Paga minimale përballë çmimeve/ Ja ku renditet Shqipëria

Çmimet e ushqimeve janë rritur ndjeshëm në Evropë gjatë pesë viteve të fundit, por në shumicën e vendeve rritja e pagave minimale ka qenë më e shpejtë. Shqipëria renditet ndër vendet ku fuqia blerëse e pagës minimale për ushqime është rritur me më shumë se 20%.

Sipas të dhënave të analizuara nga Euroneës Business, çmimet e ushqimeve dhe pijeve joalkoolike në Bashkimin Evropian u rritën me 34% nga gushti 2021 deri në gusht 2026.

Rritjen më të madhe në BE e regjistroi Hungaria, me 57%, e ndjekur nga Bullgaria me 54% dhe Rumania me 53%. Në anën tjetër, Qiproja pati rritjen më të ulët, me 21%.

Në grupin më të gjerë prej 35 vendesh evropiane, Zvicra shënoi rritjen më të ulët të çmimeve të ushqimeve, me vetëm 5%.

Një rast krejt i veçantë është Turqia, ku çmimet e ushqimeve dhe pijeve joalkoolike u rritën me rreth 752% gjatë së njëjtës periudhë. Rritja lidhet me vite të inflacionit të lartë dhe zhvlerësimin e lirës, që ndikoi edhe në koston e mallrave dhe produkteve të importuara.

Pagat minimale janë rritur, por me ritme të ndryshme

Edhe pagat minimale bruto mujore janë rritur ndjeshëm në shumë vende evropiane.

Në Bashkimin Evropian, Hungaria regjistroi rritjen më të madhe, me 93%. Në Gjermani paga minimale u rrit me 46%, në Spanjë me 29%, ndërsa në Francë me 20%.

Turqia kryeson në grupin e vendeve të krahasuara për rritjen nominale të pagës minimale, me 823% gjatë pesë viteve. Rritje të forta u regjistruan edhe në Serbi, me 103%, dhe në Mal të Zi, me 102%.

Megjithatë, rritja e pagës nuk do të thotë automatikisht se një punëtor mund të blejë më shumë ushqime. Për të parë ndryshimin real, është më e rëndësishme të krahasohet fuqia blerëse e pagës me çmimet e ushqimeve.

Malta, Spanja dhe Franca humbin terren

Sipas krahasimit, në tre nga 26 vendet e analizuara fuqia blerëse e pagës minimale për ushqime është ulur gjatë pesë viteve.

Rënien më të madhe e pati Malta, me 6%. Kjo do të thotë se një punëtor me pagë minimale, që në gusht 2021 mund të blinte 100 shporta me ushqime, në gusht 2026 mund të blejë rreth 94.

Pas Maltës renditen Spanja, me një rënie prej 5%, dhe Franca, me 4%.

Në shumicën e vendeve të tjera, situata ka qenë e kundërt.

Serbia dhe Mali i Zi regjistruan rritjen më të madhe të sasisë së ushqimeve që mund të blihet me pagën minimale, me rreth 37%.

Rritje prej më shumë se 20% të fuqisë blerëse për ushqime u regjistruan edhe në Kroaci, Shqipëri, Rumani, Hungari, Bullgari dhe Lituani.

Në vende të tjera evropiane, rritja ishte më e moderuar: 10% në Irlandë, 9% në Gjermani, 7% në Greqi, 6% në Belgjikë dhe Holandë dhe 3% në Portugali.

Po Shqipëria?

Shqipëria bën pjesë në grupin e vendeve ku fuqia blerëse e pagës minimale ndaj ushqimeve është rritur me më shumë se 20% gjatë periudhës së analizuar.

Kjo do të thotë se, krahasuar me gushtin e vitit 2021, një person me pagë minimale në Shqipëri mund të blejë një sasi më të madhe ushqimesh në gusht 2026, pavarësisht rritjes së çmimeve.

Megjithatë, analiza mat vetëm raportin mes pagës minimale bruto dhe çmimeve të ushqimeve. Ajo nuk merr parasysh taksat, qiranë, faturat, transportin apo shpenzimet e tjera mujore të një familjeje.

Për këtë arsye, rritja e fuqisë blerëse ndaj ushqimeve nuk nënkupton domosdoshmërisht se të ardhurat reale të familjeve janë përmirësuar në të njëjtën masë.

Të dhënat tregojnë se gjatë pesë viteve të fundit çmimet e ushqimeve kanë ushtruar presion të konsiderueshëm mbi familjet evropiane, por në shumicën e vendeve të analizuara rritja e pagave minimale ka qenë e mjaftueshme për të ruajtur ose rritur sasinë e ushqimeve që mund të blejë një punëtor me pagën minimale./ CNA