e tij ushtarake. Tani Tel Avivi do e ketë më të vështirë të justifikojë inkursionet e tij në Siri. \tesheshi.com\
