Katër ligat kryesore evropiane: Premier League angleze, La Liga spanjolle, Serie A italiane dhe Bundesliga gjermane kanë bërë një deklaratë të përbashkët ku bëjnë thirrje për reforma në FIFA-n që drejtohet nga Gianni Infantino pas planit të dështuar të këtij të fundit për të krijuar një kompani tregtare që do të menaxhonte aksionet e qeverisë së futbollit.

Presidenti Infantino, theksojnë ata, "e di nevojën për reforma, por ndryshimet sipërfaqësore ose procedurale pas rastit FIFA Forëard Enterprise janë të pamjaftueshme". Ata gjithashtu bëjnë thirrje për krijimin e një "organi të përhershëm" që përfaqëson "federatat, ligat, klubet dhe lojtarët kombëtarë, si në futbollin e meshkujve ashtu edhe në atë të grave".

DEKLARATA E PËRBASHKËT

Kupa e Botës mund të jetë maja e sportit tonë, por themelet e futbollit mbahen të forta javë pas jave, në stadiume të mbushura dhe komunitete lokale, nga lojtarë, tifozë, klube dhe liga të përkushtuara në mbarë botën.

Themelet e qëndrueshme të futbollit janë kërcënuar vitet e fundit nga një problem thelbësor i qeverisjes, ku presidenti i FIFA-s ka promovuar në mënyrë aktive ide shfrytëzuese, në vend që të vendoste masa mbrojtëse kundër tyre. Dhe megjithëse aktorët e futbollit arritën përfundimisht të detyronin tërheqjen e skemës “FIFA Forëard Enterprise”, kushtet që çuan në krijimin e FFE-së mbeten ende.

Presidenti i FIFA-s tashmë ka pranuar nevojën për reforma, por nuk mjafton që pas FFE-së të shqyrtohen vetëm ndryshime sipërfaqësore dhe procedurale – një reformë thelbësore e qeverisjes është e domosdoshme për të rikthyer kufijtë e qartë kushtetues brenda FIFA-s, përfshirë besimin se çështjet individuale disiplinore mbeten të mbrojtura në mënyrë të dukshme nga ndërhyrjet politike.

E ardhmja e FIFA-s ka rëndësi për këdo që kujdeset për futbollin, sepse sporti ynë nuk mund të zhvillohet globalisht nëse themelet e tij minohen.

Problemi i qeverisjes së FIFA-s shkon shumë përtej rolit të një individi. Çështja më e gjerë është nëse presidenti i FIFA-s duhet të ushtrojë njëkohësisht një fuqi kaq të madhe rregullatore, tregtare dhe politike, pa kontrolle dhe ekuilibra efektivë, përfshirë edhe miratimin e aktorëve të prekur. Më shumë se një dekadë më parë, pas procedimeve penale që përfshinin drejtues të lartë të futbollit, vetë procesi i reformës së FIFA-s synoi t’i trajtonte këto çështje – megjithatë, edhe një herë, futbolli ka përjetuar një nga abuzimet më të mëdha me pushtetin në historinë e FIFA-s.

Ne po ngremë zërin së bashku, si anëtarë themelues të European Leagues dhe Ëorld Leagues Association, sepse e kuptojmë se si ekspansionizmi i pandalshëm i FIFA-s ndikon te të gjithë.

Secili prej nesh është kujdestar i një sistemi profesionist që lidh bazat e sportit tonë me kompeticionet elitare vendase dhe ndërkombëtare. Duke bashkuar miliona njerëz, ligat kombëtare të futbollit në mbarë botën kanë një ndikim të madh social dhe ekonomik: mbështesin industri, krijojnë vende pune dhe investojnë në zhvillimin e futbollit në nivelet bazë, ndërsa kontribuojnë gjithashtu me të ardhura të konsiderueshme nga taksat në komunitetet tona.

Rreth një për qind e lojtarëve profesionistë në botë marrin pjesë në Kupën e Botës të FIFA-s, ndërsa pjesa tjetër e lojtarëve dhe klubet e tyre ndalojnë së garuari kur ligat kombëtare pushojnë. Megjithatë, kur FIFA merr vendime të mëdha në mënyrë të njëanshme që na prekin drejtpërdrejt – për shembull, duke zgjeruar Kalendarin Ndërkombëtar të Ndeshjeve (IMC) dhe duke zgjatur periudhat në të cilat garat kombëtare duhet të ndërpriten – aktorët më të prekur nuk përfshihen në mënyrë domethënëse në procesin e vendimmarrjes. Një qeverisje e FIFA-s që përqendron fuqi të pakontrolluar rregullatore, tregtare dhe politike në një zyrë të vetme, ndërsa aktorët e prekur i redukton në një rol thjesht këshillues, nuk është e përshtatshme për qëllimin që duhet të përmbushë.

Vitet e fundit, jurisprudenca ndërkombëtare ka theksuar vazhdimisht të njëjtin parim: organet drejtuese të sportit mund të rregullojnë sportin tonë, por pushteti i tyre nuk është i pakufizuar. Kur FIFA kërkon të organizojë kompeticione, ajo duhet gjithashtu të neutralizojë konfliktin e qenësishëm të interesit përmes rregullave dhe kritereve që janë transparente, objektive, jodiskriminuese dhe proporcionale, të miratuara në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe që i nënshtrohen një shqyrtimi të pavarur dhe efektiv.

