Kryeministri Mark Carney ka mirëpritur ftesën që Kanadaja të bëhet anëtarja e parë e asociuar e BE-së, duke bërë thirrje për “bashkëpunim të thellë” midis Evropës dhe vendit të tij për të siguruar sovranitetin e tyre, pasi Donald Trump e përqeshi idenë si “qesharake”.
Në një fjalim para Parlamentit Europian në Strasburg, kryeministri kanadez tha se sondazhet treguan se shumica dërrmuese e kanadezëve mbështesnin lidhje shumë më të ngushta me Europën.
“Kanadaja e mirëpret këtë ide”, tha ai, duke iu referuar propozimit të presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, se Kanadaja duhet të bëhet anëtarja e parë e asociuar e BE-së.
“Kanadaja dhe Evropa duhet të sigurojnë autonominë tonë strategjike përmes bashkëpunimit të thellë në gamën e plotë të aftësive strategjike”, tha Carney të enjten, duke renditur sektorë që përfshijnë mineralet kritike, sigurinë energjetike dhe inteligjencën artificiale.
Von der Leyen e kishte ftuar të mërkurën Kanadanë të bëhej anëtarja e parë e asociuar e BE-së në një fjalim në të cilin deklaroi se donte ta çonte marrëdhënien dypalëshe “në nivelin më të lartë të mundshëm”.
Disa orë më vonë, Trump kërcënoi me “tarifa shumë serioze” për Evropën nëse plani do të zbatohej. I pyetur në lidhje me kërcënimet e Trump, kryeministri kanadez Mark Carney u tha gazetarëve: “Kanadezët janë të bashkuar se askush nuk do të na tregojë se çfarë gjuhe flasim. Askush nuk do të diktojë kulturën tonë ose me kë mund të arrijmë marrëveshje ndërkombëtarisht.”
BE-ja dhe Kanadaja , të cilat tashmë kanë një rrjet marrëveshjesh dypalëshe tregtare dhe sektoriale, janë përpjekur të afrohen në muajt e fundit përballë tarifave tregtare të Trump dhe retorikës së pamëshirshme luftarake.
Në një fjalim të ndërprerë shpesh nga duartrokitjet, kryeministri Carney detajoi planet e tij për marrëdhënien e ardhshme, duke thënë se të dyja palët mund të bashkëpunojnë në mineralet kritike, kapacitetin industrial të mbrojtjes, inteligjencën artificiale dhe informatikën, sigurinë energjetike, hapësirën dhe pagesat. Ai gjithashtu bëri thirrje për "tregti dixhitale pa probleme të mallrave jo-bujqësore dhe një gamë të gjerë shërbimesh".
Ai propozoi një program shkëmbimi rinor që do t'u mundësonte të rinjve të punonin, studionin dhe jetonin në të dy juridiksionet, si dhe anëtarësimin e Kanadasë në skemën Erasmus+, programin e BE-së për arsim, trajnim dhe sport.
Asnjë vendi nuk i është ofruar më parë anëtarësim i asociuar, një kategori që nuk ekziston në traktatet e BE-së. Kancelari gjerman, Friedrich Merz, hodhi idenë e anëtarësimit të asociuar për Ukrainën si një hap të ndërmjetëm drejt bashkimit me bllokun në fillim të këtij viti, por ideja u refuzua nga shtetet e tjera anëtare.
Shtetet anëtare të BE-së mbështesin idenë e lidhjeve më të ngushta me Kanadanë, por disa prej tyre kanë reaguar ftohtësisht ndaj emrit “anëtarësi e asociuar”.
