Nafta bruto Brent u ngjit mbi 108 dollarë për fuçi të hënën në mëngjes, pasi një anije tregtare u godit në Ngushticën e Hormuzit, duke shkaktuar vdekjen e një anëtari të ekuipazhit, ndërsa Arabia Saudite mbylli linjën e saj kryesore të naftës që anashkalon këtë rrugë ujore. Zhvillimet kanë rikthyer frikën se rrugët e furnizimit nga Lindja e Mesme po mbyllen.
Tregu i naftës e nisi të hënën duke reflektuar një fundjavë me lajme të këqija nga Gjiri Persik.
Kontratat e naftës Brent për furnizimet e tetorit dhe nëntorit u rritën me më shumë se 3% dhe kaluan nivelin e 108 dollarëve për fuçi, ndërsa standardi amerikan WTI për tetorin u rrit me 2.3%, në rreth 102 dollarë. Të dyja vijuan rritjen e javës së kaluar, pasi kaluan sërish pragun e 100 dollarëve.
Çmimet u rritën pas njoftimit të Arabisë Saudite se linja e saj e naftës Lindje-Perëndim është mbyllur përkohësisht pas sulmeve me dronë.
Kjo linjë transporton naftën bruto përmes mbretërisë saudite drejt porteve në Detin e Kuq, duke bërë të mundur që nafta të arrijë terminalet e eksportit pa kaluar nëpër Ngushticën e Hormuzit. Për pasojë, mbyllja e saj heq alternativën kryesore pikërisht në momentin kur vetë ngushtica është bërë më e rrezikshme.
Ky rrezik u demonstrua edhe të dielën, kur një anije tregtare u godit në ngushticë, duke shkaktuar vdekjen e një personi dhe plagosjen e tre të tjerëve, sipas autoriteteve iraniane.
Kalimi përmes kësaj rruge ujore tashmë funksionon shumë ndryshe nga para luftës.
Anijet duhet të marrin leje nga Irani për të kaluar, ndërsa Teherani po shqyrton një mekanizëm për vendosjen e tarifave të shërbimit. Anijet që nuk respektojnë këto kërkesa sulmohen rregullisht, ndërsa forcat amerikane bombardojnë periodikisht bregdetin iranian për të kundërshtuar pretendimin e Teheranit për kontrollin e ngushticës.
Omani ka shtyrë bisedimet e planifikuara mes Iranit dhe shteteve të Gjirit Persik për të ardhmen e kësaj rruge ujore, përmes së cilës transportohet një pjesë e madhe e naftës në botë me rrugë detare.
Çmime rekord të karburanteve dhe akuza të ndërsjella
Pasojat janë veçanërisht të dukshme në pikat e karburantit në Shtetet e Bashkuara.
Çmimi mesatar kombëtar i naftës diesel në Shtetet e Bashkuara kaloi të premten për herë të parë në histori nivelin e 6 dollarëve për gallon, nga rreth 5.85 dollarë një javë më parë dhe rreth 60% më shumë se 3.71 dollarët që paguanin drejtuesit e automjeteve një vit më parë.
Edhe benzina po shitet mesatarisht me 4.22 dollarë për gallon, pasi vendosi rekorde gjatë fundjavës së Ditës së Punës.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka drejtuar gishtin nga një tjetër palë.
Duke folur për gazetarët në Irlandë të dielën, ku ndodhej për të ndjekur turneun Irish Open në resortin e tij të golfit në Doonbeg, Trump deklaroi se presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy “duhet të ndalojë goditjen e karburantit diesel në Rusi”.
“Le të godasë objektiva, por jo karburantin diesel, sepse po shkakton mungesë të karburantit diesel”, shtoi Trump.
Ukraina ka goditur më shumë se 20 rafineri ruse këtë verë, duke bërë që Moska të ndalojë eksportet e naftës diesel.
Gjatë fluturimit të kthimit nga vizita shtetërore në Irlandë këtë fundjavë, Trump e përsëriti këtë pretendim.
Megjithatë, shifrat e furnizimit tregojnë një panoramë tjetër.
Analistët i atribuojnë rreth 800 mijë fuçi në ditë të furnizimit të humbur me diesel ndalimit të eksporteve nga Rusia, krahasuar me rreth 1.2 milionë fuçi në ditë të humbura për shkak të ndërprerjeve pranë Ngushticës së Hormuzit, sipas kompanisë Lipow Oil Associates.
Pamja e përgjithshme është edhe më e theksuar, pasi flukset e naftës bruto përmes ngushticës kanë rënë nga rreth 20 milionë fuçi në ditë para luftës në rreth 7 milionë fuçi në ditë.
Të dyja luftërat kanë çuar gjithashtu në mbylljen e rafinerive me një kapacitet të përgjithshëm prej rreth 5 milionë fuçish në ditë./Euronews
