OKB në një moment kritik, liderët botërorë mblidhen në Nju Jork, çfarë përfshihet në axhendë

Gati 130 krerë shtetesh dhe qeverish pritet të mblidhen këtë javë në Nju Jork për Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, në një kohë kur konfliktet në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë, si dhe zhvillimi i shpejtë i inteligjencës artificiale, pritet të jenë ndër çështjet kryesore të diskutimeve.

Presidenti amerikan Donald Trump pritet të rikthehet në podium për të dytin vit radhazi. Administrata e tij ka shkurtuar kontributet financiare të SHBA-së për OKB-në dhe është tërhequr nga një numër organizmash të sistemit të Kombeve të Bashkuara.

Ndërkohë, presidenti kinez Xi Jinping nuk do të marrë pjesë personalisht në Asamblenë e Përgjithshme. Në vend të kësaj, ai pritet të zhvillojë bisedime kokë më kokë me Trump në Uashington të enjten.

Takimi zhvillohet në një periudhë të vështirë për OKB-në, e cila përballet me presione financiare dhe politike. Sekretari i Përgjithshëm Antonio Guterres do të përfundojë mandatin e tij në fund të vitit 2026, ndërsa ende nuk ka një kandidat të përcaktuar për ta pasuar.

Këshilli i Sigurimit, me 15 anëtarë, pritet gjithashtu të zhvillojë takime të nivelit të lartë për Ukrainën, Lindjen e Mesme dhe inteligjencën artificiale. Sipas diplomatëve, në axhendë mund të përfshihen edhe bisedime me liderë arabë.

Eksperti Richard Gowan i Grupit Ndërkombëtar të Krizave e përshkroi situatën e OKB-së si një “krizë të pafundme”, duke argumentuar se organizata po përballet me vështirësi të vazhdueshme politike dhe institucionale.

Në planin financiar, SHBA-ja shmangu humbjen e të drejtës së votës në Asamblenë e Përgjithshme pasi pagoi 725 milionë dollarë në kontribute për buxhetin e rregullt të OKB-së. Megjithatë, Uashingtoni ende ka detyrime prej më shumë se 1 miliard dollarësh ndaj organizatës dhe vazhdon të kërkojë shkurtime dhe reforma.

Në fokus të takimeve do të jetë edhe inteligjenca artificiale. Asambleja mblidhet pak kohë pasi disa drejtues të industrisë së AI-së kanë bërë thirrje për një ngadalësim të koordinuar të zhvillimit të kësaj teknologjie, duke ngritur shqetësime për ritmin e përparimit dhe kontrollin njerëzor mbi sistemet e ardhshme.