Si u rrëzua banda shqiptare e trafikantëve nga imazhi i një luani i krijuar me IA

Profile boshe dhe të paqarta fshihnin një rrjet trafikantësh emigrantësh. Ja se si u gjurmuan dhe u eliminuan nga autoritetet britanike.

Nga Sanya Burgess, THE iPAPER

Për syrin e zakonshëm, ishte një llogari mjaft e padukshme. Fotoja e profilit tregonte Big Benin dhe personi pas saj nuk dukej se kishte publikuar ndonjë përmbajtje.

Por kjo llogari pa emër kishte grumbulluar në njëfarë mënyre 957 ndjekës.

Ajo ishte një nga më shumë se 200 profilet e lidhura me një bandë të krimit të organizuar, me bazë në Shqipëri, e cila arriti te mijëra shikues përmes 900 videove që shpërndau për të promovuar rrugë të paligjshme drejt Mbretërisë së Bashkuar.

Një shenjë dalluese kryesore ndihmoi në rrëzimin e këtij rrjeti kriminal që qëndronte pas videove që joshin emigrantët drejt gomoneve gjigante – imazhe të luanëve të krijuara me inteligjencë artificiale.

Hetuesit e TikTok-ut ishin në gjendje ta përdornin këtë “shenjë” për të hartëzuar rrjetin e gjerë të llogarive të lidhura me profilin e dyshimtë – i zbuluar fillimisht nga një hetues i Agjencisë Kombëtare të Krimit (NCA) në Britaninë e Madhe. Të 200 profilet tani janë hequr.

Mike Hulett, drejtuesi i ekipit të NCA-së që lufton krimin e organizuar online të emigracionit, tha se reklamat e publikuara nga bandat, që kërkojnë të transportojnë emigrantë përmes Kanalit Anglez, janë “një mundësues kyç” i kontrabandës.

Një emigrant mund të ketë një pikë kontakti dixhitale ose mund të ndërveprojë me disa reklama. “Nëse po vini nga Siria ose Afganistani, mund të keni një person që organizon një kalim kufitar, pastaj do të ndërveproni me një reklamë tjetër për fazën tjetër të udhëtimit tuaj, e kështu me radhë”, tha Hulett.

Të dhënat e Ministrisë së Brendshme tregojnë se 80 për qind e mbërritjeve në Mbretërinë e Bashkuar me varka të vogla kanë ndërvepruar me postime në rrjetet sociale gjatë udhëtimit të tyre. Sipas Hulett, kjo ka gjasa të jetë një nënvlerësim, duke qenë se të dhënat janë regjistruar 18 muaj më parë.

“Të fshihen në sy të të gjithëve”

Bandat kriminale po përdorin metoda gjithnjë e më të sofistikuara për t’iu shmangur zbulimit. Pesë vjet më parë, kontrabandistët reklamonin hapur në rrjetet sociale rrugët përmes Evropës. Tani ata bëjnë përpjekje të mëdha për të shmangur shenjat që do të bënin që përmbajtja e tyre të hiqej automatikisht.

Një metodë është shpërndarja e përmbajtjes në një sërë llogarish, sipas TikTok-ut. Një tjetër, sipas NCA-së, është shkrimi gabim i fjalëve dhe zëvendësimi i shkronjave me shenja pikësimi ose numra, duke e kthyer një fjalë si “Europe” në “Eur0p”, në mënyrë që njerëzit t’i kuptojnë, por, shpresojnë ata, softuerët automatikë të zbulimit jo.

Vendosja e tekstit drejtpërdrejt në video, në vend që të vendoset në përshkrime ose titra, si dhe përdorimi i simboleve si emoji ose imazhe, janë teknika të tjera për t’iu shmangur moderimit, sipas Hulett.

Kontrabandistët japin sinjale të vogla, presin që një person t’i kontaktojë dhe më pas e zhvendosin bisedën nga rrjetet sociale publike në aplikacione private dhe shpesh të enkriptuara të mesazheve.

