Industria e gjobëvënies/ Nikolin Jaka: Bizneset përballen me humbje serioze financiare

Kreu i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë Tiranë, Nikolin Jaka në një prononcim ekskluziv për CNA ka ngritur shqetësimin në lidhje me ndikimet që kanë raportimet e rreme në formë sulmi ndaj biznesit nga portale dhe media anonime.

Për CNA, Nikolin Jaka ka treguar se çfarë rreziku paraqet për publikun një portal që nuk tregon se kush qëndron pas tij.

Sipas kreut të Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë Tiranë, Nikolin Jaka mungesa e transparencës i heq lexuesit mundësinë të vlerësojë interesat që mund të ndikojnë në informacionin që merr.

Jaka thekson se, standardi europian kërkon nga mediat e lajmeve masa për deklarimin e konflikteve faktike ose të mundshme të interesit që mund të ndikojnë në përmbajtje.

“Mungesa e transparencës i heq lexuesit mundësinë të vlerësojë interesat që mund të ndikojnë në informacionin që merr. Ai sheh një akuzë ndaj një biznesi, por mund të mos dijë kush e publikon, kush e financon median dhe nëse ekziston ndonjë konflikt interesi.

Një media mund të ketë orientimin e saj editorial. Kur pronësia dhe lidhjet përkatëse janë të njohura, lexuesi ka më shumë mundësi ta shqyrtojë përmbajtjen në mënyrë kritike. Kur këto mbeten të fshehta, një interes privat mund të paraqitet si shqetësim publik pa qenë lehtësisht i dallueshëm.

Edhe standardi europian kërkon nga mediat e lajmeve masa për deklarimin e konflikteve faktike ose të mundshme të interesit që mund të ndikojnë në përmbajtje. Kjo e bën transparencën të rëndësishme si për lexuesin, ashtu edhe për biznesin që është objekt i raportimit”, tha Jaka.

Më tej, Jaka ka treguar se si mund të luftohet gjobëvënia pa cenuar lirinë e shtypit dhe gazetarinë investigative.

“Duke mbrojtur raportimin profesional dhe duke kërkuar përgjegjësi për shkeljet e provuara. Biznesi i ndershëm ka interes që gazetaria të zbulojë korrupsionin, mashtrimin dhe konkurrencën e pandershme. Por ka po aq të drejtë të mbrohet kur akuzohet padrejtësisht.

Duhet dalluar mendimi nga pretendimi faktik. Të thuash se nuk të pëlqen një shërbim është një vlerësim. Të deklarosh se një kompani falsifikon dokumente është një pretendim i verifikueshëm, që kërkon mbështetje faktike. Cilësimi përfundimtar varet nga përmbajtja dhe konteksti i publikimit.

Në Angli, ligji për shpifjen e lidh dëmin serioz ndaj reputacionit të një subjekti fitimprurës me humbjen serioze financiare, të shkaktuar ose të mundshme. Njëkohësisht parashikon mbrojtje për të vërtetën, opinionin e ndershëm dhe publikimet në interes publik. Ky është një shembull se si mbrojtja e biznesit dhe liria e medias mund të trajtohen brenda të njëjtit kuadër”, ka deklaruar Jaka.

Sa i përket përgjegjësisë që duhet të kenë gazetarët dhe pronarët e mediave, Jaka tha për CNA se, gazetari duhet të verifikojë informacionin, të kërkojë qëndrimin e palës së akuzuar dhe të dallojë pretendimin nga fakti i provuar.

Drejtuesit dhe pronarët duhet të sigurojnë që këto standarde zbatohen dhe që redaksia nuk përdoret për interesa të fshehta tregtare.

“Gazetaria është një profesion i çmuar. Një profesionist krenohet me shkrimin, investigimin apo lajmin që realizon dhe e ndërton emrin e tij mbi besueshmërinë. Përgjegjësia për saktësinë është pjesë e këtij profesionalizmi Gazetari duhet të verifikojë informacionin, të kërkojë qëndrimin e palës së akuzuar dhe të dallojë pretendimin nga fakti i provuar. Drejtuesit dhe pronarët duhet të sigurojnë që këto standarde zbatohen dhe që redaksia nuk përdoret për interesa të fshehta tregtare.  

Nëse publikohet një pasaktësi e rëndësishme, korrigjimi duhet të jetë i shpejtë dhe i dukshëm. Këtë e kërkon edhe kodi britanik i IPSO-s për botuesit që i nënshtrohen atij, përfshirë botimet e tyre online.  Për biznesin e dëmtuar, përgjegjësia nuk duhet të përfundojë te fshirja e postimit”, deklaroi Jaka. /CNA