Kreu i grupit parlamentar të PL-së, Tedi Blushi kundërshtoi në Komisionin e Ligjeve projektin e PS-së për reformën ter...
LIFESTYLE
Ku ishte Kopshti i Edenit? Harta e shekullit të 16-të “tregon” vendndodhjen e mundshme të Parajsës biblike
PiranjatPërditësimi i fundit 28 Shtator 2026, 18:06
Një hartë gati pesë shekuj e vjetër, e përfshirë në një Bibël të shekullit të 16-të, po ringjall një nga misteret më të mëdha fetare dhe historike dhe mund t’i japë një përgjigje një pyetjeje që e ka përndjekur njerëzimin për shekuj me radhë: vendndodhjes së vërtetë të Kopshtit të Edenit, parajsës ku, sipas traditës biblike, jetuan Adami dhe Eva.
Sipas New York Post, zbulimi lidhet me një Bibël të Gjenevës të vitit 1599, një nga veprat më të rëndësishme fetare të kohës, e cila përfshin një hartë të detajuar me titullin “Situata e Kopshtit të Edenit”. Harta bazohet në një vizatim të krijuar në vitin 1554 nga reformatori protestant John Calvin.
“Është tepër e detajuar, duke pasur parasysh epokën në të cilën është shtypur”, tha një koleksionist i librave fetarë antikë, i njohur në YouTube si Ashleys_AntiqueBibles, teksa prezantonte kopjen e rrallë.
Harta që tregon Eufratin dhe malin Ararat
Sipas hartës, Kopshti i Edenit ndodhej pranë burimit të lumit Eufrat, në rrëzë të malit Ararat, në territorin e Turqisë së sotme.
Ky përshkrim lidhet me rrëfimin në Zanafillë, sipas të cilit një lumë buronte në Eden dhe më pas ndahej në katër degë: Pishoni, Gihoni, Tigri dhe Eufrati.
Dy lumenjtë e fundit janë të lehtë për t’u identifikuar gjeografikisht, pasi Tigri dhe Eufrati janë lumenj të njohur të Mesopotamisë. Megjithatë, identiteti i lumenjve Pishon dhe Gihon mbetet objekt debati mes studiuesve.
Disa teori e kanë lidhur Pishonin me Gangesin dhe Gihonin me Nilin, por ky version krijon probleme serioze gjeografike, pasi këta lumenj nuk takohen kurrë.
Interpretimi i Kalvinit dhe Mesopotamia
Gjon Kalvini ndoqi një qasje të ndryshme. Ai argumentonte se referenca biblike për “burimet” e lumenjve nuk nënkuptonte domosdoshmërisht pikën ku ata fillonin, por mund t’i referohej edhe grykëderdhjeve ose rrjedhave të tyre të poshtme.
Sipas këtij interpretimi, Pishoni dhe Gihoni mund të jenë thjesht referenca të ndryshme për pjesë të lumenjve Tigër dhe Eufrat.
Kjo pikëpamje do ta vendoste Kopshtin e Edenit në rajonin më të gjerë të Mesopotamisë, një zonë që shpesh quhet “djepi i qytetërimit”.
Megjithatë, siç vëren në një parathënie ish-historiania e Universitetit të Wisconsin-it, Justine Angelique Walden, harta e Kalvinit nuk përcakton perimetrin e saktë të Edenit, por vetëm zonën e përgjithshme ku mund të ketë qenë vendosur.
Pra, misteri mbetet. Harta lë pas vetëm “gjurmë” të një vendi që, sipas rrëfimit biblik, dikur mund të ketë qenë i përcaktuar me saktësi.
Nga Turqia në Afrikë, teoritë rreth Edenit
Kërkimi për vendndodhjen e vërtetë të Kopshtit të Edenit i ka çuar studiuesit drejt shumë teorive të ndryshme. Me kalimin e kohës, janë propozuar zona që shtrihen nga Afrika e Jugut dhe Gjiri Persik deri në Etiopinë veriperëndimore, pranë një dege të Nilit të Kaltër.
Pavarësisht joshjes së teorisë që e lidh Edenin me Eufratin dhe malin Ararat, gjeologjia nuk e konfirmon plotësisht përshkrimin biblik.
Shkencëtarët vlerësojnë se Eufrati i sotëm u formua nga bashkimi i dy lumenjve që burojnë në rajonin e Turqisë dhe derdhen në Gjirin Persik, ndërsa rajoni ka pësuar ndryshime të mëdha gjeologjike gjatë miliona viteve.
Kështu, harta e Biblës së Gjenevës të vitit 1599 ofron një vështrim historik magjepsës mbi mënyrën se si perceptohej vendndodhja e Edenit në atë kohë, por pa dhënë një përgjigje përfundimtare për një pyetje që vazhdon të intrigojë historianët, teologët dhe arkeologët: ku ndodhej vërtet Kopshti i Edenit? /PiranjatNews/
