SHBA investon triliona dollarë në AI
Inteligjenca artificiale është kudo dhe tani në SHBA po derdhen më shumë para për ndërtimin e infrastrukturës së A.I.-së sesa për pothuajse të gjitha projektet infrastrukturore.
A.I. po duket gjithnjë e më shumë se do të jetë basti më i madh ekonomik në historinë e SHBA-së, më i madh se hekurudhat, sistemi kombëtar i autostradave dhe e gjithë infrastruktura e nevojshme për funksionimin e internetit.
Instituti Brookings publikoi një vlerësim sipas të cilit, midis viteve 2025 dhe 2032, do të investohen më shumë se 10 trilionë dollarë në ndërtesa për qendrat e të dhënave, sisteme energjetike, infrastrukturë rrjetesh, çipa të specializuar dhe pajisje të tjera.
Kjo përfaqëson 3.6% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) çdo vit.
Nëse po mendoni se kjo nuk tingëllon si shumë, duhet pasur parasysh se do të ishte niveli më i lartë i investimit për një industri të vetme në historinë amerikane.
“Ndërtimi i parashikuar do të ishte më i madh, në raport me ekonominë, sesa lulëzimet e mëdha të investimeve amerikane në kanale, hekurudha, elektrifikim, autostrada dhe telekomunikacion”, shkroi autori i studimit, Stijn Van Nieuwerburgh nga Universiteti Columbia.
David Lazarus i KTLA tha se kjo tingëllon mjaft emocionuese, derisa kupton se një pjesë e madhe e këtij ndërtimi financohet me para të marra hua, dhe kjo e bën ekonominë jashtëzakonisht të cenueshme ndaj çdo përmbysjeje ekonomike, siç mund të jetë mospagimi i kredive prej miliarda dollarësh.
Thënë thjesht, si SHBA-ja ashtu edhe tregjet financiare tani janë të varura nga zgjerimi i shpejtë i A.I.-së dhe çdo pengesë mund të çojë në recesion ose edhe më keq.
Dhe kjo është një nga arsyet pse Presidenti Donald Trump thuhet se kundërshton çdo kufizim që mund të ngadalësojë zhvillimin e A.I.-së, sepse, sipas raportimeve, ai ka frikë nga ajo që mund t’i ndodhë ekonomisë.
Po shohim një valë të pazakontë të asaj që njihet si financim qarkor. Lazarus shpjegon se, për shembull, një kompani e madhe si prodhuesi i çipave të A.I.-së Nvidia u jep hua kompanive më të vogla të A.I.-së, duke ushqyer kështu të gjithë ekosistemin. Pra, paratë po hyjnë në një rreth, duke ndjekur të gjitha të njëjtin objektiv.
Problemi është se ky objektiv – ndikimi i A.I.-së në shoqëri – është ende vite larg. Pra, ajo që po bëjmë tani, thotë Lazarus, është të vëmë në lojë triliona e triliona dollarë investime, me shpresën se ato do të shpërblehen më vonë.
A do të ndodhë kjo?
Kjo është arsyeja pse po quhet një bast ekonomik, sepse ende mbetet për t’u parë.
Nuk ka dyshim se ajo që po shohim nuk është thjesht një zhvillim i madh teknologjik, por edhe një revolucion industrial. Dhe është një revolucion industrial unik, sepse prek si punëtorët me jakë blu, ashtu edhe ata me jakë të bardhë.
Nuk është e nevojshme të ndiqni lajmet për të parë rritjen e shpenzimeve për infrastrukturën e inteligjencës artificiale.
Nëse jetoni në një shtet si Teksasi apo Virxhinia, ka shumë gjasa që të mos keni nevojë të shkoni larg për ta parë vetë këtë realitet të ri. Këto shtete po ofrojnë miliarda dollarë në lehtësime fiskale për kompanitë që po ndërtojnë qendrat e të dhënave që do të fuqizojnë gjeneratën e ardhshme të internetit.
Megjithatë, ndihmon shumë të vendosësh një shifër konkrete mbi sasinë e parave që po shpenzohen për këtë projekt.
Sipas një analize të re nga Instituti Brookings, Amerika do të shpenzojë shumë më tepër për infrastrukturën e A.I.-së sesa ka shpenzuar për projekte të tjera infrastrukturore që ndihmuan në formësimin e vendit gjatë shekullit të kaluar.
