LIVE UPDATES
Bota

"Pekini teston vijat e kuqe të SHBA-së për ekuilibrin e ri të pushtetit në Azi"/ Analizë: Xi dhe diplomacia personale me Trump

Sipas një analize nga mediat e huaja, takimi prodhoi pak rezultate të matshme. Armëpushimi tregtar u zgjat për dy muaj, pa zgjidhur dallimet kryesore në deficitet tregtare, kufizimet teknologjike dhe aksesin në treg.

26 Shtator 2026, 16:32 Nga G.M
"Pekini teston vijat e kuqe të SHBA-së për ekuilibrin e ri
Xi Jinping dhe Donald Trump


SHBA- Buzëqeshjet e Xi Jinping në Shtëpinë e Bardhë janë të sigurta, diçka që Kina dhe Presidenti i saj po e provojnë për herë të parë, dhe kaq hapur. Pas imazhit jashtëzakonisht të ngrohtë me Donald Trump, presidenti kinez vuri në tryezë pikërisht çështjet për të cilat Pekini dëshiron ta lëvizë Uashingtonin më pak mbështetje amerikane për Tajvanin, dyshim më të madh ndaj Japonisë dhe pranim gradual të një ekuilibri të ri pushteti në Azi. Ai nuk kërkoi një marrëveshje spektakolare. Por ai i testoi qartë kufijtë e presidentit amerikan.

Sipas një analize nga mediat e huaja, takimi prodhoi pak rezultate të matshme. Armëpushimi tregtar u zgjat për dy muaj, pa zgjidhur dallimet kryesore në deficitet tregtare, kufizimet teknologjike dhe aksesin në treg. Ukraina dhe Lindja e Mesme u vunë në axhendë pa u njoftuar ndonjë përparim i konsiderueshëm. Për çështjen më kritike për Kinën sot, Tajvanin, nuk pati asnjë marrëveshje formale. Megjithatë, për Xi-në, ajo që ishte e rëndësishme nuk ishte domosdoshmërisht ajo që nënshkruan të dyja palët. Ishte ajo që u tha, si u tha dhe, më e rëndësishmja, si Pekini mund ta paraqiste atë që u tha.

Tajvani qendra absolute e presionit kinez

Zgjedhja e gjuhës nga Xi për Tajvanin ishte domethënëse. Ai shprehu shpresën se Shtetet e Bashkuara do të mbanin qëndrimin e saktë të kundërshtimit të pavarësisë së Tajvanit dhe do ta trajtonin çështjen me kujdes. Dallimi mund të duket gjuhësor, por në realitet ai shkon në zemër të politikës amerikane ndaj ishullit. Administratat e njëpasnjëshme amerikane kanë thënë se nuk mbështesin një deklaratë të njëanshme të pavarësisë nga Taipei.

Uashingtoni, megjithatë, ka shmangur vazhdimisht miratimin e formulimit të Pekinit se kundërshton pavarësinë e Tajvanit. Për Kinën, ndryshimi nuk është formal. Nëse Shtetet e Bashkuara do të kalonin nga ne nuk e mbështesim në ne kundërshtojmë, Pekini do të ishte në gjendje të argumentonte se Uashingtoni tani i sheh lëvizjet e Taipeit, në vend të kërcënimit me forcë të Kinës, si burimin kryesor të paqëndrueshmërisë në Ngushticë.

Edhe më interesante ishte zgjedhja e fjalës përmbahem. Me këtë formulim, Pekini u përpoq të krijonte përshtypjen se administrata Trump tashmë ka lëvizur drejt disa prej vijave të kuqe të Kinës dhe se ajo që mbetet është të vazhdojë në të njëjtën rrugë. Kjo nuk do të thotë që presidenti amerikan e pranoi këtë interpretim. Megjithatë, kjo do të thotë që udhëheqja kineze po përpiqet të sigurojë gjuhësisht një ndryshim përpara se ai të reflektohet në politikën zyrtare të SHBA-së.

Testi i menjëhershëm do të jenë shitjet e reja të armëve në Tajvan. Një paketë me vlerë rreth 14 miliardë dollarë po shqyrtohet në Uashington, e cila përfshin raketa, sisteme anti-dronë dhe armë anti-ajrore. Kjo u parapri nga një marrëveshje prej rreth 11 miliardë dollarësh në fund të vitit të kaluar.

