LIVE UPDATES
Bota

Zgjedhjet në Gjermani/ DW: Partitë ekstremiste po lulëzojnë dhe kjo i tremb njerëzit

CDU-ja e kancelarit Friedrich Merz pësoi një humbje të rëndë, duke rënë nga 37,1 përqind në vitin 2021 në 17,2 përqind.

26 Shtator 2026, 15:16 Nga G.M
Zgjedhjet në Gjermani/ DW: Partitë ekstremiste po lulëzojnë
Partia ultra e djathtë AfD , Partia ultra e djathtë AfD, e cila shihet këtu duke festuar fitoren e saj në Saksoni-Anhalt, ka fituar zemrat e shumë votuesve. Për shumë të tjerë, megjithatë, forcimi i saj është shkak shqetësimi.

Partia ultra e djathtë AfD po forcohet  ndjeshëm në Gjermani: në zgjedhjet e 6 shtatorit në Saksoni-Anhalt ajo mori 43,8 përqind të votave, më shumë se kurrë më parë. CDU-ja e kancelarit Friedrich Merz pësoi një humbje të rëndë, duke rënë nga 37,1 përqind në vitin 2021 në 17,2 përqind.

Dy javë më vonë, AfD-ja doli sërish e para në Mecklenburg-Pomerani Perëndimore, ndërsa CDU-ja, me vetëm 4,9 përqind, mbeti për herë të parë jashtë parlamentit të një landi. Në Berlin, ndërkohë, zgjedhjet i fitoi partia E Majta, ndërsa CDU-ja u rendit e dyta dhe AfD-ja e treta.

Sukseset e partive në skajet e spektrit politik po shtojnë shqetësimet për polarizimin në rritje të shoqërisë gjermane.

Pse po humb terren qendra politike e Gjermanisë

Këto zgjedhje në lande tregojnë se partitë në skajet e spektrit politik po forcohen në Gjermani. Gjermania ka përvojë me qeveri ekstremiste  të djathta dhe të majta: nazistët që e çuan Gjermaninë në Luftën e Dytë Botërore dhe Partia e Bashkimit Socialist (SED) që sundoi Gjermaninë Lindore nga viti 1949 deri në 1989.

Një rikthim te politika ekstreme është një propozim i frikshëm për disa njerëz. Në një sondazh përfaqësues mujor të quajtur "Çfarë shqetëson botën?", instituti i sondazheve Ipsos zbuloi se gati një e pesta e gjermanëve (18%) thanë se ishin të shqetësuar për rritjen e ekstremizmit në vend, kur pyetën rreth 1000 persona midis moshës 16 dhe 74 vjeç në mars dhe prill 2026.

Në përgjithësi, njerëzit në Gjermani janë të shqetësuar për drejtimin ku po shkon vendi i tyre. Në sondazhin e Ipsos-it, 82% thanë se e shihnin Gjermaninë duke u zhvilluar në drejtimin e gabuar.

Si të matet gjendja shpirtërore e një vendi

Të pyesësh njerëzit për frikërat ose shqetësimet e tyre është vetëm një mënyrë për të matur pulsin e kombit. Por ka shumë mënyra për të matur emocionet politikisht relevante në popull. Kerstin Pahl, hulumtuese në Institutin Max Planck për Zhvillimin Human në Berlin, i tha DW-së se mundësitë përfshijnë sondazhe sasiore dhe cilësore, si dhe analizimin e diskursit online dhe përmbajtjes që njerëzit ndajnë në mediat sociale. Gjithashtu, është e mundur të lexohet ndjenja e një kombi duke vëzhguar shfaqjet e emocioneve në jetën reale, si protestat dhe demonstratat publike.

Për studiues si Pahl, është gjithashtu interesante të shihet se si çështjet politike mund të simbolizojnë shumë më tepër se kuptimi i tyre material ose faktik.

"Njerëzit mund të shohin infrastrukturën e dobët të rajonit të tyre jo vetëm si dëshmi të mungesës së investimeve, por edhe si një shenjë që janë harruar [nga udhëheqësit e tyre]," tha Pahl.

Polarizimi afektiv: Kundërshtarët politikë bëhen armiq

Fitimi i një përqindjeje më të lartë të votave nga partitë ekstremiste është ajo që shohim në sipërfaqe. Më poshtë qëndrojnë dy lloje polarizimi shoqëror: polarizimi afektiv dhe ideologjik.

"Polarizimi afektiv është një urrejtje në rritje për kundërshtarin politik. Shumica e studimeve e kanë hetuar këtë në kontekstin e SHBA-së midis mbështetësve të Partisë Demokratike dhe Partisë Republikane," i tha DW-së Eva Walther, drejtoresha e departamentit të psikologjisë sociale në Universitetin e Trierit në perëndim të Gjermanisë. "Kur kjo ndodh në nivel partie, është një problem."