Shpenzimet për A.I. do të tejkalojnë hekurudhat, autostradat dhe elektrifikimin
Sipas analistëve të Brookings, projektet e ndërtimit të infrastrukturës së A.I.-së, që përfshijnë ndërtesat e qendrave të të dhënave, sistemet energjetike, infrastrukturën e rrjeteve, çipat e specializuar dhe pajisje të tjera, do të kushtojnë 10.3 trilionë dollarë nga viti 2025 deri në vitin 2032.
Kjo shumë përfaqëson mesatarisht 3.63% të PBB-së së SHBA-së çdo vit.
“Ndërtimi i parashikuar do të ishte më i madh, në raport me ekonominë, sesa lulëzimet e mëdha të investimeve amerikane në kanale, hekurudha, elektrifikim, autostrada dhe telekomunikacion”, tha autori i studimit, Stijn Van Nieuwerburgh nga Universiteti Columbia.
Por me kaq shumë para të angazhuara në industri, pengesat janë të pashmangshme dhe dokumenti sugjeron se këto probleme po zhvendosen.
Rreziku i investimeve në A.I. po bëhet më pak transparent
Studimi i Brookings paralajmëron se rreziqet e natyrshme në garën e investimeve në A.I. po “zhvendosen nga financimi transparent në bilancet e kompanive të mëdha drejt financimit më pak transparent jashtë bilancit”.
Këto forma financimi jashtë bilancit përfshijnë sipërmarrjet e përbashkëta, kreditimin privat, titullizimin, strukturat me qëllim të posaçëm, detyrimet e qirasë dhe garancitë e kredive, ndër struktura të tjera.
Një arsye pse këto mekanizma financimi janë kaq të rrezikshëm është se ata varen nga flukset e parasë së kompanive të A.I.-së dhe nga vlerat e kolateralit, të cilat janë subjekt i “kërkesës së pasigurt për A.I., ndryshimeve të shpejta teknologjike, aksesit në kohë ndaj energjisë dhe pajisjeve dhe cilësisë së vazhdueshme të kreditit të një numri të vogël qiramarrësish të qendrave të të dhënave”, tha Nieuwerburgh.
Ndërsa ai tha se “do të ishte e parakohshme të konkludohej se infrastruktura e A.I.-së tashmë përbën një rrezik sistemik të krahasueshëm me lulëzimet e mëparshme të kreditimit”, ai paralajmëroi se “strukturat jashtë bilancit kanë rëndësi… sepse mund t’i bëjnë ekspozimet e ndërlidhura të vështira për t’u vërejtur përpara një rënieje”.
“Kontributi më i rëndësishëm i politikave në këtë fazë mund të jetë përmirësimi i matjes dhe transparencës, ndërkohë që struktura e kapitalit të industrisë është ende në zhvillim.”
Shtetet me lehtësimet më të mëdha fiskale për qendrat e të dhënave
Demokratët e pakicës me shumë gjasa do të kritikojnë ashpër republikanët për qendrat e të dhënave përpara ditës së zgjedhjeve. Shtetet me lehtësimet më të mëdha për qendrat e të dhënave janë të gjitha ose të prirura nga republikanët, ose shtete ku gara elektorale është e ngushtë.
Sipas The Wall Street Journal, përjashtimet më të mëdha të raportuara nga taksat e shitjes për qendrat e të dhënave vitin e kaluar përfshinin: Virxhinia: 1.94 miliardë dollarë, Xhorxhia: 1.9 miliardë dollarë, Ohajo: 1.57 miliardë dollarë, Teksasi: 1.02 miliardë dollarë
Përfaqësuesi demokrat i Ohajos, Tristan Rader, dëshiron të shfuqizojë përjashtimin nga taksa e shitjes për qendrat e të dhënave në shtetin e tij dhe të rinegociojë marrëveshjet e mëparshme me kompani si Amazon, Meta dhe Alphabet.
“Ata duket se kanë më shumë para se Zoti dhe janë në gjendje të ndërtojnë pa pasur nevojë për këto lloj stimujsh”, tha Rader, sipas The Wall Street Journal.
Ai po propozon gjithashtu taksa të reja për qendrat e të dhënave dhe kërkesa që zhvilluesit të paguajnë më shumë për energjinë dhe infrastrukturën elektrike.
Amazon thotë se ka investuar pothuajse 40 miliardë dollarë në qendrat e të dhënave në Ohajo që nga viti 2015, duke krijuar mijëra vende pune dhe duke paguar rreth 11 milionë dollarë në taksa dhe tarifa mbi pronën në nivel shtetëror vitin e kaluar.
Meta tha se ka investuar më shumë se 2.3 miliardë dollarë në qendrat e të dhënave në Ohajo që nga viti 2018 dhe ka paguar më shumë se 40 milionë dollarë në taksa dhe tarifa mbi pronën gjatë kësaj periudhe.