Ankesa për IMC-në, e paraqitur nga ligat në Komisionin Evropian në tetor 2024, është pasojë e një kuadri të mangët qeverisës, në të cilin FIFA mund të përdorë autoritetin e saj rregullator për të avancuar objektivat e veta tregtare, pa marrë parasysh ndikimin mbi qëndrueshmërinë ekonomike dhe sociale të kompeticioneve kombëtare që prekin të gjithë aktorët.

Kjo duhet të ndryshojë tani, për hir të futbollit.

Prandaj, ne bëjmë së bashku thirrje për një strukturë të re qeverisëse për organin drejtues global të sportit tonë, e cila të jetë transparente, objektive, proporcionale dhe gjithëpërfshirëse, e ndërtuar mbi tri angazhime kryesore. I bëjmë thirrje FIFA-s që:

1. T’u japë aktorëve të prekur një rol real në vendimmarrje

FIFA duhet të krijojë një organ të përhershëm që përfaqëson aktorët kryesorë, përfshirë federatat kombëtare, ligat, klubet dhe lojtarët nga futbolli i meshkujve dhe i femrave. Ky organ i ri duhet të informohet plotësisht për iniciativat e reja dhe të ketë një rol domethënës në procesin e vendimmarrjes së FIFA-s. Miratimi i grupeve të aktorëve që preken drejtpërdrejt nga një vendim duhet të jetë i detyrueshëm për vendimet që lidhen, ndër të tjera, me kalendarin, punësimin, kompeticionet dhe asetet kryesore të futbollit.

2. Të sigurojë vendimmarrje të bazuar në prova

Çdo propozim i rëndësishëm i FIFA-s duhet të nisë me një arsyetim të përcaktuar qartë, prova mbështetëse dhe një vlerësim të pavarur, të publikuara përpara çdo vendimi, duke përfshirë lojtarët, klubet, ligat dhe tifozët, si dhe duke vlerësuar ndikimin te të gjithë aktorët dhe zhvillimin e futbollit. Një sërë alternativash duhet t’i nënshtrohen shqyrtimit dhe vendimet përfundimtare duhet të shoqërohen me shpjegime të publikuara.

3. Të mbrojë rolin rregullator të FIFA-s nga funksioni i saj tregtar

Roli i FIFA-s si rregullatore dhe garante e sportit duhet të mbrohet nga funksioni i saj tregtar, si organizatore e kompeticioneve globale, përmes masave të forta institucionale që ruajnë besimin, legjitimitetin dhe llogaridhënien. Organet e etikës, mbikëqyrjes financiare dhe zgjedhjeve duhet të kenë emërime, buxhete dhe kompetenca që janë realisht të pavarura nga administrata e FIFA-s dhe presidenca. Këto reforma do të sigurojnë që të drejtat kryesore të FIFA-s për organizimin e kompeticioneve, përfshirë Kupën e Botës, të mbahen në mirëbesim për të gjithë futbollin.

Të ecim përpara

Në këtë moment vendimtar për sportin tonë, ne i inkurajojmë kandidatët për presidencën e FIFA-s që t’i mbështesin këto parime dhe, brenda 100 ditëve të para të mandatit të ardhshëm presidencial, të thërrasin një Konventë të Qeverisjes, të drejtuar në mënyrë të pavarur, me përfaqësues të federatave anëtare dhe komunitetit më të gjerë të futbollit, e mandatuar për të paraqitur publikisht një raport brenda gjashtë muajve.

Të gjithë kandidatët për presidencën e FIFA-s duhet të publikojnë programin e tyre të reformave, të debatojnë për përmbajtjen e tij dhe t’u përmbahen rregullave të drejta të zgjedhjeve. Burimet financiare, ligjore, të komunikimit dhe marketingut të FIFA-s, si dhe fondet e zhvillimit të futbollit, duhet të mbeten rreptësisht neutrale dhe të mos krijojnë kurrë avantazh elektoral për asnjë kandidat.

Ne ftojmë konfederatat, federatat kombëtare, ligat, klubet, sindikatat e lojtarëve, grupet e tifozëve dhe autoritetet publike nga çdo kontinent që t’i bashkohen kësaj nisme duke mbështetur këto parime.

Tani është momenti për të vendosur jo vetëm se kush do të drejtojë FIFA-n, por edhe se si duhet të drejtohet FIFA. Ligat kanë një rol thelbësor për të luajtur në këtë proces dhe ne duam të sigurojmë që zëri i çdo lige të dëgjohet.

Futbollit i duhet një FIFA e fortë. Por forca duhet të shoqërohet me llogaridhënie. Autoriteti i FIFA-s mund të vijë vetëm nga ndarja e përgjegjësisë, pranimi i mbikëqyrjes dhe fitimi i besimit.

Nënshkruar nga:

Richard Masters, Drejtor Ekzekutiv, Premier League
Marc Lenz, Drejtor Ekzekutiv, Bundesliga
Javier Tebas, President, LALIGA
Luigi De Siervo, Drejtor Ekzekutiv, Lega Calcio Serie A