Alarm në Britani: Mijëra pacientë me demencë mbeten pa trajtime që mund t’u përmirësojnë jetën

Shneta tjera

Gazeta Express

07/09/2026 11:30

Mijëra persona me demencë në Angli mund të mos marrin barna që mund t’i ndihmojnë të menaxhojnë më mirë simptomat dhe të ruajnë pavarësinë për një periudhë më të gjatë, për shkak të dallimeve të mëdha rajonale në përshkrimin e trajtimeve.

Të dhënat e reja të NHS England tregojnë se, varësisht nga zona ku jetojnë, disa pacientë kanë deri në nëntë herë më shumë gjasa të marrin trajtime të caktuara për demencën sesa të tjerët.

Organizatat që mbështesin personat me Alzheimer dhe demencë i kanë cilësuar këto dallime si “alarmante”, duke theksuar se bëhet fjalë për barna të rekomanduara nga Instituti Kombëtar për Shëndetësi dhe Ekselencë Klinike, NICE.

Barnat mund të ndihmojnë në ruajtjen e pavarësisë

Studimet tregojnë se këto trajtime mund të ndihmojnë në përmirësimin e aftësive njohëse, funksionimit të përditshëm dhe menaxhimit të simptomave të demencës.

Sipas Alzheimer’s Society, 79 për qind e personave që kanë marrë këto barna kanë raportuar se kanë ndier përfitime nga trajtimi.

NICE rekomandon katër barna për Alzheimerin, demencën e përzier dhe demencën me trupa Lewy.

Këto janë donepezil, rivastigmine dhe galantamine, të cilat i përkasin grupit të frenuesve të acetilkolinesterazës (AChEI), si dhe memantine.

Megjithatë, qasja në këto trajtime ndryshon ndjeshëm nga një rajon në tjetrin.

Dallime të mëdha mes rajoneve

Në nivel kombëtar, gjatë vitit të fundit vetëm 25 për qind e personave të diagnostikuar me demencë morën një bar të grupit AChEI.

Rreth 23 për qind morën memantine, ndërsa vetëm 6.1 për qind morën kombinim të një AChEI me memantine.

Por dallimet rajonale janë të mëdha.

Përqindja e pacientëve që morën AChEI varionte nga 11.7 për qind në Somerset deri në 31.1 për qind në Lincolnshire.

Për memantine, përqindja varionte nga 9.7 për qind në Birmingham dhe Solihull deri në 35.4 për qind në Gloucestershire.

Dallimi është edhe më i madh te trajtimi i kombinuar. Vetëm 1.2 për qind e pacientëve në Somerset morën kombinim të dy llojeve të barnave, krahasuar me 10.5 për qind në North East dhe North Cumbria.

Kjo do të thotë se një person i diagnostikuar me demencë në verilindje të Anglisë ka pothuajse nëntë herë më shumë gjasa të marrë trajtim të kombinuar sesa një pacient në Somerset.

Alzheimer’s Society: Shumë pacientë po humbin mundësinë për trajtim

Michelle Dyson, drejtoreshë ekzekutive e Alzheimer’s Society, tha se të dhënat tregojnë një situatë shqetësuese.

“Analiza jonë e të dhënave të NHS tregon se vetëm një e katërta e njerëzve të diagnostikuar me demencë po marrin trajtimet e rekomanduara për ta”, tha ajo.

“Gjithashtu janë zbuluar dallime të mëdha rajonale në qasje.”

Dyson theksoi se një pacient në Gloucestershire ka rreth tri herë më shumë gjasa të marrë memantine sesa një pacient në Birmingham.

“Ndërsa një person në verilindje ka pothuajse nëntë herë më shumë gjasa të marrë trajtim të kombinuar sesa dikush në Somerset. Një ndryshim kaq i madh është alarmant”, deklaroi ajo.

Sipas saj, kjo është veçanërisht shqetësuese sepse barnat janë rekomanduar nga NICE dhe dihet se mund të sjellin përfitime reale.

“Ato ndihmojnë njerëzit të menaxhojnë simptomat dhe ta ruajnë pavarësinë për më gjatë. Duket se shumë njerëz po humbin këtë mundësi”, shtoi Dyson.

Jo çdo pacient mund t’i marrë këto barna

Të dhënat nuk shpjegojnë saktësisht pse ekzistojnë dallime të tilla mes rajoneve.

Jo çdo person i diagnostikuar me demencë është domosdoshmërisht kandidat për këto trajtime.

Disa pacientë mund të mos dëshirojnë t’i marrin barnat, ndërsa të tjerë mund të kenë gjendje shëndetësore që e bëjnë përdorimin e tyre të papërshtatshëm ose të pasigurt.

Gjithashtu, jo të gjitha format e demencës trajtohen me këto barna.

Megjithatë, Alzheimer’s Society thotë se përmasat e dallimeve janë aq të mëdha sa kërkojnë hetim të mëtejshëm për të kuptuar nëse ekzistojnë pabarazi në sistem.

Organizata po i kërkon qeverisë britanike që çdo person të ketë një diagnozë të saktë, një plan kujdesi dhe të nisë trajtimin e përshtatshëm brenda 18 javësh nga referimi.

Testohet një ilaç i ri për parandalimin e Alzheimerit

Ndërkohë, shkencëtarët po përgatiten të testojnë një qasje të re që mund ta ndryshojë mënyrën se si parandalohet sëmundja e Alzheimerit.

Persona të moshës së mesme, të cilët nuk kanë ende probleme me kujtesën, pritet të përfshihen në një studim ku do të marrin një ilaç të ri eksperimental të quajtur trontinemab.

Qëllimi është të shihet nëse trajtimi mund të parandalojë zhvillimin e Alzheimerit përpara shfaqjes së simptomave.

Studimet e mëparshme te pacientët me Alzheimer kanë sugjeruar se ilaçi mund të ndihmojë në largimin e pllakave toksike nga truri pas vetëm tri infuzioneve mujore.

Nëse rezultatet e studimit të ri janë pozitive, në të ardhmen personat me rrezik të lartë mund të marrin trajtime parandaluese që në moshë të mesme – një qasje që disa ekspertë e kanë krahasuar me përdorimin e “statinave për trurin”.

NHS: Jo çdo trajtim është i sigurt për çdo pacient

Një zëdhënës i NHS England tha se vitin e kaluar numri i recetave për demencën arriti nivelin më të lartë të dekadës së fundit, me rreth pesë milionë barna të përshkruara për qindra mijëra pacientë.

Megjithatë, NHS theksoi se përdorimi i AChEI-ve ose memantinës nuk është gjithmonë i përshtatshëm apo i sigurt për çdo person me demencë dhe se vendimi duhet të merret pas një rishikimi individual të medikamenteve.

Më shumë se 300 mijë persona me demencë iu nënshtruan një rishikimi të trajtimit deri në mars të vitit 2026.

NHS po punon gjithashtu për një udhëzues të ri kombëtar për përshkrimin e barnave, i cili pritet të prezantohet vitin e ardhshëm dhe synon të reduktojë dallimet rajonale.

Departamenti britanik i Shëndetësisë dhe Kujdesit Social tha se qeveria synon të përmirësojë kujdesin për personat me demencë dhe familjet e tyre, përfshirë emërimin e një eksperti kombëtar të posaçëm për demencën dhe përshpejtimin e reformave në kujdesin social. /GazetaExpress/