Shikoni si po depërtojnë dronët në territorin e NATO-s në Europë

Nga Daniel Kiss, EmmaBrown, RoqueRuiz - WSJ/

Hapësira ajrore e NATO-s në Europë tashmë është një front aktiv.

Pothuajse çdo javë këtë verë ka sjellë raportime të reja për shkelje të hapësirës ajrore nga dronët përgjatë kufirit lindor të aleancës, ndërsa avionët e NATO-s janë vënë në lëvizje për t’i rrëzuar ata.

Në total, 16 vende të NATO-s kanë raportuar shkelje të hapësirës së tyre ajrore nga dronët ose kanë gjetur mbetje dronësh në territorin e tyre gjatë dy viteve të fundit.

Shpeshtësia dhe përmasat e këtyre sulmeve, të cilat vendet anëtare të NATO-s thonë se mbeten nën pragun që do të kërkonte një përgjigje të përbashkët ushtarake, janë rritur muajt e fundit.

Gjermania fajësoi Rusinë për dronët shpërthyes të gjetur në gusht në aeroportin e Lajpcigut, një pikë e rëndësishme furnizimi për Ukrainën. Po atë muaj, anëtari i NATO-s, Rumania, ngriti në ajër avionë luftarakë për të shkatërruar një dron detar që lundronte pranë platformës së saj të gazit në Detin e Zi. Kremlini mohon përfshirjen në valën e sulmeve të ashtuquajtura të zonës gri.

NATO po përshpejton përpjekjet për të adoptuar teknologji të reja që mund t’i zbulojnë dronët nga larg dhe t’i shkatërrojnë pa përdorur armë të kushtueshme. Vendet anëtare të aleancës po përpiqen gjithashtu t’ia rrisin Rusisë koston e këtyre sulmeve duke shtuar mbështetjen për Ukrainën.

“Ne nuk e konsiderojmë veten në luftë, por jemi çdo ditë objektiv i luftës hibride”, tha këtë muaj ministri i Brendshëm gjerman Alexander Dobrindt.

Të dhënat nga Acled, një organizatë e pavarur e specializuar në monitorimin e konflikteve në mbarë botën, tregojnë një shtim të shkeljeve të hapësirës ajrore në Europë gjatë vitit të fundit, ndërsa Rusia ka ngecur në fushëbetejë në Ukrainë.

Përcaktimi i origjinës së dronëve, llojit të tyre dhe qëllimit të operatorëve është i vështirë. Analistët thonë se fotot dhe dëshmitë e dëshmitarëve tregojnë një përzierje dronësh vëzhgues me krahë fiksë dhe dromësh katërrotorësh, përfshirë në një rast një “anije mëmë” më të madhe me krahë fiksë, që lëshonte dronë më të vegjël.

Merlin-VR i Rusisë, i përshtatshëm për monitorimin afatgjatë të infrastrukturës, ka të ngjarë të jetë i përfshirë në operacionet e luftës në zonën gri, sipas Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike, një organizatë e pavarur kërkimore.

Dronët që ngrihen dhe ulen vertikalisht mund të lëshohen nga anije që kanë nevojë për shumë pak hapësirë në kuvertë, duke i bërë potencialisht të përshtatshëm për operacione të fshehta nga flota e fshehtë e Rusisë, thotë IISS.

Dy lloje dronësh që dihet se janë përfshirë në këto incidente janë droni sulmues njëdrejtimësh Geran-2, për të cilin qeveria rumune tha se goditi një ndërtesë shumëkatëshe në qytetin Galați në maj, dhe droni zbulues Gerbera, të cilin ushtria polake e identifikoi në shtator 2025, pas një vale sulmesh me dronë rusë gjatë natës mbi Poloni.

“Mburoja e dronëve” e Europës është një rrjet i propozuar mbrojtjeje në disa nivele, i përbërë nga sensorë, sisteme të luftës elektronike dhe dronë përgjues, i projektuar për të mbrojtur kufirin lindor të Bashkimit Europian nga kërcënimet ajrore. “Muri i dronëve”, siç njihet gjithashtu, pritet të jetë plotësisht funksional deri në fund të vitit 2027, ndërsa radarët bazë dhe infrastruktura përgjatë kufijve lindorë pritet të vendosen deri në fund të këtij viti, sipas Parlamentit Europian.

Deri atëherë, avionët luftarakë mbeten mjeti kryesor i reagimit të shpejtë ndaj dronëve që hyjnë në hapësirën ajrore europiane.

F-16 dhe F-35 janë avionët kryesorë luftarakë të NATO-s të përdorur për të kapur dronët armiqësorë. Edhe Eurofighter Typhoon janë përdorur në misione kundër dronëve.

Pilotët e avionëve luftarakë zakonisht përdorin raketa të drejtuara ose topin e avionit për të rrëzuar dronët. Megjithatë, raketat ajër-ajër janë një mënyrë e kushtueshme për të shkatërruar dronë me kosto të ulët. Belgjika po pajis avionët e saj F-16 me module të specializuara raketash të prodhuara nga Thales, duke u dhënë avionëve një mundësi më të lirë dhe më efektive për t’u përballur me një numër të madh dronësh. /Wall Street Journal – Syri.net