Trump foli për Irlandën e Bashkuar, përgjigjet Britania e Madhe

Qeveria britanike ka reaguar pas deklaratës së presidentit amerikan Donald Trump se do të “donte” të shihte një Irlandë të bashkuar, duke bërë të qartë se pozicioni i Londrës për statusin e Irlandës së Veriut nuk ka ndryshuar.

Zyra e kryeministrit britanik Andy Burnham theksoi se aktualisht nuk ka prova që tregojnë se shumica e popullsisë së Irlandës së Veriut dëshiron largimin nga Mbretëria e Bashkuar dhe bashkimin me Republikën e Irlandës.

Për këtë arsye, sipas Londrës, nuk ekzistojnë kushtet për organizimin e një referendumi për ndryshimin e statusit kushtetues të Irlandës së Veriut.

Reagimi erdhi pasi Trump, gjatë vizitës së tij në Irlandë, deklaroi se do të donte të shihte bashkimin e ishullit.

“Do të doja ta shihja të bashkuar”, tha Trump, duke e cilësuar një Irlandë të bashkuar si “një gjë fantastike”.

Presidenti amerikan sugjeroi gjithashtu se bashkimi mund të ndodhë në të ardhmen, por pranoi se Mbretëria e Bashkuar ka një rol thelbësor në këtë proces.

Komentet e Trump prekën menjëherë një nga çështjet më të ndjeshme politike dhe historike mes Britanisë dhe Irlandës.

Sipas Marrëveshjes së së Premtes së Mirë të vitit 1998, statusi kushtetues i Irlandës së Veriut mbështetet në parimin e pëlqimit. Irlanda e Veriut mbetet pjesë e Mbretërisë së Bashkuar për aq kohë sa ky është vullneti i shumicës së popullsisë së saj.

Marrëveshja parashikon gjithashtu mundësinë e një referendumi, të njohur si “border poll”, nëse qeveria britanike arrin në përfundimin se ekziston mundësia që shumica të votojë për bashkimin me Republikën e Irlandës.

Por qeveria britanike këmbëngul se ky moment nuk ka ardhur.

Burnham ka deklaruar më parë se nuk sheh aktualisht prova të mjaftueshme për të arritur në përfundimin se shumica në Irlandën e Veriut dëshiron ndryshimin e statusit kushtetues.

Deklaratat e Trump janë veçanërisht të pazakonta për një president amerikan. Uashingtoni ka luajtur historikisht një rol të rëndësishëm në procesin e paqes në Irlandën e Veriut, por presidentët amerikanë zakonisht kanë shmangur mbështetjen e drejtpërdrejtë për bashkimin ose për ruajtjen e status quo-së.

Ndërhyrja e Trump e rikthen kështu çështjen e një Irlande të bashkuar në qendër të debatit politik, ndërsa Londra përgjigjet se çdo ndryshim mund të vijë vetëm përmes vullnetit demokratik të qytetarëve të Irlandës së Veriut.