Lexuesit kujtojnë Gloria Steinem: “Na hapi sytë ndaj botës reale dhe na mësoi të sfidojmë seksizmin”

Për breza të tërë grash, Gloria Steinem ishte shumë më tepër se një aktiviste feministe. Ajo ishte një simbol i guximit, një zë i fuqishëm kundër seksizmit dhe dhunës në familje, por edhe një figurë që i ndihmoi shumë gra të besonin se kishin të drejtë të gjykoheshin për aftësitë e tyre dhe jo për gjininë.

Pas ndarjes së saj nga jeta, lexues të “The Guardian” kanë ndarë kujtime personale për ndikimin që Steinem pati në jetën, karrierën dhe mënyrën e tyre të të menduarit.

“Më bëri të ndihesha normale”

Teresa nga Zvicra kujton se ishte një nga vetëm tri gratë në një klasë me më shumë se 150 studentë kur u diplomua në inxhinieri.

Ajo thotë se librat e Gloria Steinem e ndihmuan të kuptonte se feminizmi nuk kishte të bënte me privilegje, por me kërkesën për t’u gjykuar në bazë të aftësive.

“Për mua, një feministe ishte një grua që donte të vlerësohej për aftësitë e saj dhe jo për gjininë. Gloria ishte jashtëzakonisht frymëzuese dhe më dha shumë forcë kur isha një inxhiniere e re”, kujton ajo.

“Ishte një shtyllë në jetën time”

Gazetarja Nancy Harmon Jenkins, 89 vjeçe, kujton takimin e saj të parë me Steinem në vitin 1959, gjatë Festivalit Botëror të Rinisë dhe Studentëve në Vjenë.

Në atë kohë, Steinem ishte ende në fillimet e karrierës.

Jenkins e kujton si një grua jashtëzakonisht energjike, karizmatike dhe të aftë në organizim, edhe pse titulli i saj zyrtar ishte relativisht modest.

Sipas saj, Steinem ishte personi që në të vërtetë drejtonte gjithçka në prapaskenë, nga komunikimi me gazetarët deri te organizimi i aktiviteteve.

“Kur disa vite më vonë u shfaq si një nga figurat kryesore të lëvizjes së grave, nuk u befasova aspak”, shkruan Jenkins.

Ajo e përshkruan kombinimin e inteligjencës, humorit dhe forcës së Steinem si një nga arsyet pse ndikimi i saj u bë kaq i madh.

“Një grua e dashur dhe e përulur”

Niko Wolf nga New Yorku kujton një takim krejt të rastësishëm me Steinem në metronë e qytetit në vitin 2014.

Edhe pse ishte një figurë e famshme, ajo hipi në tren si çdo qytetare tjetër.

Kur një pasagjer i ofroi vendin, Steinem e refuzoi me mirësjellje, duke thënë se do të zbriste vetëm pas disa stacionesh.

Një vajzë e re iu afrua me ndrojtje dhe nisi të fliste me të.

Sipas Wolf, Steinem dukej vërtet e lumtur që po bisedonte me të.

“Dukej si një person shumë i dashur, elegant dhe i përulur”, kujton ai.

“Më hapi sytë ndaj botës reale”

Jean, një edukatore në pension nga New Jersey, thotë se Steinem hyri fuqishëm në ndërgjegjen e saj gjatë viteve të shkollës së mesme, rreth vitit 1975.

“Ajo më hapi sytë ndaj botës reale. Munda ta përkufizoja seksizmin dhe ta kundërshtoja atë”, shkruan Jean.

Sipas saj, zëri i Steinem e shoqëroi gjatë shumë etapave të jetës.

Jean mori pjesë gjithashtu në një nga fjalimet e saj publike dhe udhëtoi drejt Washingtonit për “Women’s March” në vitin 2017.

“Zëri i saj ishte si ushqim për shpirtin”, shkruan ajo.

Frymëzim për një jetë të tërë studimesh mbi çështjet gjinore

Marlene Ammar, 81 vjeçe, kujton takimin me Steinem në Universitetin Shtetëror të Wichita-s në vitin 1972.

Pas fjalimit, Steinem kishte qëndruar për të biseduar me studentët.

Ammar thotë se ajo i frymëzoi shumë prej tyre të angazhoheshin për Amendamentin për të Drejta të Barabarta, edhe pse nisma më vonë nuk u miratua.

Pak vite më vonë, Ammar u zhvendos në Teheran të Iranit.

Ajo thotë se idetë e Steinem e ndihmuan të shihte ndryshe realitetin e grave si në Iran, ashtu edhe në SHBA.

Steinem, sipas saj, ishte shtysa kryesore që e orientoi drejt studimeve për gratë dhe më pas drejt një interesi të përhershëm për çështjet gjinore.

“Vajza ime mbeti e mahnitur”

Toni Wren nga Australia kujton se ishte rritur në Queensland duke lexuar librat e Gloria Steinem.

