Auditimi i performancës i kryer nga Enti Shtetëror për Auditim për temën “Gratë Lidere – Gratë në Politikë, Kuvend, në Funksione Menaxhimi në Organet Qendrore të Qeverisë” ka evidentuar se politikat dhe masat e ndërmarra nuk kanë qenë të mjaftueshme për rritjen e rolit të grave në drejtim dhe në pozicionet menaxhuese të organeve qendrore të qeverisjes. Vlerësimi mbuloi periudhën 2020–2024, ndërsa disa çështje dhe zhvillime u ndoqën deri në datën e raportimit.
Të lidhura
None found
Të dhënat tregojnë se gratë përbëjnë 57.5% të 110.885 të punësuarve në sektorin publik. Megjithatë, postet drejtuese vazhdojnë t’u besohen më shpesh burrave, çka tregon se prania më e madhe e grave në administratën publike nuk garanton përfaqësim të barabartë në nivelet e vendimmarrjes.
Sipas analizës, kuota ligjore për gjininë e nënpërfaqësuar ka ndikuar në rritjen e pjesëmarrjes së grave në Kuvend. Nga viti 2007 deri në vitin 2024, përqindja e deputeteve gra ka lëvizur nga 30% në 43%, ndërsa në vitin 2024 arriti në 39.2%. Ky nivel e rendit vendin përpara 83% të shteteve anëtare të Bashkimit Evropian sa i përket përfaqësimit të grave në parlament, ndërsa mes vendeve të rajonit që nuk janë pjesë e BE-së, vendi mban pozicionin e parë.
Pavarësisht kësaj, nga krijimi i Kuvendit të parë në vitin 1991 e deri në vitin 2024, asnjë grua nuk ka mbajtur postin e Kryetares së Kuvendit. Në legjislaturën aktuale funksionon një nënkryetare, ndërsa Rregullorja e Punës e vitit 2023 përcakton si masë pozitive që të paktën njëri prej nënkryetarëve t’i përkasë gjinisë së nënpërfaqësuar.
Përfaqësimi gjinor paraqitet më i ulët në ekzekutiv. Ligji për Qeverinë dhe Rregullorja e Punës nuk përcaktojnë kritere për garantimin e balancës gjinore gjatë caktimit apo emërimit të ministrave. Ndërsa në Kuvend zbatohet një kuotë e detyrueshme me ligj, përbërja e Qeverisë varet nga propozimet e kryeministrit.
Gjatë periudhës 2014–2024, gratë kanë përbërë nga 14% deri në 31% të ministreve, nga 7% deri në 25% të zëvendësministreve dhe nga 6% deri në 31% të sekretareve të shtetit. Në Qeverinë e përbërë për mandatin 2024–2028, vetëm 3 nga 20 ministrat me portofol janë gra, ose 15%. Po ashtu, asnjë grua nuk është pjesë e grupit prej pesë zëvendësministrash të Kryeministrit.
Raporti i auditimit konstaton gjithashtu mungesën e një mekanizmi të përbashkët për përzgjedhjen dhe emërimin në postet drejtuese të organeve qendrore të qeverisjes. Procedurat zhvillohen mbi bazën e ligjeve të ndryshme dhe, në disa raste, përzgjedhja bëhet në seanca të mbyllura, duke kufizuar transparencën.
Që prej vitit 2019 është përgatitur një projektligj që synon të rregullojë shërbimin e menaxhimit të lartë, mënyrën e përzgjedhjes dhe plotësimit të vendeve të punës në këtë nivel, si dhe përgjegjshmërinë e menaxherëve të lartë dhe vlerësimin e performancës së tyre./Telegrafi/
