Shpërthimi në pikën e karburantit “EIDA”, në Brryl të Tiranës, ende nuk ka një shkak zyrtar të përcaktuar. Hetuesit po verifikojnë tre pista, një defekt të mundshëm në sistemin e gazit të automjetit, një avari në pompën e furnizimit apo një rrjedhje nga bombola e gazit pranë godinës. Tre punonjësit e lënduar kanë deklaruar se po furnizonin një automjet me gaz kur shpërthimi ndodhi brenda pak sekondash. Pikërisht kjo pasiguri mbi shkakun teknik duhet ta zhvendosë debatin edhe te një çështje tjetër, a duhet të ketë pika karburanti dhe instalime gazi kaq pranë pallateve, banesave dhe fëmijëve?
Rasti i Brrylit ngre një pyetje të drejtpërdrejtë për qeverinë e drejtuar nga Edi Rama dhe Bashkinë e Tiranës, pse shteti gjen mekanizma për të shpronësuar prona private kur ato i duhen një projekti infrastrukture, por nuk ndërton një politikë të ngjashme kur bëhet fjalë për sigurinë e banorëve? Për aksin Thumanë–Vorë–Kashar, qeveria miratoi shpronësime të pronave të prekura nga projekti, ndërsa banorët e Bërxullës u përfshinë në një proces që solli protesta dhe debate të forta mbi kompensimin dhe procedurat. Pra, instrumenti i shpronësimit ekziston dhe përdoret kur shteti e konsideron një projekt në interes publik. Pyetja është pse i njëjti interes publik nuk mund të përdoret për të larguar aktivitetet me rrezik nga zonat e dendura urbane?
Kjo nuk do të thotë që çdo karburant duhet të mbyllet apo që pronarëve t'u merret prona pa kriter. Por Bashkia e Tiranës, nën drejtimin e Erion Veliajt, dhe institucionet qendrore mund të hartojnë një hartë të të gjitha pikave të karburantit dhe të gazit që ndodhen pranë pallateve, shkollave, kopshteve dhe zonave me dendësi të lartë popullsie. Më pas, ato mund të klasifikohen sipas nivelit të rrezikut dhe, aty ku interesi publik e justifikon, të parashikohet zhvendosja, blerja me marrëveshje ose shpronësimi me kompensim të drejtë. Në një qytet ku çdo metër katror është i çmuar dhe ku hapësirat e gjelbra janë të kufizuara, parcelat e çliruara mund të kthehen në parqe, kënde lojërash dhe hapësira komunitare.
Në fund, pyetja që shtrohet pas ngjarjes së Brrylit nuk është vetëm “Çfarë e shkaktoi shpërthimin?”, sepse këtë duhet ta përcaktojë ekspertiza. Pyetja e dytë është “Çfarë po bëjnë institucionet që një incident i ngjashëm të mos kthehet nesër në një tragjedi me viktima?” Edi Rama dhe Erion Veliaj kanë mundësinë të mos presin një aksident më të rëndë për të vepruar. Nëse shteti mund të shpronësojë prona për të ndërtuar një autostradë, mund të diskutojë edhe shpronësimin ose zhvendosjen e aktiviteteve që, sipas vlerësimeve teknike, përbëjnë rrezik të papranueshëm për banorët. Një karburant mund të zhvendoset, një jetë e humbur nuk zëvendësohet. Dhe një parcelë mes pallateve mund të jetë më e vlefshme si park për fëmijët sesa si pikë karburanti.
