E fundit!

16:13 Aktualitet

Kërkoi ndryshim të masës së sigurisë/ Shtyhet seanca në GJKKO për Metën

Seanca në Gjykatën e Posaçme ku do të shqyrtohet kërkesa e...

"Një rol strategjik dhe më proaktiv"/ 12 vende i kërkojnë BE-së të forcojë praninë në Arktik

14 Shtator 2026, 16:05, Kosova & Bota CNA

Në një samit të mbajtur sot në qytetin verior finlandez të Rovaniemit, dymbëdhjetë vende i kërkuan Bashkimit Evropian të forcojë praninë në Arktik, ku tensionet gjeopolitike po intensifikohen, mes kërcënimeve ruse dhe ambicieve territoriale të presidentit amerikan Donald Trump.

"Siguria në Arktik duhet të sigurohet kolektivisht", thanë vendet, ku përfshihet Finlanda, Franca, Gjermania, Danimarka, Holanda, Suedia dhe Greqia, në një deklaratë të përbashkët pas samitit.

Në Rovaniemi, ishin të pranishëm kancelari gjerman Friedrich Merz dhe kryeministrja daneze Mette Frederiksen. Udhëheqës të vendeve pa interes të drejtpërdrejtë në Arktik, siç është Presidenti rumun Nicos Dan, ishin gjithashtu të pranishëm.

“Qëllimi është të tregohet se ajo që po ndodh këtu nuk është një çështje rajonale. Është një çështje evropiane", tha Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa në një konferencë për shtyp.

Samiti u përqendrua në korridoret e reja të transportit detar që po shfaqen si tërheqje e akullit të detit Arktik, si dhe në depozitat e lëndëve të para të pashfrytëzuara dhe kërcënimet ndaj sigurisë të paraqitura nga aktivitetet ushtarake ruse dhe kineze.

Në takim nuk u morën vendime zyrtare. Megjithatë, kjo po ndodh në kontekstin e prezantimit të pritur nga Komisioni Evropian në javët e ardhshme të një strategjie të re për Arktikun. Ky dokument synon të përcaktojë drejtimet kryesore politike të Brukselit në rajon për vitet e ardhshme. Shtetet dhe udhëheqësit e tyre ende kanë mundësinë të ndikojnë në përmbajtjen e tekstit përfundimtar.

"Ne duhet të forcojmë angazhimin e Bashkimit Evropian ndaj këtij rajoni në mënyrë që të plotësojmë përpjekjet e NATO-s", tha Merz gjatë konferencës së përbashkët për shtyp të udhëheqësve në Rovaniemi. Kryeministrja daneze nga ana tjetër u shpreh se është "optimiste" për bisedimet me amerikanët mbi Groenlandën.

Frederiksen tha se diskutimet brenda grupit të punës të krijuar më parë këtë vit midis Groenlandës, Danimarkës dhe Shteteve të Bashkuara mbi ishullin Arktik po japin lindjen e një optimizmi të kujdesshëm.

Javën e kaluar, Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen vizitoi Groenlandën dhe njoftoi bashkëpunim më të ngushtë, si dhe një paketë investimi prej 200 milionë eurosh, e cila do të përdoret pjesërisht për të ndërtuar infrastrukturën e nevojshme për nxjerrjen e lëndëve të para të vlefshme.

"Është shumë herët për të nxjerrë përfundime, por jam mjaft optimiste për aftësinë tonë për të gjetur një zgjidhje", tha Frederiksen në një konferencë për shtyp në margjinat e samitit.

"Për sa kohë që grupi i punës vazhdon punën e tij, asgjë nuk mund të përfundohet, por natyrisht shpresoj të gjej një mënyrë paqësore, përfshirë edhe me amerikanët", shtoi ajo.

Që nga krijimi i këtij grupi pune në fillim të këtij viti, i cili synon të diskutojë shqetësimet e sigurisë së SHBA-së në lidhje me territorin autonom danez, pak informacion ka rrjedhur në lidhje me natyrën e negociatave.

Sipas disa mediave, SHBA-të duan të hapin tre baza të reja ushtarake në jug të Groenlandës, përveç bazës Pitufik që tashmë vepron në veri. Një marrëveshje mbrojtjeje e vitit 1951, e cila u përditësua në vitin 2004, tashmë u jep forcave të armatosura të SHBA-së praktikisht liri të plotë për të zhvilluar objekte në Groenlandë, me kusht që të njoftojnë autoritetet. /CNA