A duhet t’i qërojmë fiqtë?

Fiku është një nga frutat që disa njerëz e konsumojnë të plotë, ndërsa të tjerë i heqin me kujdes lëkurën.

Një studim i ri jep një arsye të mirë për ta lënë mënjanë thikën, pasi një pjesë e konsiderueshme e përbërësve me interes të lartë ushqyes gjenden pikërisht në lëkurën e fikut.

Kur një fik i pjekur përfundon në pjatën tonë, zakonisht përballemi me një zgjedhje që e bëjmë më shumë nga zakoni, ta hamë me lëkurë apo ta qërojmë?

Për shumë njerëz, alternativa e dytë duket e natyrshme, kryesisht për shkak të teksturës së lëkurës, e cila ndryshon në varësi të varietetit, ose sepse mendojmë se pjesa e brendshme është ajo që përmban më shumë vlera.

Megjithatë, shkenca sugjeron se lëkura e fikut është shumë më tepër sesa një pjesë që mund të hidhet.

Çfarë tregoi studimi i ri

Një studim i publikuar më 25 gusht 2026 në revistën shkencore European Food Research and Technology analizoi veçmas lëkurën dhe tulin e fiqve të varieteteve të ndryshme.

Studiuesit shqyrtuan përmbajtjen e tyre në karotenoide, tokoferole dhe tokotrienole, aminoacide dhe përbërje fenolike, duke konstatuar ndryshime të rëndësishme mes dy pjesëve të frutit.

Për shembull, beta-karoteni, karotenoidi kryesor i identifikuar në analizë, u gjet te fiqtë e pjekur në një përqendrim rreth 2.7 herë më të lartë në lëkurë sesa në tul.

Një tendencë e ngjashme u vu re edhe te disa tokoferole, ndërsa veçanërisht interesante ishte shpërndarja e polifenoleve. Antocianinat u gjetën kryesisht në lëkurë, ndërsa aty u identifikuan edhe flavonoide, përfshirë derivate të kuercetinës.

Në përgjithësi, lëkura paraqiti një shumëllojshmëri më të madhe të përbërjeve fenolike krahasuar me tulin.

Kjo nuk është krejt e papritur, pasi lëkura është pjesa e frutit që qëndron vazhdimisht e ekspozuar ndaj mjedisit.  Ajo përbën vijën e parë të mbrojtjes ndaj rrezatimit diellor, ndryshimeve të kushteve atmosferike dhe faktorëve të tjerë të jashtëm. Për këtë arsye, në indet e saj grumbullohen përbërje të ndryshme mbrojtëse.

Një nga gjetjet më interesante të studimit lidhet me kapacitetin antioksidues të lëkurës. Studiuesit e matën atë përmes tri metodave të ndryshme laboratorike dhe rezultati ishte i njëjtë në të gjitha rastet, lëkura shfaqi vlera dukshëm më të larta se tuli.

Në varësi të metodës së përdorur, diferenca ishte nga rreth 3 deri në gati 9 herë më e lartë në favor të lëkurës.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se lëkura është në të njëjtën masë “më e shëndetshme” se tuli. Matjet janë kryer në kushte laboratorike dhe tregojnë se në lëkurë ka një përqendrim më të lartë të substancave me aktivitet antioksidues.

Ato nuk tregojnë se konsumimi i saj do të prodhojë domosdoshmërisht të njëjtin raport efekti në organizmin e njeriut.

Sipas studiuesve, ndryshimet mes fiqve duket se lidhen jo vetëm me varietetin, por edhe me ngjyrën e lëkurës dhe mënyrën e pjalmimit.

Pra, a duhet t’i hamë fiqtë me lëkurë?

Po. Lëkura e fikut të freskët është e ngrënshme dhe nuk ka arsye që të hiqet thjesht nga zakoni.

Nëse fiku është në gjendje të mirë dhe është larë siç duhet, mund të konsumohet i plotë, duke hequr vetëm bishtin. Në këtë mënyrë marrim edhe pjesën e frutit ku janë të përqendruara në sasi më të mëdha disa prej përbërësve që po studiohen për vlerat e tyre ushqyese.

Sigurisht, këtu hyn edhe shija dhe tekstura. Në disa varietete lëkura është shumë e hollë dhe mezi dallohet nga tuli, ndërsa në të tjera mund të jetë më e trashë dhe më e ndjeshme në gojë.

Nëse dikush nuk e pëlqen, nuk ka arsye ta konsumojë me detyrim. Fiku mbetet një frut ushqyes edhe pa lëkurën.

Si t’i lajmë siç duhet fiqtë

Fiqtë e pjekur janë shumë delikatë, ndaj nuk kanë nevojë të fërkohen fort dhe as të lihen gjatë në ujë. Mjafton t’i shpëlajmë butësisht nën ujë të freskët të rrjedhshëm, pak para se t’i konsumojmë, dhe më pas t’i thajmë me kujdes.

Gjithashtu, është mirë të mos i lajmë para se t’i vendosim në frigorifer për ruajtje, pasi lagështia e tepërt mund të përshpejtojë prishjen e tyre. Për këtë arsye, është më mirë t’i lajmë vetëm kur do t’i konsumojmë.