Vetë Trump, pas takimit të tij të mëparshëm me Xi në Pekin në maj, i kishte përshkruar shitjet e armëve si një monedhë shumë të mirë negociuese. Është pikërisht kjo logjikë që shqetëson Taipein dhe kryeqytetet e tjera aziatike. Jo sepse ata e marrin si të mirëqenë që Shtetet e Bashkuara do ta braktisin Tajvanin, por sepse kthimi i angazhimeve amerikane të sigurisë në një monedhë negociuese rrit pasigurinë. Për Pekinin, çdo periudhë vonese ose hezitimi është një mundësi për të shtyrë më shumë.

Xi investon te vetë Trump

Strategjia kineze duket se bazohet gjithnjë e më shumë në marrëdhënien personale midis dy presidentëve. Xi e di që Trump i kushton shumë rëndësi diplomacisë së nivelit të lartë dhe shpesh merret me marrëdhëniet ndërkombëtare përmes marrëveshjeve personale midis udhëheqësve. Kjo është arsyeja pse pala kineze shmang, kur është e mundur, gjuhën e një përballjeje ideologjike në stilin e Luftës së Ftohtë dhe preferon imazhet e bashkëpunimit midis dy fuqive të mëdha.

Referenca e Xi-së ndaj anijes së madhe të marrëdhënieve sino-amerikane që dy presidentët duhet ta mbajnë në një kurs të qëndrueshëm është pjesë e kësaj logjike. Kina po përpiqet të kultivojë tek Trump perceptimin se stabiliteti midis Uashingtonit dhe Pekinit varet kryesisht nga marrëdhënia e tij me udhëheqësin kinez dhe më pak nga institucionet, aleancat apo strategjia afatgjatë amerikane.

Takimet e shpeshta, pra, i shërbejnë mirë Pekinit edhe pa marrëveshje të mëdha. Trump dhe Xi janë takuar tashmë tre herë që nga tetori i kaluar dhe ka të ngjarë të takohen përsëri si në samitin e APEC-ut në Shenzhen në nëntor ashtu edhe në samitin e G20-ës në Florida në dhjetor. Çdo kontakt i jep palës kineze një mundësi të re për të eksploruar se cilat pozicione amerikane janë të forta dhe cilat mund të shndërrohen në një mjet negociues.

Japonia si një front i dytë, por jo sekondar

Ndoshta lëvizja më interesante e Xi-së përtej Tajvanit ishte përpjekja e tij për të sjellë Japoninë në tryezën e bisedimeve. Presidenti kinez kujtoi se Shtetet e Bashkuara dhe Kina luftuan në të njëjtën anë kundër Japonisë në Luftën e Dytë Botërore, duke përdorur terma të tillë si fashiste dhe militariste për Japoninë perandorake.

Mesazhi historik ka një tërheqje bashkëkohore. Pekini është përpjekur për muaj të tërë të lidhë lëvizjet aktuale mbrojtëse të Japonisë me të kaluarën e vendit, duke e paraqitur riarmatimin e Tokios si një kthim në një traditë ushtarake më agresive. Tensionet janë rritur që nga deklaratat pro-Tajvan të Kryeministrit Sanae Takaichi nëntorin e kaluar. Për Kinën, Japonia nuk është një konsideratë dytësore. Është aleati kryesor i Shteteve të Bashkuara në Azinë Lindore, strehon baza ushtarake kritike amerikane dhe është një lidhje kyçe në çdo operacion amerikan në rast të një krize për Tajvanin.

Minimi i besimit midis Uashingtonit dhe Tokios do të kishte vlerë shumë më të madhe strategjike për Pekinin sesa një lëshim i përkohshëm tregtar. Përgjigja e Takaichi-t ishte pra po aq karakteristike. Ajo theksoi se Japonia dhe Shtetet e Bashkuara kanë arritur "pajtim të vërtetë" dhe se aleanca e tyre tani bazohet në lidhje të forta besimi të ndërsjellë. Tokio e kupton se beteja nuk ka të bëjë vetëm me ekuilibrat ushtarakë, por edhe me narrativën rreth asaj se kush është një faktor stabiliteti dhe kush po përpiqet të rishikojë status quo-në ekzistuese.

