Gjykata Kushtetuese ka publikuar të mërkurën vendimin lidhur me kërkesat e Partisë Demokratike të Kosovës për konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë.
Të lidhura
None found
Sipas Kushtetueses, institucionet janë krijuar në pajtim me Kushtetutën, ndërsa afati për zgjedhjen e presidentit është caktuar deri më 6 tetor.
Pas publikimit të këtij vendimi, PDK-ja ka kërkuar që Kuvendi të mblidhet sa më shpejt dhe Projektligji për Dhomat e Specializuara të vendoset si pika e parë e rendit të ditës.
Në reagimin e saj, kjo parti ka deklaruar se Kuvendi duhet të mblidhet menjëherë dhe të nisë punimet me shqyrtimin e Projektligjit për Dhomat e Specializuara.
Analistët politikë thonë se kjo kërkesë duhet të trajtohet me kujdes, veçanërisht për shkak të afateve të shkurtra që kanë mbetur për funksionalizimin e institucioneve.
Sipas tyre, nëse palët nuk arrijnë ta ndajnë debatin për Dhomat e Specializuara nga nevoja për funksionimin e institucioneve të Kosovës, mosmarrëveshjet për këtë projektligj mund të shkaktojnë një tjetër bllokadë politike.
Jakupi: Iniciativa e PDK-së për Dhomat e Specializuara është e vonuar, 13 ditët e ardhshme do të tregojnë gatishmërinë për kompromis
Analisti politik Zejnullah Jakupi ka thënë për “Bota sot” se kërkesa e PDK-së duhet parë në dritën e vendimit të fundit të Gjykatës Kushtetuese dhe kohës së kufizuar për përmbylljen e proceseve institucionale.
Ai ka vlerësuar se është e kuptueshme që PDK-ja kërkon shqyrtim të shpejtë të nismës së saj, pasi këtë projektligj e ka paraqitur si çështje prioritare. Sipas Jakupit, propozimi parasheh ndryshime me rëndësi në juridiksionin e Dhomave të Specializuara, në ekzekutimin e dënimeve dhe në kompetenca të tjera, ndaj nuk bëhet fjalë për një çështje thjesht teknike apo procedurale.
Megjithatë, ai ka theksuar se fakti që PDK-ja e konsideron këtë projektligj prioritet nuk i obligon automatikisht partitë e tjera ta miratojnë atë në formën aktuale.
Projektligji, sipas tij, duhet të vlerësohet në raport me Kushtetutën, obligimet ndërkombëtare të Kosovës dhe bazën juridike mbi të cilën janë themeluar Dhomat e Specializuara. Për shkak të natyrës së ndërlikuar të këtyre çështjeve, edhe ekspertët juridikë kanë shprehur dilema rreth kufijve të ndryshimeve që mund të bëhen.
Jakupi ka paralajmëruar se kjo çështje mund të shndërrohet në shkak të një ngërçi të ri nëse vendoset si kusht për funksionimin e institucioneve.
Ai ka thënë se rreziku paraqitet në rast se debati për Dhomat e Specializuara kthehet në një kusht absolut për punën e Kuvendit. Sipas tij, partitë duhet të bëjnë dallimin mes të drejtës për ta shqyrtuar projektligjin dhe detyrimit për të garantuar funksionimin e institucioneve.
Nëse këto dy procese nuk ndahen, çdo mospajtim rreth përmbajtjes së projektligjit mund të ndikojë edhe në procedurat e tjera institucionale. Jakupi ka rikujtuar se, sipas PDK-së, kanë mbetur vetëm 13 ditë për përmbylljen e disa proceseve, përfshirë zgjedhjen e presidentit dhe shmangien e zgjedhjeve të parakohshme.
Sipas tij, shqetësimi kryesor është që kjo periudhë të shpenzohet në përplasje politike, në vend që të përdoret për arritjen e marrëveshjeve të nevojshme institucionale.
Jakupi ka vlerësuar se skenari më problematik nuk do të ishte vetëm mosmiratimi i një projektligji, por kalimi i 13 ditëve të mbetura pa marrëveshje për çështjet themelore institucionale. Një situatë e tillë, sipas tij, do ta kthente Kosovën në pasiguri politike dhe do të rrezikonte përfundimin e proceseve kushtetuese brenda afatit.
Ai ka bërë thirrje që debati për Dhomat e Specializuara të zhvillohet në Kuvend, mbi argumente juridike dhe politike, por pa e penguar funksionimin e institucioneve.