“Disa vite më parë mund të kishim parë një ndërveprim në Facebook ose TikTok dhe i gjithë transaksioni [do të] zhvillohej aty, me marrëveshjen e bërë… [tani] ata e dinë se janë të dukshëm për zbatuesit e ligjit, ashtu siç janë të dukshëm edhe për një emigrant të mundshëm”, thotë Hulett. “Ata po përpiqen të fshihen në sy të të gjithëve.”

“Luani i Artë”

Në rastin e bandës shqiptare, profile bosh u krijuan me sinjale vizuale që tregonin se ato po promovonin rrugë trafikimi nga Shqipëria drejt Mbretërisë së Bashkuar përmes kalimit Kale–Dover.

Llogarive iu dha nga studiuesit emri “Luani i Artë”, sepse imazhe të krijuara me inteligjencë artificiale ose fotografi të luanëve shfaqeshin vazhdimisht në përmbajtjen e tyre. Kjo shërbente si një kartë identifikimi: nëse përdoruesit shihnin një luan në një lloj të caktuar llogarie, kjo u jepte një të dhënë se ajo i përkiste një kontrabandisti që mund t’i transportonte ata përmes Evropës.

Përtej një lidhjeje të mundshme me stemën mbretërore të Mbretërisë së Bashkuar, e cila përmban një luan dhe një njëbrirësh, simboli nuk ishte një shenjë e dukshme që softuerët automatikë të zbulimit ta kapnin dhe, nëse banda do të kishte pasur më shumë fat, mund të kishte kaluar pa u vënë re.

Në vend të kësaj, studiuesit ndërtuan një rrjet llogarish që ndërvepronin të gjitha me njëra-tjetrën, për të identifikuar kontrabandistët. Pjesa më e madhe e kësaj pune duhet të mbetet sekret për arsye operacionale, por ajo që mund të zbulohet është se hetuesit mund të shikonin se nga kishin origjinën llogaritë.

Kjo është bërë më komplekse, me kriminelët që përdorin rrjete private virtuale (VPN) dhe adresa IP proxy për të fshehur vendndodhjen e tyre dhe pajisjet që përdorin për t’u identifikuar.

Në mënyrë të ngjashme, disponueshmëria e lehtë e eSIM-ve do të thotë se numrat e telefonit që vijnë nga vende të ndryshme të Evropës mund të përdoren për të krijuar llogari, edhe nëse personi pas profilit ndodhet diku tjetër.

Kompanitë e rrjeteve sociale mund të bëjnë më shumë

Shifrat ekskluzive të ndara me The iPaper tregojnë se TikTok ka hequr 10,000 video që shkelnin rregullat kundër shfrytëzimit të njerëzve në Mbretërinë e Bashkuar gjatë gjysmës së parë të këtij viti.

Kjo ishte rezultat i një “hetimi të dedikuar” nga ekipe ku përfshiheshin edhe ish-punonjës të NCA-së, sipas Valiant Richey, drejtuesit për kontaktet dhe partneritetet në fushën e besimit dhe sigurisë në TikTok.

Këto heqje përfaqësojnë vetëm 0.17 për qind të përmbajtjes së bllokuar gjatë asaj periudhe në Mbretërinë e Bashkuar – duke treguar përmasën e përmbajtjes potencialisht të dëmshme në aplikacionet e rrjeteve sociale, ku mbështetet te moderimi automatik për t’u trajtuar.

Hulett thotë se kompanive të rrjeteve sociale u takon të ndihmojnë në heqjen e këtyre llogarive, diçka që autoritetet ligjzbatuese nuk mund ta bëjnë të vetme. Duke hequr llogaritë kryesore që ndodhen në qendër të bandave kriminale, është e mundur të arrihet një ndikim shumë më i madh, shton ai.

“Ata janë ata që kanë mundësinë të ndikojnë në një shkallë të gjerë. Ne nuk mund ta zgjidhim këtë problem vetëm duke arrestuar njerëz”, thotë ai, duke vënë në dukje se shumë prej bandave kanë bazë jashtë Mbretërisë së Bashkuar.