Një samit pa marrëveshje, por jo pa përfitime

Për Pekinin, samiti pati edhe një dimension të rëndësishëm të brendshëm. Imazhet e Xi-së duke u pritur me nderime në Shtëpinë e Bardhë dhe në Bazën Ajrore Andrews dominuan median shtetërore kineze. Pritja u paraqit si provë se Kina tani është në të njëjtin nivel me Shtetet e Bashkuara dhe se udhëheqësi i saj trajtohet si një bashkëbisedues i barabartë nga presidenti amerikan. Kjo është thelbësore për strategjinë afatgjatë të Kinës. Që nga koha e Deng Xiaopingut deri më sot, një nga kërkesat kryesore të Pekinit ka qenë kalimi nga një fuqi në rritje në një që kërkon një zë të barabartë në formësimin e rregullave të sistemit ndërkombëtar.

Xi përdor çdo samit jo vetëm për të diskutuar çështje individuale, por edhe për të përforcuar këtë imazh brenda dhe jashtë vendit. Uashingtoni dhe Pekini mbeten thellësisht në mosmarrëveshje mbi tregtinë, teknologjinë, zinxhirët e furnizimit, Tajvanin dhe praninë ushtarake në Paqësor. Asnjë nga këto dallime nuk u zhduk sepse të dy udhëheqësit buzëqeshën më shumë se zakonisht. Thelbi i takimit qëndron diku tjetër.

Xi-së nuk i duhet domosdoshmërisht një marrëveshje e madhe me Trumpin. Ai duhet të shohë në këtë fazë se cilat pjesë të strategjisë amerikane janë të negociueshme, ku mund të krijojë dyshime midis aleatëve të SHBA-së dhe si mund ta zhvendosë gradualisht bisedën nga pengimi i Kinës në menaxhimin e një marrëdhënieje midis dy superfuqive të barabarta. Dhe në këtë proces, Tajvani mbetet testi kyç.

Jo vetëm për marrëdhëniet midis Uashingtonit dhe Pekinit, por edhe për faktin nëse sistemi i aleancës amerikane në Azi do të vazhdojë të funksionojë me të njëjtat rregulla, ndërsa presioni i Kinës rritet dhe diplomacia personale e dy udhëheqësve fiton gjithnjë e më shumë peshë./Dosja.al

shba donald trump xi jinping

Sondazh

Poll

Berisha i uron mirëseardhjen ambasadorit të ri: SHBA do të japë një ndihmë substanciale

Berisha i uron mirëseardhjen ambasadorit të ri: SHBA do të japë një ndihmë substanciale

Berisha: Provat direkte më të mëdha i kam për Edi Ramën, por SPAK nuk guxon ta thërrasë

Berisha: Ai është armik i egër i Kosovës, tani po përhap shpifje të ulëta kundër Vetëvendosjes

Berisha: Dëshmuan se orteku i opozitës po rritet çdo ditë dhe do të përmbushë misionin e tij

Berisha: Vlora Hyseni është kthyer për tu dhënë restin bashkëpunëtorëve të vet që e tradhtuan

Operacioni i SPAK në Shkodër,momenti i arrestimit të50-vjeçarit me rrezikshmëri të lartë,Bledar Çafi

Berisha: Sulmi i Ramës ndaj Joe Biden për dënimin e Thaçit është një paturpësi ekstreme

I dënuar me6vjet burgim për prodhim dhe shitje të lëndëve narkotike,kapet në Fushë Krujë 41-vjeçari

Eric Wendt mbërrin në Pallatin e Brigadave, dorëzon letrat kredenciale

Aktivistja përplaset me deputetin: Qeverisë tuaj duhet t’i vijë turp që ka guxim të dalë përballë...

