Kryeministri kanadez Mark Carney po përshpejton përpjekjet për të thelluar lidhjet me Bashkimin Evropian, përfshirë shqyrtimin e një statusi të paprecedentë si "anëtar i asociuar", si një lëvizje strategjike për t'u larguar nga marrëdhëniet e tensionuara me Shtetet e Bashkuara në mes të një lufte të ashpër tregtare dypalëshe.
Sipas një raporti të "The Wall Street Journal", Carney ka zhvilluar prej muajsh bisedime private me pothuajse çdo lider të rëndësishëm evropian, nga Franca dhe Italia te Gjermania, vendet skandinave dhe të tjera mbi integrimin më të thellë të Kanadasë dhe 41 milionë banorëve të saj në bllokun prej 27 vendesh.
Ai e ka udhëzuar të dërguarin e tij të posaçëm në Evropë që të shqyrtojë opsionet më ambicioze, pa arritur megjithatë te anëtarësimi i plotë në BE apo pjesëmarrja e plotë në tregun e përbashkët.
Grupet teknike të punës po hartojnë detajet e asaj që Carney u ka përshkruar bashkëpunëtorëve si një riorientim thelbësor i një ekonomie dhe shoqërie të dominuar prej kohësh nga SHBA-ja.
Madje, Carney u ka propozuar liderëve evropianë edhe titullin "Anëtar i Asociuar i Bashkimit Evropian".
Zyrtarët në të dyja palët thonë se BE-ja, e cila zakonisht është strikte sa u përket rregullave të anëtarësimit, ka treguar hapje ndaj kësaj ideje.
Synimi është qasja joformale në tregun e vetëm të Evropës, me vlerë rreth 21 trilionë dollarë, në fusha kyçe si energjia, inteligjenca artificiale, mineralet kritike për bateritë dhe gjysmëpërçuesit, e veçanërisht mbrojtja.
Diskutimet kanë përfshirë mundësi të tilla si lëvizja pa pengesa e mallrave, shërbimeve dhe punonjësve kanadezë në ato sektorë, madje edhe marrëveshje që u mundësojnë kanadezëve të jetojnë dhe të punojnë në Evropë pa viza, sipas dy zyrtarëve të njohur me bisedimet që përfshijnë Francën.
Kjo nismë vjen në një kohë kur Kanadaja dhe SHBA-ja po përballen me konfliktin e tyre më të rëndë tregtar të kohëve moderne, ku tarifat dhe dështimi i negociatave e kanë shtyrë Otavën të kërkojë alternativa.
Liderët i janë referuar gjysmë me shaka Kanadasë si anëtarja më e re e BE-së, si kundërpërgjigje ndaj retorikës së mëparshme të presidentit amerikan Donald Trump për ta bërë Kanadanë shtetin e 51-të.
Presidenti finlandez Alexander Stubb, i cili flet rregullisht me Carney-n, ka pyetur: "A nuk do të ishte e mrekullueshme nëse Kanadaja do të ishte shteti i 28-të i Bashkimit Evropian në vend të shtetit të 51-të të Shteteve të Bashkuara?" Iniciativa mbështetet në hapat e mëparshëm nën drejtimin e Carney, duke përfshirë një partneritet sigurie dhe mbrojtjeje me BE-në që u lejon firmave kanadeze të konkurrojnë për kontrata të caktuara prokurimi, pjesëmarrjen e Kanadasë në fondin e BE-së për Veprimin e Sigurisë për Evropën (SAFE), ftesat për samitet e Komunitetit Politik Evropian si udhëheqësi i parë jo-evropian dhe punën e vazhdueshme për të zgjeruar Marrëveshjen Gjithëpërfshirëse Ekonomike dhe Tregtare (CETA).
Një zyrtar kanadez e përshkroi procesin për Journal si "ndryshim tektonik nga grupet e punës dhe burokracia. Është tmerrësisht jo seksi, por megjithatë tmerrësisht i rëndësishëm".
Anëtarësimi i plotë mbetet jashtë diskutimit për shkak të gjeografisë - traktatet e BE-së kufizojnë pranimin në "shtetet evropiane" - dhe Carney ka deklaruar më parë se Kanadaja kërkon partneritet më të ngushtë, jo anëtarësim. Versus.al