Amazon, Google dhe Microsoft anulojnë qendra të të dhënave për shkak të kundërshtimit
Kompani si Amazon, Alphabet, Meta dhe Oracle njihen si hiperskalues të A.I.-së, për shkak të qindra miliarda dollarëve që kanë angazhuar për ndërtimin e A.I.-së dhe infrastrukturës së saj.
“Ekzistenca e OpenAI justifikoi një epokë manie dhe luksi. Hiperskaluesit, të privuar nga ide të reja për hiper-rritje, ishin në gjendje t’u tregonin investitorëve se nëse nuk investonin, do të mbeteshin pas, duke iu referuar faktit se ChatGPT kishte ‘bazën e përdoruesve me rritjen më të shpejtë të të gjitha kohërave’ dhe superkompjuterit të Microsoft-it që e ndërtoi atë, ndërsa Amazon, Meta dhe Google njoftuan ‘superkompjuterët’ e tyre në vitin 2023”, deklaroi së fundmi kritiku i A.I.-së, Ed Zitron.
“Kjo është lakmia themelore që ka nxitur këtë epokë shpërdoruese, të pamatur dhe shkatërruese – besimi se do të ketë një tjetër OpenAI dhe, siç kam thënë, mundësia për t’u bërë pronari i OpenAI-së së ardhshme”, shtoi Zitron.
“Dhe si në çdo flluskë të madhe investimesh, sa më shumë para që futeshin, aq më shumë rritej frika se mos mbeteshin jashtë, aq më shumë dollarë mund të justifikoheshin dhe aq më komplekse dhe absurde bëhej kjo mitologji.”
Por edhe këta hiperskalues, me fondet e tyre në dukje të pakufizuara, janë përballur me kundërshtime që kanë ngadalësuar planet e tyre.
Amazon, Microsoft dhe Google kanë anuluar secila projekte të mëdha pasi u përballën me kundërshtime të vazhdueshme në Arizona, Wisconsin dhe Indiana, respektivisht, gjatë vitit të kaluar.
Banorët janë të shqetësuar se përdorimi i energjisë nga qendrat e të dhënave mund të rrisë faturat e tyre të energjisë, për nivelet e zhurmës që prishin mënyrën e tyre të jetesës, ndikimin mjedisor dhe rreziqet e sigurisë.
Drejtoresha financiare e Meta-s, Susan Li, iu referua ndryshimit të qëndrimeve ndaj qendrave të të dhënave gjatë thirrjes së fundit të kompanisë për rezultatet financiare, duke e përshkruar mjedisin e ndërtimit të infrastrukturës së A.I.-së si “dinamik dhe të pasigurt”.
Investitori miliarder paralajmëron për rrezikun që fshihet nën bumin e A.I.-së
Falë inteligjencës artificiale, Wall Street ka përjetuar një nga bumet më të mëdha të investimeve.
Investitori miliarder Stanley Druckenmiller sheh një rrezik që po formohet poshtë këtij bumi.
Druckenmiller nuk po baston kundër A.I.-së. Ai ende beson te teknologjia dhe te pozita e Amerikës në garën e A.I.-së.
Ajo që e shqetëson është se çfarë po paguajnë investitorët për këtë premtim dhe sa para kanë kompanitë në dispozicion për ta realizuar atë.
Kompanitë teknologjike po shpenzojnë shuma të mëdha për qendra të të dhënave, gjysmëpërçues të rinj dhe energjinë e nevojshme për t’i vënë në funksion. Por këto investime po përplasen gjithnjë e më shumë me një sfidë tjetër: marrja e huave mbetet e kushtueshme.
Ndërkohë, Druckenmiller paralajmëroi së fundmi për një flluskë të mundshme fitimesh rreth inteligjencës artificiale dhe tha se normat e interesit në SHBA janë ende “pak të ulëta”, raportoi Financial Times.
Kombinimi i këtyre faktorëve krijon një tjetër test për bumin e A.I.-së.
Kompanitë kanë nevojë për fitime të jashtëzakonshme për të justifikuar investime të jashtëzakonshme, ndërsa kapitali i nevojshëm për financimin e këtyre investimeve nuk po bëhet më i lirë.
Stanley Druckenmiller sheh një rrezik të ri në bumin e A.I.-së
Kujdesi i Druckenmiller është i rëndësishëm pasi ai nuk është skeptik ndaj inteligjencës artificiale.
