Ekspozimi ndaj tymit të duhanit shkakton çdo vit 1,66 mln vdekje në botë

Qëndrimi në mjedise me tym duhani shkakton dëme serioze shëndetësore, si sëmundjet e zemrës, frymëmarrjes dhe kancerin, duke u bërë kështu një nga shkaqet kryesore të vdekjeve të parandalueshme në mbarë botën.

Një e treta e popullsisë së botës ekspozohet çdo vit ndaj tymit të duhanit të dorës së dytë, i njohur gjithashtu si pirja pasive e duhanit dhe që vazhdon të jetë një burim kryesor i sëmundjeve dhe vdekshmërisë tek personat që nuk pinë duhan.

Të dhënat e reja nga studimi Global Burden of Disease tregojnë se rreth 1.66 milionë njerëz jo duhanpirës humbasin jetën çdo vit si pasojë e ekspozimit ndaj tymit të duhanit në mjedise të ndryshme. Vetëm në vitin 2023, rreth 2.7 miliardë njerëz në mbarë botën u ekspozuan ndaj pirjes pasive të duhanit.

Mes tyre janë 767 milionë fëmijë nën moshën 15 vjeç dhe rreth 1.49 miliardë gra, të cilët konsiderohen veçanërisht të rrezikuar.

Ekspozimi ndaj tymit të duhanit lidhet me sëmundje të zemrës, goditje në tru, infeksione të rrugëve të frymëmarrjes, astmë, sëmundje kronike të mushkërive, diabet të tipit 2 dhe disa lloje kanceri.

Raporti zbuloi se tymi i duhanit të dorës së dytë ishte përgjegjës për humbjen e 44.8 milionë viteve jetë të shëndetshme dhe vazhdon të jetë një faktor kryesor në paaftësinë dhe vdekjen e parakohshme.

Ekspertët mendojnë se pavarësisht përparimit në krijimin e ambienteve pa duhan, rreth 70 % e popullsisë së botës ende nuk mbrohet nga ligje gjithëpërfshirëse.

Në vitin 2024, ligjet për ambiente pa duhan mbulonin rreth 2.6 miliardë njerëz, ose 33 % të popullsisë globale. Megjithatë, ekspertët kërkojnë masa më të forta, nga rritja e taksave mbi duhanin dhe ndalimi i reklamimit, deri te programet për lënien e duhanit.

Sipas studiuesve, reduktimi i ekspozimit ndaj tymit pasiv mbetet një nga mënyrat më të rëndësishme për të parandaluar sëmundjet dhe vdekjet e parakohshme.