Punë e paqëndrueshme dhe pension i hershëm, studimi zbulon lidhjen me plakjen e trurit

Një karrierë e qëndrueshme gjatë moshës së mesme mund të ketë rëndësi edhe për mënyrën se si plaket truri.

Një studim i ri i Columbia University Mailman School of Public Health ka gjetur një lidhje mes paqëndrueshmërisë së punës, daljes së hershme në pension dhe rezultateve më të dobëta njohëse në vitet e mëvonshme të jetës. Studimi është publikuar në revistën shkencore Alzheimer's & Dementia.

Studiuesit analizuan 16 vite të historisë së punësimit, duke ndjekur 2,418 persona në Shtetet e Bashkuara. Pjesëmarrësit u klasifikuan sipas situatës së tyre në tregun e punës, nga punësimi i qëndrueshëm deri te papunësia, pasiguria në punë dhe largimi nga fuqia punëtore.

Rezultatet treguan një diferencë të fortë te burrat.

Ata që kishin kaluar periudha të përsëritura të punësimit të paqëndrueshëm regjistruan rezultate më të ulëta në testet njohëse dhe kishin probabilitet më të lartë për dëmtime njohëse. Sipas studiuesve, diferenca ishte e krahasueshme me afërsisht shtatë vite plakje njohëse.

Te gratë, lidhja u shfaq në një mënyrë tjetër. Dalja e hershme në pension ose qëndrimi për periudha të gjata jashtë tregut të punës u shoqëruan me rezultate më të dobëta në kujtesë dhe funksionet ekzekutive. Diferenca në kujtesë ishte e krahasueshme me rreth gjashtë vite plakje.

Studiuesit analizuan edhe një pyetje tjetër: çfarë ka më shumë rëndësi për trurin, pasiguria që një person ndien për vendin e punës apo fakti që vazhdon të jetë i punësuar?

Rezultatet sugjerojnë se vazhdimësia e punësimit mund të jetë faktori më i rëndësishëm. Pra, vetëm ndjenja se vendi i punës është i pasigurt nuk rezultoi aq e lidhur me shëndetin njohës sa ndërprerjet reale dhe të zgjatura të punësimit.

Dallimet më të mëdha u vunë re te personat që u larguan herët nga tregu i punës, qëndruan jashtë tij për periudha të gjata ose kaluan vazhdimisht nga një status punësimi në një tjetër.

Autorët nënvizojnë se historitë e punësimit ndryshojnë edhe mes grave dhe burrave. Gratë në gjeneratat e analizuara kishin më shumë gjasa të kishin periudha të gjata jashtë tregut formal të punës, shpesh të lidhura me përgjegjësitë familjare dhe të kujdesit. Te burrat, paqëndrueshmëria lidhej më shpesh me humbjen e pavullnetshme të punës ose me periudha të çrregullta punësimi.

Në vitin 2016, kur pjesëmarrësit iu nënshtruan vlerësimit të aftësive njohëse, rreth 30% e grave dhe 31% e burrave plotësonin kriteret për dëmtim njohës, ku përfshiheshin dëmtimi i lehtë njohës ose demenca.

Megjithatë, studimi nuk provon se papunësia apo pensioni i hershëm shkaktojnë demencë. Ai identifikon një lidhje statistikore mes historisë së punësimit dhe shëndetit njohës në moshë më të madhe. Faktorë të tjerë shëndetësorë, ekonomikë dhe socialë mund të ndikojnë gjithashtu në këtë marrëdhënie.

Për studiuesit, rezultatet ngrenë një çështje që shkon përtej tregut të punës: politikat që ndihmojnë njerëzit të qëndrojnë të punësuar dhe të kenë punë që i angazhon mendërisht gjatë moshës së mesme mund të kenë rëndësi edhe për plakjen e shëndetshme të trurit.