Të paktën 25 persona janë shoqëruar nga policia pas tensioneve të regjistruara gjatë protestës së zhvilluar sot pran&eum...
LIFESTYLE
Kompjuteri kuantik zgjidh një problem matematikor 48-vjeçar
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Shtator 2026, 22:03
Një ekip shkencëtarësh nga Universiteti Zhejiang dhe Universiteti Tsinghua në Kinë ka përdorur një procesor kuantik me 121 kubitë për të provuar dy teorema matematikore, mes tyre edhe një problem të prezantuar në Olimpiadën Ndërkombëtare të Matematikës në vitin 1978.
Rëndësia e arritjes nuk lidhet me faktin se zgjidhja e problemit nuk ishte e njohur më parë. Kompjuterët klasikë mund t’i zgjidhin këto detyra relativisht shpejt. Risi është përdorimi i harduerit kuantik për të kryer një proces arsyetimi logjik matematikor.
Një nga teoremat lidhej me provimin se diagonalet e një katrori priten në kënd të drejtë. Më pas, studiuesit testuan një problem më kompleks gjeometrik të vitit 1978, duke përdorur kërkim simbolik të provave, ku qarqet kuantike propozonin dhe vlerësonin hapat logjikë të nevojshëm.
Studiuesit theksojnë se eksperimenti përfaqëson një dëshmi fillestare se procesorët kuantikë mund të përdoren edhe për provime të automatizuara të teoremave, përtej rolit të tyre si sisteme të avancuara për përpunimin e të dhënave.
Gjatë eksperimentit u përdorën edhe teknika të thjeshtuara të mësimit makinerik për të kontrolluar saktësinë e hapave të ndjekur. Sipas ekipit, kjo mund të hapë rrugë për zhvillimin e sistemeve të inteligjencës artificiale që kombinojnë përpunimin kuantik me arsyetimin simbolik.
Megjithatë, studiuesit nënvizojnë se puna është ende në një fazë të hershme. Problemet e testuara ishin relativisht të kufizuara dhe teknologjia aktuale përballet me sfida të lidhura me zhurmën dhe paqëndrueshmërinë e kubitëve.
Hulumtimi nuk i është nënshtruar ende rishikimit shkencor dhe është publikuar si parapublikim në platformën arXiv. Megjithatë, eksperimenti paraqet një hap në drejtim të përdorimit të kompjuterëve kuantikë për detyra që kërkojnë jo vetëm llogaritje, por edhe ndjekje të strukturuar të hapave logjikë.
