Administrata Trump ka ringjallur përpjekjet e saj diplomatike për t’i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë, ndërsa të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner udhëtuan nga Moska në Kiev në një përpjekje të profilit të lartë për t’i hapur rrugë një rundi tjetër negociatash.
Por, pas takimeve të ndara me presidentin rus, Vladimir Putin, dhe presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky, pyetja kryesore mbetet pa përgjigje: A ka ndryshuar mjaftueshëm qëndrimi i Moskës për ta bërë të mundur një marrëveshje?
Tre ish-ambasadorë amerikanë në Ukrainë, të intervistuar nga Radio Evropa e Lirë më 6 shtator, thanë se, për momentin, përgjigjja duket se është jo.
Fundjava shënoi herën e parë që Witkoff dhe Kushner udhëtuan së bashku në Kiev për bisedime me Zelenskyn, pasi një ditë më parë ishin takuar me Putinin në Moskë. Witkoff i përshkroi diskutimet në të dyja kryeqytetet si konstruktive dhe tha se Uashingtoni kishte dëgjuar “ide të reja” nga Moska. Kushner tha se Shtetet e Bashkuara po punonin për një “paketë më të gjerë paqeje”.
Zelensky, nga ana e tij, i cilësoi diskutimet me amerikanët si “shumë substanciale” dhe tha se Ukraina ishte e gatshme të ecte përpara drejt bisedimeve trepalëshe mes Kievit, Uashingtonit dhe Moskës. Këshilltarët e sigurisë kombëtare të Britanisë, Francës dhe Gjermanisë gjithashtu morën pjesë në një pjesë të diskutimeve në Kiev.
Aktiviteti diplomatik është domethënës. Por ish-ambasadorë paralajmërojnë kundër ngatërrimit të lëvizjes me përparimin.
William B. Taylor Jr., i cili ka shërbyer dy herë si ambasador i SHBA-së në Ukrainë, tha se vizita në Kiev ishte “lajm i mirë”, por argumentoi se testi kryesor qëndron diku tjetër.
“Problemi i vërtetë në diplomaci nuk është Kievi. Problemi i vërtetë në diplomaci nuk është Uashingtoni. Problemi i vërtetë në diplomaci është Moska”, i tha Taylor Radios Evropa e Lirë.
Ai tha se nuk kishte dëgjuar asgjë nga Kremlini që të sugjeronte se Putini ishte larguar nga kërkesat e tij maksimaliste.
John E. Herbst, i cili e pasoi Taylorin si ambasador nën presidentin George W. Bush, ofroi një vlerësim të ngjashëm. Ai tha se përpjekja aktuale mund të jetë nisma më e rëndësishme diplomatike e SHBA-së prej muajsh, thjesht sepse që nga janari kishte pasur pak aktivitet të ngjashëm.
Por, shtoi ai, “pyetja është: A ka diçka serioze këtu? Dhe, përgjigjja është: Nuk e dimë”.
Kjo pasiguri ka gjasa të dominojë fazën e ardhshme të diplomacisë.
Geoffrey Pyatt, i cili shërbeu si ambasador i SHBA-së në Ukrainë nga viti 2013 deri më 2016, gjithashtu e mirëpriti angazhimin e ripërtërirë amerikan, duke paralajmëruar se pengesa themelore mbetet gatishmëria e Rusisë për të ulur tensionet.
Pjesa që mungon
Pretendimi më intrigues që doli nga fundjava është deklarata e Witkoffit se amerikanët kishin dëgjuar “ide të reja” në Moskë. As ai, as Kushneri nuk kanë shpjeguar publikisht se cilat janë ato ide. Kjo lë një dallim thelbësor mes një gjuhe të re dhe një qëndrimi të ri rus.
Për Taylorin, testi do të ishte një ulje konkrete e intensitetit ushtarak.
Një marrëveshje ruse për një armëpushim përgjatë vijave aktuale, ndalimi i sulmeve me rreze të gjatë, përfundimi i sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike dhe një mirëkuptim për transportin detar do të përbënin një largim të vërtetë nga qëndrimi aktual i Moskës, tha ai.
Pa hapa të tillë, fjala “e re” rrezikon të përshkruajë propozime që vetëm riformulojnë kërkesat ekzistuese të Rusisë./ REL