Politikanët e partive të ndryshme shpesh duhet të punojnë së bashku dhe të arrijnë kompromise. Ata nuk kanë pse ta pëlqejnë njëri-tjetrin, por duhet të trajtojnë njëri-tjetrin me respekt, tha Walther. "Kur ky qëndrim me respekt fillon të shembet, ky është një problem për demokracinë," shtoi ajo.

Polarizimi ideologjik: Cili problem është më urgjenti?

Fenomeni tjetër, polarizimi ideologjik, është kur shoqëria ndahet në grupe të veçanta bazuar në çështjet që njerëzit i shohin si problemin më urgjent për ta. Për shembull, shumë njerëz në të djathtën e qendrës politike në Gjermani e shohin migracionin si problemin më të madh, ndërsa shumë njerëz në të majtën e qendrës politike thonë se është kriza klimatike.

Kur ndodhin njëkohësisht situata të ndryshme krize, si migracioni dhe ndryshimi i klimës, studiuesit flasin për një "polikrizë". Polikrizat intensifikojnë polarizimin ideologjik, duke e bërë edhe më të vështirë për shoqëritë të gjejnë një rrugë të përbashkët përpara.

"Në këtë moment, kemi krizën klimatike që përkon me një krizë për të pasur energji me çmime të përballueshme, më shumë një problem ekonomik," tha Walther.

Në sytë e atyre për të cilët kriza klimatike është çështja më urgjente, karburantet fosile duhet të braktisen sa më shpejt të jetë e mundur. Por për ata që janë më të shqetësuar për energjinë e përballueshme, mbështetja vetëm te burimet e rinovueshme të energjisë do të rrisë çmimet pa nevojë.

Njerëzit duan që politikanët t'i marrin seriozisht problemet e tyre

Besimi se një politikan është kompetent dhe i gatshëm të përballet me sfidat e mëdha, të veprojë, është një faktor i madh në atë se sa shumë njerëzit i besojnë demokracisë. Por kjo është gjithashtu ajo që i bën krizat që ndërthuren kaq të vështira për t'u menaxhuar: Pa marrë parasysh se cilat probleme përpiqen të zgjidhin së pari politikanët, një pjesë e popullsisë do të zhgënjehet.

"Polikrizat e bëjnë të vështirë për politikanët të veprojnë, gjë që do të thotë se njerëzit kanë më pak besim se politikanët mund të zgjidhin problemet që u rëndësishme për ta," tha Walther.

Partitë ekstremiste të djathta, megjithatë, synojnë të "kënaqin njerëzit duke u dhënë atyre përgjigje të thjeshtuara për probleme komplekse," shtoi Walther. Kjo i bën njerëzit të besojnë se politikanët ekstremistë mund t'i zgjidhin problemet e tyre  gjë që nga ana tjetër çon në një polarizim në rritje. Por politikanët nga partitë demokratike mund të mësojnë nga kërkimet mjekësore për t'u përballur me këtë dilemë, sipas Walther.

"Kur një person ka dhimbje dhe shkon te një mjek, është e rëndësishme që mjeku ta dallojë dhimbjen e pacientit," tha ajo.

Edhe kur mjeku nuk mund ta zgjidhë menjëherë problemin dhe ta bëjë dhimbjen të zhduket, tregimi i faktit se ai e merr seriozisht problemin dhe pacientin është thelbësor. Dhe e njëjta gjë vlen për politikanët.

"Ata duhet t'i bëjnë nevojat e njerëzve prioritetin e parë në punën e tyre të përditshme," tha Walther.

"Njerëzit duan të shihen, prandaj është e rëndësishme që politikanët ta bëjnë të qartë se i shohin dhe i kuptojnë problemet e tyre."

Qoftë një mjek që nuk arrin ta shohë një pacient apo politikanë që dështojnë në elektorat, pacienti dhe elektorati me shumë gjasa bërtasin dhe ky është një sinjal që të gjithë mund ta lexojmë./DW

afd friedrich merz cdu

Sondazh

Poll

Berisha: Dëshmuan se orteku i opozitës po rritet çdo ditë dhe do të përmbushë misionin e tij

Berisha: Dëshmuan se orteku i opozitës po rritet çdo ditë dhe do të përmbushë misionin e tij

Berisha: Vlora Hyseni është kthyer për tu dhënë restin bashkëpunëtorëve të vet që e tradhtuan

Operacioni i SPAK në Shkodër,momenti i arrestimit të50-vjeçarit me rrezikshmëri të lartë,Bledar Çafi

Berisha: Sulmi i Ramës ndaj Joe Biden për dënimin e Thaçit është një paturpësi ekstreme

I dënuar me6vjet burgim për prodhim dhe shitje të lëndëve narkotike,kapet në Fushë Krujë 41-vjeçari

Eric Wendt mbërrin në Pallatin e Brigadave, dorëzon letrat kredenciale

Aktivistja përplaset me deputetin: Qeverisë tuaj duhet t’i vijë turp që ka guxim të dalë përballë...