Edhe nëse partitë nuk pajtohen me tekstin e propozuar nga PDK-ja, Jakupi ka thënë se duhet të gjendet një mekanizëm politik për trajtimin e kësaj çështjeje, ndërsa paralelisht duhet të parandalohet krijimi i një ngërçi të ri institucional.
Analisti ka kritikuar edhe momentin kur PDK-ja e ka paraqitur këtë iniciativë, duke theksuar se funksionalizimi i institucioneve duhet të jetë prioritet.
Sipas tij, 13 ditët e ardhshme do të jenë provë për aftësinë e aktorëve politikë për të arritur kompromis. Çështjet e diskutueshme, ka thënë Jakupi, mund të vazhdojnë të debatohen, por funksionimi institucional duhet të mbahet i ndarë nga konflikti politik.
Jakupi e ka cilësuar të vonuar qëndrimin dhe nismën e PDK-së për këtë çështje. Ai ka ngritur pikëpyetje për faktin se kjo parti, as gjatë kohës kur Hashim Thaçi ishte në krye të saj dhe u miratua themelimi i Dhomave të Specializuara, e as sot përmes pasardhësve të tij politikë, nuk ka ndërtuar një kauzë të qartë dhe të qëndrueshme për këtë temë.
Ai ka thënë se në këtë fazë duhet të synohet funksionalizimi dhe konsolidimi i institucioneve të Kosovës, si dhe zgjidhja e ngërçit aktual politik. Nismat e tjera, sipas tij, mund të trajtohen më pas përmes institucioneve dhe procedurave kushtetuese e ligjore.
Jakupi ka përfunduar se nuk është në interes të vendit që një iniciativë e vonuar për Dhomat e Specializuara të shndërrohet në burim të një përplasjeje të re, në një periudhë kur Kosovës i nevojiten stabiliteti dhe funksionaliteti institucional.
Mehmeti: PDK-ja po e kushtëzon kërkesën për Dhomat e Specializuara, Kuvendi nuk duhet të bllokohet
Analisti politik Gani Mehmeti ka deklaruar për “Bota sot” se kërkesa e PDK-së që Projektligji për Dhomat e Specializuara të jetë pika e parë e rendit të ditës është e kushtëzuar.
Sipas tij, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese do të mjaftonte që çështja të përfshihej në rendin e ditës së Kuvendit, pa përcaktuar domosdoshmërisht se duhet të jetë pika e parë.
Mehmeti ka vlerësuar se kërkesa duhet të shqyrtohet dhe të diskutohet, pa u parapërcaktuar nëse duhet të miratohet apo jo ndryshimi i ligjit për Dhomat e Specializuara.
Ai ka thënë se paraqitja e një kërkese në Kuvend nuk duhet të shihet si arsye për t’u zemëruar me partinë apo personat që e kanë ngritur atë. Sipas tij, kërkesa parashtrohet për t’u diskutuar dhe, nëse miratohet, kjo është në rregull, por edhe mosmiratimi i saj nuk duhet të ndikojë në trajtimin e çështjeve të tjera apo në funksionimin e Kuvendit.
Mehmeti ka theksuar se, kur bëhet fjalë për çështje të rëndësishme shtetërore dhe kërkesa ndërkombëtare, interesi i shtetit, vendit, atdheut dhe popullit duhet të jetë mbi interesat e individëve, pavarësisht rangut apo nivelit të tyre.
Ai ka nënvizuar se, edhe në rast se kërkesa e PDK-së në mbështetje të Projektligjit nuk miratohet, kjo parti duhet të vazhdojë bashkëpunimin me organet e Kuvendit dhe të mos lejojë pasoja në çështjet madhore të shtetit.
Megjithatë, duke u mbështetur në përvojën e tij me PDK-në, Mehmeti ka paralajmëruar se Kuvendi i Kosovës mund të përballet me një tjetër ngërç, gjë që do të ishte shumë e dëmshme për vendin.
Ai ka thënë se ditët në vijim do të jenë vendimtare për arritjen e një marrëveshjeje politike dhe për funksionalizimin e institucioneve të Kosovës.
Sipas Mehmetit, skenari më shqetësues do të ishte që këto ditë të kalonin pa një marrëveshje politike për zgjedhjen e presidentit dhe institucioneve të tjera të Kosovës.
Një dështim i tillë, ka paralajmëruar ai, do t’i shkaktonte Kosovës humbje të mëdha nga Bashkimi Europian, krahas pasojave të tjera që do të sillte mungesa e institucioneve.
