4 mitet për kremrat kundër diellit që shumë njerëz ende i besojnë

A duhet të përdorim krem kundër diellit edhe kur është me re? A është më i mirë kremi mineral apo ai kimik? Dhe a do të thotë një SPF më i lartë se mund të qëndrojmë gjithë ditën në diell? Shumë prej këtyre besimeve nuk janë të sakta.

Kremi kundër diellit është një nga mënyrat më të rëndësishme për të mbrojtur lëkurën nga rrezatimi ultravjollcë, por rreth përdorimit të tij qarkullojnë ende shumë mite.

Një material i publikuar nga Popular Science analizon disa prej keqkuptimeve më të zakonshme dhe shpjegon se çfarë duhet të dimë për mbrojtjen nga rrezet UV.

Miti i parë: Kur është me re, nuk kam nevojë për krem dielli
Fakti që qielli është i mbuluar me re nuk do të thotë se lëkura është e mbrojtur nga rrezatimi ultravjollcë.

Retë mund të reduktojnë një pjesë të rrezatimit, por rrezet UVA mund të depërtojnë përmes reve dhe madje edhe përmes xhamave të dritareve.

Rrezet UVA lidhen me nxirjen dhe plakjen e lëkurës, ndërsa rrezet UVB janë një nga shkaqet kryesore të djegieve nga dielli dhe kontribuojnë në zhvillimin e kancerit të lëkurës.

Për këtë arsye, ekspertët rekomandojnë përdorimin e një kremi me mbrojtje të spektrit të gjerë, i cili mbron nga të dyja llojet e rrezatimit.

Pra, një ditë me re nuk është domosdoshmërisht një ditë pa rrezik për lëkurën.

Miti i dytë: Kremi kimik është i rrezikshëm, ndërsa ai mineral është më i mirë
Debati mes kremrave mineralë dhe atyre kimikë është bërë shumë i zakonshëm, sidomos në rrjetet sociale.

Në realitet, nuk ka një fitues absolut.

Kremrat mineralë zakonisht përdorin përbërës si oksidi i zinkut ose dioksidi i titanit, të cilët ndihmojnë në mbrojtjen e lëkurës nga rrezatimi UV.

Kremrat kimikë funksionojnë ndryshe: përbërësit e tyre thithin rrezatimin UV dhe e shndërrojnë atë në energji termike që më pas shpërndahet.

Të dyja kategoritë mund të ofrojnë mbrojtje efektive kur përdoren siç duhet.

Pretendimi se kremrat kimikë shkaktojnë kancer të lëkurës nuk mbështetet nga provat e paraqitura në material. Përkundrazi, përdorimi i kremrave kundër diellit konsiderohet një masë e rëndësishme për reduktimin e ekspozimit ndaj rrezatimit UV.

Miti i tretë: Sa më i lartë SPF-ja, aq më gjatë mund të qëndroj jashtë
Një SPF i lartë nuk është një “kohëmatës” që ju lejon të qëndroni gjithë ditën në diell.

Edhe nëse përdorni SPF 30, SPF 50 apo një faktor edhe më të lartë, kremi gradualisht largohet nga lëkura për shkak të djersës, ujit, notit, fshirjes së fytyrës dhe kontaktit me rrobat apo duart.

Prandaj, mbrojtja duhet të rinovohet rregullisht, veçanërisht pas notit ose djersitjes së madhe.

Një faktor më i lartë mbrojtjeje nuk do të thotë se mund të harroni aplikimin e kremit për pjesën tjetër të ditës.

Miti i katërt: Nëse nuk është nxehtë, nuk ka nevojë për krem
Temperatura nuk përcakton nivelin e rrezatimit ultravjollcë.

Mund të jetë një ditë e freskët dhe megjithatë indeksi UV të jetë i lartë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në situata si skijimi, ku bora mund të reflektojë rrezet e diellit drejt lëkurës.

Prandaj, në vend që të shikoni vetëm temperaturën, duhet t'i kushtoni vëmendje indeksit UV.

Sa më i lartë të jetë ky indeks, aq më shpejt mund të dëmtohet lëkura nga ekspozimi ndaj rrezatimit.

Çfarë është në të vërtetë rrezatimi UV?
Rrezatimi ultravjollcë është një formë e padukshme e energjisë që gjendet në dritën e diellit.

Edhe pse nuk mund ta shohim, ndikimi i tij në organizëm është real. Rrezet UV mund të dëmtojnë ADN-në e qelizave të lëkurës, duke shkaktuar djegie nga dielli dhe, me kalimin e viteve, duke rritur rrezikun e kancerit të lëkurës.

Ekspozimi i vazhdueshëm lidhet gjithashtu me shenja të plakjes së lëkurës, si rrudhat dhe njollat e errëta.

Një ide e pazakontë: krem dielli i prodhuar me ndihmën e baktereve
Pjesa më e pazakontë e kërkimit lidhet me një bakter që zakonisht nuk do ta imagjinonim kurrë si përbërës të një produkti për lëkurën: E. coli.

Studiuesit kanë modifikuar bakteret për t'i përdorur si “fabrika” mikroskopike që prodhojnë një përbërje natyrore të quajtur gadusol.

Kjo substancë prodhohet natyrshëm nga disa peshq, veçanërisht në vezët e tyre, dhe mendohet se ndihmon në mbrojtjen nga rrezatimi ultravjollcë.

Në vend që të merret drejtpërdrejt nga peshqit, shkencëtarët po studiojnë mundësinë e përdorimit të baktereve të modifikuara për ta prodhuar atë.

Në eksperimente, studiuesit kanë arritur ta rrisin ndjeshëm prodhimin e gadusolit nga bakteret. Studimet e hershme sugjerojnë gjithashtu se përbërja mund të ketë veti antioksiduese.

Megjithatë, kjo teknologji është ende në fazat e hershme të kërkimit. Nuk bëhet fjalë për një krem që mund ta gjeni sot në farmaci dhe nevojiten studime të mëtejshme për të vërtetuar sigurinë dhe efektivitetin e tij te njerëzit.

Mesazhi kryesor: mos e nënvlerësoni diellin
Miti se kremi kundër diellit nevojitet vetëm në ditët e nxehta ose me diell të fortë mund të jetë veçanërisht mashtrues.

Retë nuk eliminojnë rrezatimin UV, temperatura nuk tregon nivelin e rrezatimit dhe një SPF i lartë nuk e bën kremin efektiv për gjithë ditën.

Prandaj, mënyra më e mirë për t'u mbrojtur është të kontrolloni indeksin UV, të përdorni mbrojtje me spektër të gjerë dhe ta aplikoni përsëri kremin sipas nevojës, veçanërisht pas notit ose djersitjes.

Ndërsa shkenca vazhdon të kërkojë mënyra të reja për mbrojtjen e lëkurës, përfshirë edhe teknologji të pazakonta si prodhimi i gadusolit me ndihmën e baktereve, këshilla më e thjeshtë mbetet ende më e rëndësishmja: mos e neglizhoni mbrojtjen nga dielli.