“Nesër më shumë"/ Mbyllet protesta e 118-të: Arrestoni Ramën

Mbyllen fjalimet te Kryeministria, nis marshimi në rrugët e Tiranës

Rama mbajti fjalimin në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, por salla ishte pothuajse bosh

Arben Kola: Kryeministri qëndron në dhomë 15 mijë dollarë nata, ndërsa spitalet janë pa ilaçe

Rama: Pa një botë të përbashkët nuk mund të ketë Kombet e Bashkuara

Asambleja e OKB/ Rama: Jemi kundër kufizimit të IA, nevojiten sisteme kundër manipulimeve

Rama në OKB: Liria e shprehjes po kërcënohet nga përdorimi si armë i ‘fuqisë së shpërndarjes’

Rama: Algoritmi aktivizoi urrejtjen! Qytetarët protestuan kundër një armiku fantazmë

Rama në Asamblenë e Përgjithshme të OKB: Ne jemi të parët në botë me “Diellën”

Rama në Asamblenë e Përgjithshme të OKB: Shqipëria po përjeton të ardhmen që të tjerët ende....

Protesta kundër qeverisë/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë: Shitet qeveria, jo Shqipëria

Kryeministri Rama në SHBA: Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës, dëshmi e transformimit të Shqipërisë

Rama: SHBA tradhtoi Hashim Thaçin, George Washingtonin e Kosovës!

Rama: SHBA tradhtoi Hashim Thaçin, George Washingtonin e Kosovës!

Rama sulmon protestuesit: Shqipëria e shqiptarëve, slogan i neveritshëm dhe i turpshëm

Rama: Në Shqipëri do investohen miliarda jo vetëm me projektin e Kushner, por me projekte të mëdha

Rama nga SHBA: Ka forca që nuk kanë qejf të na shohin kështu

Pamje të rënda nga atentati në Sarandë! Artan Myrtaj vrapon për t’u shpëtuar plumbave...

"O Kriminel, o mafia"/ Shqiptarët qëllojnë me vezë Edi Ramën në SHBA: E gjithë Shqipëria ty të urren

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, qytetarët marshojnë në rrugët e kryeqytetit...

Aktivisti Lika për Vlora Hysenin: Nuk duhej të futej në SPAK, duhet të jetë në burg

Aktivisti Arben Kola thirrje shqiptarëve në SHBA: Priteni Ramën me vezë para OKB-së...

Aktivistja Vatnikaj: Dejtoresha e SHISH i jepte informacione Agasit për t’i shpëtuar policisë

Dita e 117-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, nis marshimi drejt Kryeministrisë

Klodiana Lala për sulmin e Vlora Hysenit: Do t’i drejtohem SPAK me kallëzim penal

I moshuari shoqërohet me forcë nga policia gjatë protestës së sotme

Berisha: Vlora Hyseni ka zbatuar çdo porosi dhe urdhër të Ramës

Berisha dënon shantazhin ndaj Klodiana Lalës: E kam thënë që gazetarët janë në përgjim

Tension gjatë protestës në Tiranë, polici i hedh nga dora telefonin protestueses që po e filmonte

Përplasje mes protestuesve dhe policisë, hidhen vezë ndaj efektivëve: O Ervin, si e ke syrin?

Përfundon seanca në GJKKO për masën e sigurisë, Vlora Hyseni del nga gjykata, ‘kyç’ gojën për mediat

Berisha-ministres Ismaili: Keni kaluar nga zyra e Ergysit? Të ka shërbyer ajo zyrë?

Çfarë ndodhi në Lezhë?Një person paraqitet në spital i plagosur me armë në bark,niset drejt Traumës

Koçeku: Rama të vijë në sallë dhe të thotë çfarë dinte

Topalli-Peleshit: Je numri 2 i Republikës dhe nuk flet një fjalë për ish-shefen e SHISH!

Kryemadhi paraqitet në GJKKO, s’i kursen ironitë: Si s’na i fiku njeri radarët ne, vetëm na i ndezën

Mesazhet mes Vlora Hysenit dhe Agasit, Korreshi: Kryeministrit duhet t’i themi që shtetit i kanë…

Përplasjet me policinë, një protestues humb ndjenjat

Ish-drejtuesja e SHISH i kthehet gazetares: Si kalon ti me agjentët serbë në hotel

Noka: Siguria kombëtare ka rënë, shërbimet sekrete janë në duart e karteleve