Carney pas deklaratës së von der Leyen për anëtare të asociuar: Evropa dhe Kanadaja janë edhe më të forta së bashku

Kryeministri i Kanadasë Mark Carney, tha se bashkëpunimi dhe tregtia më e thellë midis Kanadasë dhe Bashkimit Evropian mund të forcojë sovranitetin në të dyja anët e Atlantikut dhe të ndihmojë në krijimin e “rendit të ardhshëm botëror të drejtë, të qëndrueshëm dhe të begatë”.

Duke iu drejtuar Parlamentit Europian në Strasburg të Francës të enjten në mëngjes, Carney bëri një propozim për lidhje më të forta ekonomike me BE-në në industri si inteligjenca artificiale, mineralet kritike dhe mbrojtja.

“Dua të jem i saktë në lidhje me atë që nuk po propozoj. Nuk po propozoj një bllok të tretë për t’u bërë rival i fuqisë së madhe, vetëm me sjellje më të mira”, tha Carney.

“Ne nuk kërkojmë pushtet për të dominuar të tjerët. Përkundrazi, ne po kërkojmë qëndrueshmëri në mënyrë që askush të mos mund të kontrollojë tregjet tona të hapura, të dëmtojë sovranitetin tonë, të kërcënojë integritetin tonë territorial ose të minojë liritë tona, demokracitë tona, sundimin tonë të ligjit”, shtoi ai.

Fjalimi i Carney-t erdhi ndërsa Kanadaja dhe BE-ja po shqyrtojnë thellimin e lidhjeve politike, të sigurisë dhe ekonomike. Ky proces filloi në qershor 2025, por është përshpejtuar me zyrtarët kanadezë dhe të BE-së që aludojnë për një partneritet të ri formal të rëndësishëm përtej Marrëveshjes Tregtare Kanada-BE (CETA).

Të mërkurën, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se po e ftonte Carney-n të “hapte derën” për t’u bërë “anëtari i parë i asociuar” i BE-së, një përcaktim që aktualisht nuk ka bazë në traktatin e bllokut ekonomik dhe politik.

Më vonë atë ditë, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha se nëse Kanadaja bëhet anëtarja e parë e asociuar e Bashkimit Evropian, kjo mund të jetë një “akt armiqësor”.

Duke folur me gazetarët në Karolinën e Veriut, presidenti tha se nëse bëhet me “qëllime të këqija”, ai do të “vendosë tarifa shumë të rënda ndaj Evropës”.

Trump e quajti gjithashtu Kanadanë një “partner të tmerrshëm tregtar” pasi të mërkurën më herët nënshkroi një memorandum që u drejtonte agjencive federale që mbikëqyrin prokurimin qeveritar në Shtetet e Bashkuara të hiqnin të gjitha produktet me origjinë kanadeze.

Emërtimi i mundshëm si “anëtar i asociuar” ka zënë pjesën më të madhe të bisedës politike në Kanada. Por Jonathan Wilkinson, ambasadori i Kanadasë në BE dhe ish-ministër i kabinetit, u tha gazetarëve se Ottawa është më e fokusuar në punën me evropianët për të forcuar partneritetet në sektorë të caktuar.

Ato përfshijnë energjinë dhe burimet natyrore, mineralet kritike, inteligjencën artificiale dhe informatikën kuantike, si dhe prokurimin e mbrojtjes.