“Dukej sikur po hapej një portal drejt një bote të re ku doja të isha pjesë”, shkruan ajo.

Në vitin 2016, Wren e pa Steinem të fliste në Sydney dhe mori me vete vajzën e saj 12-vjeçare.

Gjatë pritjes për fillimin e aktivitetit, nëna dhe vajza biseduan me gra të brezave të ndryshëm.

Vajza e saj mbeti e habitur kur dëgjoi histori se si në vitet 1960 disa gra detyroheshin ta linin punën pasi martoheshin.

Pas aktivitetit, ato blenë disa libra të Steinem dhe vajza nisi t’i lexonte gjatë udhëtimit për në shtëpi.

“Për shkak të Steinem, iu përkushtova luftës kundër dhunës në familje”

Catherine, një ish-punonjëse në fushën e mbrojtjes së viktimave të dhunës në familje në Seattle, thotë se Steinem ndikoi drejtpërdrejt në zgjedhjen e saj profesionale.

Ajo kishte parë se si nëna e saj nuk kishte marrë mbështetjen e nevojshme nga sistemi gjatë viteve 1960.

Më vonë, Catherine u angazhua në mbrojtjen e viktimave dhe kontribuoi në përpjekjet për miratimin e “Violence Against Women Act” në vitin 1994.

“Gloria Steinem ishte një gjigante që theu barriera. Ajo ishte jashtëzakonisht inteligjente dhe artikuluar”, shkruan Catherine.

Sipas saj, Steinem dhe Betty Friedan ndihmuan që dhuna në familje të trajtohej si çështje publike dhe jo si problem që duhej fshehur brenda shtëpisë.

“Ai takim i shkurtër ishte më i rëndësishmi”

Lanie Anderson, 77 vjeçe, avokate në pension nga Michigan, kujton se kur përfundoi shkollën e mesme në vitin 1966, nga gratë pritej kryesisht të martoheshin, të kishin fëmijë dhe të kujdeseshin për shtëpinë.

Megjithatë, ajo vazhdoi universitetin, shkollën juridike dhe ndërtoi një karrierë të suksesshme si avokate.

Anderson ishte një nga abonentet e hershme të revistës “Ms.”, të themeluar nga Steinem dhe bashkëpunëtoret e saj.

Gjatë viteve 1990, pati mundësinë ta takonte Steinem në një aktivitet të organizuar nga Shoqata e Avokatëve të Michiganit.

Ajo iu afrua dhe, me humor, e falënderoi “që ia kishte bërë jetën kaq të vështirë”.

Steinem qeshi dhe e përqafoi.

“Kam takuar shumë njerëz të rëndësishëm, diplomatë dhe gjyqtarë të Gjykatës Supreme, por ajo bisedë e shkurtër me të ishte më e mira”, kujton Anderson.

“Gloria e merrte seriozisht përfaqësimin”

Kit Miller, 71 vjeç, nga Nevada, kujton se nëna e tij, Maya Miller, kishte punuar me Gloria Steinem për çështjet e varfërisë dhe të drejtave të grave.

Ato ishin pjesë e bordit të “Ms Foundation”, ku, sipas tij, Steinem këmbëngulte që gratë e racave, kulturave dhe prejardhjeve të ndryshme të kishin përfaqësim.

Në vitin 1972, kur Nevada përgjysmoi pagesat e ndihmës sociale, Steinem mori pjesë në protesta, pasi masat prekën kryesisht gratë dhe fëmijët.

Ajo mori pjesë edhe në një marshim që bllokoi Las Vegas Strip dhe protestoi kundër shtëpive publike të drejtuara nga burra në veri të Nevadës.

Steinem mbështeti gjithashtu Maya Miller kur kjo kandidoi për Senatin amerikan, në një periudhë kur nuk kishte asnjë grua në Senat.

Kit Miller e kujton Steinem si një grua të sjellshme, të qetë dhe të gatshme të dëgjonte të tjerat.

“Ajo kishte sy të butë, fliste qetë dhe shpesh qëndronte në prapavijë për t’i dëgjuar gratë e tjera në dhomë. Ishte jashtëzakonisht e zgjuar në strategji dhe shumë e mprehtë kur përballej me shovinizmin.”

Një trashëgimi që vazhdon

Kujtimet e këtyre grave tregojnë se ndikimi i Gloria Steinem nuk u kufizua vetëm në protesta, libra apo fushata politike.

Për shumë prej tyre, ajo ndryshoi mënyrën se si e shihnin veten, karrierën, marrëdhëniet dhe vendin e grave në shoqëri.

Disa u frymëzuan të hynin në profesione ku gratë ishin të rralla, të tjera u angazhuan në luftën kundër dhunës në familje, në studimet gjinore apo në politikë.

Për brezat që u rritën me zërin e saj, Steinem mbetet simbol i një ideje të thjeshtë por thelbësore: gratë duhet të kenë të drejtën të zgjedhin vetë se si duan ta jetojnë jetën e tyre. /GazetaExpress/