AfD fiton bindshëm në Saksoni-Anhalt, por i duhen aleatë për të qeverisur

Partia e djathtë radikale AfD ka shënuar një rezultat historik në zgjedhjet rajonale në Saksoni-Anhalt, duke dalë bindshëm forca e parë politike, por pa arritur shumicën absolute që do t’i mundësonte të qeveriste e vetme.

Sipas rezultateve paraprake, AfD ka marrë 43.8% të votave dhe 39 nga 83 mandatet në parlamentin e landit. Për shumicën absolute nevojiten 42 mandate. Rezultati është më shumë se dyfishi i përqindjes që partia kishte marrë në zgjedhjet e vitit 2021 dhe përbën rezultatin e saj më të lartë në një zgjedhje parlamentare rajonale.

Pas AfD-së renditet CDU-ja e kancelarit Friedrich Merz, e cila ka pësuar një rënie të fortë, duke marrë vetëm 17.2% të votave dhe 15 mandate.

SPD-ja ka marrë 9.3%, të Gjelbrit 8.9%, Die Linke 8.6%, ndërsa BSW ka kaluar pragun me 5.3% dhe ka siguruar pesë mandate. Pjesëmarrja në zgjedhje ishte rekord, 77.8%.

AfD fiton, por nuk mund të qeverisë e vetme
Rezultati e vendos AfD-në përballë një paradoksi politik: partia ka fituar zgjedhjet me një diferencë të madhe, por nuk ka numrat për të formuar e vetme qeverinë.

Me 39 mandate, asaj i mungojnë tre vota për shumicën absolute prej 42 deputetësh.

Problemi kryesor është se partitë e tjera kanë mbajtur deri tani një qëndrim refuzues ndaj bashkëpunimit me AfD-në. Kjo e bën jashtëzakonisht të ndërlikuar formimin e një qeverie të re dhe hap një periudhë negociatash politike.

Nëse CDU-ja, SPD-ja dhe të Gjelbrit do të tentonin të formonin një shumicë së bashku, ato do të kishin vetëm 31 mandate. Edhe përfshirja e partive të tjera do të kërkonte marrëveshje të ndërlikuara mes forcave me qëndrime të ndryshme politike.

Çfarë ndodh tani?
Parlamenti i ri i Saksoni-Anhaltit duhet të mblidhet për herë të parë jo më vonë se 30 ditë pas zgjedhjeve.

Vëmendja kryesore do të përqendrohet te zgjedhja e kryeministrit të landit dhe te mënyra se si do të krijohet shumica qeverisëse.

Zgjedhja e kryeministrit bëhet me votim të fshehtë. Në raundin e parë kërkohet shumica absolute e të gjithë deputetëve, pra 42 vota në parlamentin me 83 vende. I njëjti kusht vlen edhe për raundin e dytë.

Nëse edhe raundi i dytë dështon, parlamenti përballet me një vendim të rëndësishëm: brenda afatit të përcaktuar duhet të vendosë nëse do të shpërndahet. Nëse vendos të mos shpërndahet, zhvillohet raundi i tretë, ku mjafton shumica relative.

Kjo do të thotë se teorikisht një kandidat mund të zgjidhet kryeministër edhe pa pasur mbështetjen e shumicës absolute të të gjithë deputetëve.

Një rezultat që trondit politikën gjermane
Fitorja e AfD-së në Saksoni-Anhalt shihet si një moment i rëndësishëm për politikën gjermane. Partia, e cila ka ndërtuar fushatën mbi një qëndrim të ashpër ndaj emigracionit dhe kundërshtimin e politikave të establishmentit, tashmë është forca dominuese në parlamentin e këtij landi.

Rezultati është gjithashtu një goditje e rëndë për CDU-në e Friedrich Merz, e cila pësoi rezultatin më të dobët të saj në këtë land.

Tani pyetja nuk është më nëse AfD mund të fitojë zgjedhje rajonale, por nëse dhe si mund ta kthejë këtë rezultat elektoral në pushtet qeverisës.

Për momentin, 39 mandatet e AfD-së nuk mjaftojnë për të qeverisur, ndërsa refuzimi i partive të tjera për të bashkëpunuar me të e lë Saksoni-Anhaltin përballë një periudhe të vështirë negociatash politike.