“Nesër më shumë"/ Mbyllet protesta e 118-të: Arrestoni Ramën

Mbyllen fjalimet te Kryeministria, nis marshimi në rrugët e Tiranës

Rama mbajti fjalimin në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, por salla ishte pothuajse bosh

Arben Kola: Kryeministri qëndron në dhomë 15 mijë dollarë nata, ndërsa spitalet janë pa ilaçe

Rama: Pa një botë të përbashkët nuk mund të ketë Kombet e Bashkuara

Asambleja e OKB/ Rama: Jemi kundër kufizimit të IA, nevojiten sisteme kundër manipulimeve

Rama në OKB: Liria e shprehjes po kërcënohet nga përdorimi si armë i ‘fuqisë së shpërndarjes’

Rama: Algoritmi aktivizoi urrejtjen! Qytetarët protestuan kundër një armiku fantazmë

Rama në Asamblenë e Përgjithshme të OKB: Ne jemi të parët në botë me “Diellën”

Rama në Asamblenë e Përgjithshme të OKB: Shqipëria po përjeton të ardhmen që të tjerët ende....

Protesta kundër qeverisë/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë: Shitet qeveria, jo Shqipëria

Kryeministri Rama në SHBA: Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës, dëshmi e transformimit të Shqipërisë

Rama: SHBA tradhtoi Hashim Thaçin, George Washingtonin e Kosovës!

Rama: SHBA tradhtoi Hashim Thaçin, George Washingtonin e Kosovës!

Rama sulmon protestuesit: Shqipëria e shqiptarëve, slogan i neveritshëm dhe i turpshëm

Rama: Në Shqipëri do investohen miliarda jo vetëm me projektin e Kushner, por me projekte të mëdha

Rama nga SHBA: Ka forca që nuk kanë qejf të na shohin kështu

Pamje të rënda nga atentati në Sarandë! Artan Myrtaj vrapon për t’u shpëtuar plumbave...

"O Kriminel, o mafia"/ Shqiptarët qëllojnë me vezë Edi Ramën në SHBA: E gjithë Shqipëria ty të urren

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, qytetarët marshojnë në rrugët e kryeqytetit...

Aktivisti Lika për Vlora Hysenin: Nuk duhej të futej në SPAK, duhet të jetë në burg

Aktivisti Arben Kola thirrje shqiptarëve në SHBA: Priteni Ramën me vezë para OKB-së...

Aktivistja Vatnikaj: Dejtoresha e SHISH i jepte informacione Agasit për t’i shpëtuar policisë

Dita e 117-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, nis marshimi drejt Kryeministrisë

Klodiana Lala për sulmin e Vlora Hysenit: Do t’i drejtohem SPAK me kallëzim penal

I moshuari shoqërohet me forcë nga policia gjatë protestës së sotme

Berisha: Vlora Hyseni ka zbatuar çdo porosi dhe urdhër të Ramës

Berisha dënon shantazhin ndaj Klodiana Lalës: E kam thënë që gazetarët janë në përgjim

Tension gjatë protestës në Tiranë, polici i hedh nga dora telefonin protestueses që po e filmonte

Përplasje mes protestuesve dhe policisë, hidhen vezë ndaj efektivëve: O Ervin, si e ke syrin?

Përfundon seanca në GJKKO për masën e sigurisë, Vlora Hyseni del nga gjykata, ‘kyç’ gojën për mediat

Berisha-ministres Ismaili: Keni kaluar nga zyra e Ergysit? Të ka shërbyer ajo zyrë?

Çfarë ndodhi në Lezhë?Një person paraqitet në spital i plagosur me armë në bark,niset drejt Traumës

Koçeku: Rama të vijë në sallë dhe të thotë çfarë dinte

Topalli-Peleshit: Je numri 2 i Republikës dhe nuk flet një fjalë për ish-shefen e SHISH!

Kryemadhi paraqitet në GJKKO, s’i kursen ironitë: Si s’na i fiku njeri radarët ne, vetëm na i ndezën

Mesazhet mes Vlora Hysenit dhe Agasit, Korreshi: Kryeministrit duhet t’i themi që shtetit i kanë…

Përplasjet me policinë, një protestues humb ndjenjat

Ish-drejtuesja e SHISH i kthehet gazetares: Si kalon ti me agjentët serbë në hotel

Noka: Siguria kombëtare ka rënë, shërbimet sekrete janë në duart e karteleve

Mediu në parlament: Në qoftë se kjo seancë do të vazhdojë kështu, ju keni zhbërë parlamentarizmin

Opozita kërkoi ndryshimin e rendit të ditës, maxhoranca e rrëzon. Demokratët bllokojnë foltoren

Tensionohet situata te Ministria e Brendshme, shoqërohen disa protestues, mes tyre Dritan Goxhaj