Ai është gjithnjë e më i shqetësuar për ciklin e investimeve rreth A.I.-së, më shumë sesa për vetë teknologjinë.
Ky është një dallim i madh për investitorët.
Inteligjenca artificiale mund të ndryshojë ekonominë, por gjithashtu mund të lërë disa investitorë të pakënaqur nëse pritshmëritë për fitimet tejkalojnë bizneset që do të krijohen në fund.
Druckenmiller tha se krijimi i infrastrukturës së A.I.-së mund të krijojë një flluskë fitimesh.
Prandaj, pyetja nuk është domosdoshmërisht nëse A.I. funksionon.
Pyetja është nëse të ardhurat e ardhshme mund të justifikojnë sasinë e jashtëzakonshme të parave që po derdhen në të.
Standardi po bëhet gjithnjë e më i lartë.
Gjigantët më të mëdhenj të teknologjisë po derdhin para në gjysmëpërçues, qendra të të dhënave, pajisje rrjetesh dhe infrastrukturë energjetike. Por në të njëjtën kohë, struktura gjithnjë e më komplekse financimi po mbështesin këtë rritje.
Financial Times raportoi se kompanitë e mëdha të teknologjisë po përdorin garanci për të mbështetur deri në 300 miliardë dollarë borxh të lidhur me qendrat e të dhënave dhe çipat e A.I.-së.
Financimi sugjeron se cikli i investimeve në A.I. është i qëndrueshëm.
Por ai është gjithashtu tregues i faktit se sa kapital-intensive është bërë gara.
Ky është një dallim i rëndësishëm, pasi teknologjitë transformuese dhe investimet interesante nuk janë gjithmonë e njëjta gjë.
Të ardhurat e kompanive të A.I.-së mund të vazhdojnë të rriten. Kompanitë mund të vazhdojnë ta përqafojnë teknologjinë. Kërkesa për infrastrukturë kompjuterike mund të mbetet e lartë.
Investitorët megjithatë mund të humbasin para nëse të ardhurat e krijuara përfundimisht nga këto kompani nuk justifikojnë vlerësimet dhe angazhimet kapitale të bëra gjatë bumit.
Pak sfond ndihmon gjithashtu për të kuptuar portofolin e fundit të Druckenmiller.
Duquesne Family Office dorëzoi deklaratën e saj më të fundit Form 13F pranë Komisionit të Letrave me Vlerë dhe Shkëmbimeve të SHBA-së më 14 gusht. Dokumenti pasqyron pozicionet më 30 qershor, ndaj ofron më shumë një pamje në një moment të caktuar sesa një pasqyrë në kohë reale të portofolit të Druckenmiller sot.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur krahasohet një dokumentim tremujor me komentet më të fundit rreth ekspozimit të tij ndaj A.I.-së.
Dokumenti mund të tregojë se çfarë zotëronte Duquesne në fund të qershorit. Ai nuk mund të tregojë me saktësi se çfarë zotëron Druckenmiller sot.
Normat më të larta të interesit rrisin rrezikun për investitorët e A.I.-së
Shqetësimi i dytë i Druckenmiller e bën më të vështirë ekuacionin e investimeve në A.I.
Ai beson se kostot e huamarrjes në SHBA janë shumë të ulëta dhe ka kundërshtuar idenë se politika monetare aktuale është veçanërisht e shtrënguar.
Ky vlerësim erdhi menjëherë pasi Rezerva Federale rriti normat e interesit.
Komiteti Federal i Tregut të Hapur e rriti intervalin e synuar për normën e fondeve federale me një çerek pikë përqindjeje, në 3.75%–4%, më 16 shtator.
Fed deklaroi se ekonomia po rritej mirë, shpenzimet e brendshme ishin të qëndrueshme dhe investimet kapitale ishin të forta. Politikëbërësit vunë në dukje gjithashtu se inflacioni ishte ende i lartë.
Dokumenti i zbatimit të Fed konfirmoi se banka qendrore e rriti normën që paguan për rezervat bankare në 3.90% dhe normën që u ngarkon bankave për huadhënien primare në 4%.
Mjedisi i normave të interesit është i rëndësishëm për investitorët e A.I.-së për dy arsye.
Së pari, krijimi i infrastrukturës së A.I.-së kërkon shuma të jashtëzakonshme financimi.
Së dyti, kompanitë e shtrenjta me rritje të lartë vlerësohen kryesisht bazuar në fitimet e parashikuara për shumë vite në të ardhmen, dhe normat në rritje të interesit rrisin standardin që ato duhet të përmbushin.
Dhe tashmë kemi parë prova se sa e kushtueshme është gara e A.I.-së.
