A keni fjetur ndonjëherë pranë një partneri që gërhet dhe jeni zgjuar të nesërmen të stresuar, të lodhur, pa përqendrim ose me probleme me kujtesën?
Gërhitja është relativisht e zakonshme dhe shpesh konsiderohet thjesht si një bezdi e padëmshme. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se gjumi pranë një personi që gërhet mund të ketë pasoja edhe për shëndetin e partnerit.
Gërhitja shkaktohet nga vibrimi i indeve të buta në rrugët e sipërme të frymëmarrjes gjatë gjumit, shpjegon Dr. Clare Simon, dentiste e specializuar në mjekësinë dentare të gjumit. Sipas Shoqatës Britanike për Gërhitjen dhe Apnenë e Gjumit, rreth 40% e të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar gërhasin, ndërsa problemi është më i zakonshëm te burrat sesa te gratë.
Ndërkohë, një sondazh i kryer në SHBA nga Sleep Foundation ka treguar se rreth 75% e personave që kanë një partner që gërhet thonë se gjumi i tyre është ndikuar prej kësaj. Ekspertët thonë se ndërprerjet e vazhdueshme të gjumit mund të ndikojnë në përqendrim, kujtesë, humor dhe aftësinë për të përballuar stresin.
Prof. Ama Johal, ortodont dhe ekspert i gjumit, thotë se partneri i një personi që gërhet mund të ndikohet aq shumë, sa në raste të caktuara çifti detyrohet të flejë në dhoma të veçanta. “Si njerëz, fizikisht nuk mund të funksionojmë pa gjumë”, shpjegon ai.
Gjatë natës, njeriu kalon në mënyrë ciklike në faza të ndryshme të gjumit, zakonisht në cikle prej rreth 90 minutash. Fazat më të thella janë veçanërisht të rëndësishme për rikuperimin fizik të trupit.
Kur gjumi ndërpritet vazhdimisht nga zhurma e gërhitjes, mund të kalohet më pak kohë në këto faza të rëndësishme. Si pasojë, një person mund të zgjohet i lodhur edhe nëse ka qëndruar për shumë orë në shtrat.
Gjumi gjithashtu luan një rol të rëndësishëm në përpunimin dhe ruajtjen e informacionit që marrim gjatë ditës. Një gjumë i fragmentuar mund ta ndërpresë këtë proces dhe të ndikojë në përqendrim dhe kujtesë.
Mungesa e gjumit mund të ndikojë edhe në rregullimin e hormoneve, duke shkaktuar ulje të energjisë dhe motivimit. Po ashtu, gjumi është i rëndësishëm për sistemet e trurit që kontrollojnë stresin dhe reagimet emocionale. Kur ai ndërpritet vazhdimisht, mund të bëhemi më nervozë dhe më pak të aftë për të përballuar situatat stresuese.
Këtë e ka përjetuar edhe Meg Warren, 29 vjeç, e cila tregoi se gërhitja e ish-partnerit të saj e mbante zgjuar gjatë natës. “Pa përjashtim, pas një zgjimi të shkaktuar nga gërhitja ndihesha jashtëzakonisht vigjilente”, tha ajo.
Meg tregoi se gjatë natës përpiqej ta zgjonte partnerin dhe ta bindte të flinte në krah, në vend që të qëndronte shtrirë në shpinë. Ajo thotë se shpesh zgjohej “e turbulluar dhe e hutuar”, aq sa ndonjëherë ndjesia i ngjante asaj pas një nate me shumë alkool.
Gërhitja ndikoi edhe në marrëdhënien e çiftit. Meg tha se gjithmonë e kishte konsideruar të nevojshme të kishin një dhomë rezervë në rastet kur gërhitja bëhej e padurueshme.
Ekspertët paralajmërojnë se gjumi i ndërprerë mund të shkaktojë nervozizëm, debate mes partnerëve dhe, nëse çifti vendos të flejë në dhoma të ndryshme, mund të ndikojë edhe në intimitetin e marrëdhënies.
Edhe gazetarja 52-vjeçare Anna-Louise Dearden tregon se ndonjëherë fle në një dhomë tjetër për shkak të gërhitjes së partnerit.
Ajo thotë se kjo i jep mundësinë të sigurojë gjumin e nevojshëm në netët kur gërhitja është veçanërisht e fortë. “Nëse zgjohesh dhe ke bërë një gjumë të keq, ha më shumë dhe ndihesh më nervoz”, tha ajo.
Dearden tregon se më parë zgjohej shpesh gjatë natës për shkak të gërhitjes, por përdorimi i tapave për veshët ka qenë një “shpëtim”, pasi e ndihmojnë të flejë pavarësisht zhurmës. Megjithatë, ekspertët theksojnë se gërhitja nuk duhet gjithmonë të trajtohet thjesht si një bezdi.
Dr. Clare Simon paralajmëron se është e rëndësishme të kuptohet nëse bëhet fjalë vetëm për gërhitje apo nëse pas saj fshihet apnea e gjumit, një çrregullim ku frymëmarrja ndalon dhe rifillon në mënyrë të përsëritur gjatë gjumit.
Shenjat që mund të tregojnë apnea të gjumit përfshijnë pauza në frymëmarrje, mbytje ose gulçim gjatë natës, zgjime të shpeshta dhe dhimbje koke në mëngjes.
Në raste të tilla, mjeku mund të rekomandojë përdorimin e një pajisjeje CPAP, e cila ndihmon në mbajtjen e rrugëve të frymëmarrjes të hapura gjatë gjumit. Në disa raste mund të merret në konsideratë edhe trajtimi kirurgjikal.
Për gërhitjen e zakonshme, ndryshimet në stilin e jetesës mund të ndihmojnë. Ekspertët rekomandojnë humbjen e peshës nëse është e nevojshme, lënien e duhanit, reduktimin e konsumit të alkoolit para gjumit dhe ndryshimin e pozicionit të gjumit, për shembull duke fjetur në krah në vend të shpinës.
Mund të jetë gjithashtu e nevojshme të konsultoheni me mjekun, i cili mund të përcaktojë shkakun e gërhitjes dhe, nëse është e nevojshme, t’ju drejtojë te një specialist.
Në varësi të shkakut, trajtimi mund të përfshijë edhe probleme të hundës ose alergji, ndërsa në disa raste mund të rekomandohet një pajisje dentare e personalizuar që e shtyn lehtë nofullën e poshtme përpara dhe ndihmon në mbajtjen e rrugëve të frymëmarrjes të hapura.
Sipas Prof. Johal, shumë çifte e tolerojnë gërhitjen për një kohë shumë të gjatë, pa kërkuar ndihmë. “Gjëja kryesore është se ka ndihmë në dispozicion. Thjesht duhet ta kërkoni”, përfundon ai.