SoftBank sapo ka mbledhur më shumë se 11 miliardë dollarë në një nga emetimet më të mëdha të obligacioneve me rendiment të lartë ndonjëherë, për të financuar investimin e saj në OpenAI, raportoi Financial Times.
Negociatat fillestare e vendosën normën e interesit për këto obligacione në dollarë në rreth 9%–10%.
Kjo nuk do të thotë se të gjitha kompanitë që ndërtojnë infrastrukturën e A.I.-së përballen me të njëjtën kosto kapitali.
Por tregon volumin e parave që po mobilizohen dhe çmimin që disa investitorë kërkojnë për t’i vënë ato në dispozicion.
Lidhja midis investimeve në A.I. dhe normave të interesit mund të bëhet edhe më komplekse.
Presidenti i Fed të Çikagos, Austan Goolsbee, ka paralajmëruar se nëse inflacioni i qëndrueshëm nxitet nga kërkesa e fortë dhe jo nga goditje të përkohshme të ofertës, zyrtarëve mund t’u duhet të reagojnë më fuqishëm.
Një burim i kësaj nevoje mund të jetë investimi i madh që po derdhet në inteligjencën artificiale.
Goolsbee shtoi se rritja e shpenzimeve për A.I. mund ta shtyjë kërkesën agregate mbi nivelet e qëndrueshme, duke kërkuar ndoshta një reagim më të fortë të politikës monetare.
Kjo krijon një cikël të çuditshëm reagimesh.
Rritja e A.I.-së kërkon shumë para.
Ky investim mund të rrisë kërkesën ekonomike.
Kërkesa më e lartë mund të shkaktojë inflacion më të qëndrueshëm.
Dhe inflacioni kokëfortë mund t’i mbajë normat e huamarrjes të larta, duke e bërë më të kushtueshme financimin e fazës tjetër të rritjes së A.I.-së.
Prandaj, dy paralajmërimet e Druckenmiller nuk janë të pavarura nga njëri-tjetri.
Rrugët e tyre gradualisht kryqëzohen.
Investitorët e A.I.-së përballen me një pyetje më të vështirë
Në Wall Street, argumenti rreth A.I.-së shpesh reduktohet në një vendim dypalësh.
Ose A.I. është një teknologji transformuese dhe aksionet e A.I.-së vazhdojnë të gjenerojnë fitime, ose i gjithë bumi është një flluskë që është gati të shpërthejë.
Teza e Druckenmiller hap një mundësi më të ndërlikuar.
Disa investime në A.I. mund të zhgënjejnë. Vetë A.I. mund të jetë një sukses i madh.
Kemi parë skenarë të tillë edhe më parë me teknologji transformuese.
Sektorë të rinj mund të krijojnë vlerë të jashtëzakonshme ekonomike dhe, gjatë këtij procesi, mund të ketë periudha mbinvestimi, financimi të tepruar dhe vlerësimesh të larta.
Aksionet janë veçanërisht të larta për inteligjencën artificiale, pasi infrastruktura që ajo kërkon është jashtëzakonisht e kushtueshme.
Mbështetja e Big Tech për deri në 300 miliardë dollarë borxh të lidhur me A.I.-në tregon një ndryshim në mënyrën e financimit për të përmbushur këtë nevojë.
Emetimi shumë miliardësh i obligacioneve nga SoftBank është një tjetër shembull i kompanive që mbështeten te tregjet e borxhit për të mbajtur gjallë ciklin e investimeve në A.I.
Ndërkohë, Rezerva Federale e ka rritur intervalin e synuar të normës bazë në 3.75%–4%, ndërsa inflacioni mbetet ende i lartë.
Kjo e bën paralajmërimin e Druckenmiller më domethënës sesa thjesht një tjetër parashikim se A.I. është një flluskë.
Ai po shtron një pyetje tjetër. Çfarë lloj fitimesh do të prodhojë përfundimisht gjithë ky investim?
Nëse fitimet rriten mjaftueshëm shpejt, atëherë ndërtimi masiv i infrastrukturës mund të ketë kuptim.
Nëse nuk rriten, kompanitë dhe investitorët mund të zbulojnë se kanë investuar shumë burime në kthime që kërkojnë më shumë kohë nga sa ishte planifikuar për t’u realizuar.
Dhe rritja e kostove të huamarrjes lë më pak hapësirë për gabime. Druckenmiller nuk po heq dorë nga inteligjenca artificiale.
Ai po pyet se sa është e gatshme të paguajë Wall Street për të ardhmen e saj./WSJ/
