Konsumimi i rregullt i shegës mund të mbështesë shëndetin e mëlçisë duke reduktuar inflamacionin, duke mbrojtur qelizat e mëlçisë nga dëmtimi dhe duke lehtësuar stresin që mund t’i shkaktohet mëlçisë nga nivelet e larta të kolesterolit dhe sheqerit në gjak. Megjithatë, shega nuk është një kurë për sëmundjet e mëlçisë. Ajo mund të jetë një shtesë e shëndetshme në një dietë të ekuilibruar kur konsumohet në mënyrë të moderuar.
Mund të reduktohet inflamacioni i mëlçisë
Mëlçia ndihmon në pastrimin e gjakut dhe në përpunimin e ushqimeve që konsumojmë. Megjithatë, ajo mund të inflamohet për shkak të një diete jo të shëndetshme, konsumimit të tepërt të alkoolit ose problemeve si nivelet e larta të sheqerit dhe kolesterolitga përmban përbërës bimorë të quajtur polifenole, të cilët kanë veti të fuqishme antioksiduese dhe anti-inflamatore. Një nga përbërësit më të rëndësishëm është punikalagina, e cila gjendet në përqendrime të larta në lëngun dhe pjesët në gjak.
Shega përmban përbërës bimorë të quajtur polifenole, të cilët kanë veti të fuqishme antioksiduese dhe anti-inflamatore. Një nga përbërësit më të rëndësishëm është punikalagina, e cila gjendet në përqendrime të larta në lëngun dhe pjesët e brendshme të frutit. Punikalaginat mund të ndihmojnë në reduktimin e inflamacionit të mëlçisë në disa mënyra. Për shkak të vetive antioksiduese, ato ndihmojnë në neutralizimin e molekulave të paqëndrueshme të quajtura radikale të lira. Këto molekula mund të aktivizojnë procese inflamatore brenda qelizave.
Punikalaginat mund të kenë gjithashtu efekte anti-inflamatore duke ndihmuar në bllokimin e disa enzimave, si COX-2, të cilat marrin pjesë në prodhimin e substancave që nxisin inflamacionin. Duke ndikuar në këto procese, përbërësit e shegës mund të ndihmojnë në reduktimin e inflamacionit që, me kalimin e kohës, mund të kontribuojë në dëmtimin e mëlçisë.
Qelizat e mëlçisë mund të mbrohen nga dëmtimi
Radikalet e lira janë nënprodukte të dëmshme të proceseve normale metabolike. Kur grumbullohen në organizëm, ato mund të dëmtojnë ADN-në dhe strukturat e tjera të qelizave. Antioksidantët, të cilët gjenden kryesisht në ushqimet me bazë bimore dhe me ngjyra të forta, ndihmojnë në neutralizimin e radikaleve të lira dhe në mbrojtjen e qelizave. Punikalaginat janë ndër antioksidantët e rëndësishëm të shegës, por fruti përmban edhe përbërës të tjerë antioksidues. Këtu përfshihet vitamina C, e njohur edhe si acid askorbik, antocianinat që i japin shegës ngjyrën e kuqe të thellë dhe acidi elagjik, i cili formohet gjatë shpërbërjes së punikalaginave. Duke ndihmuar në kontrollin e radikaleve të lira, shega mund të kontribuojë në mbështetjen e shëndetit të mëlçisë dhe në kufizimin e disa ndryshimeve të dëmshme që lidhen me zhvillimin e sëmundjeve të mëlçisë.
Mund të ndihmojë në sëmundjen e mëlçisë së yndyrshme
Sëmundja e mëlçisë së dhjamosur e lidhur me mosfunksionimin metabolik, e njohur si MASLD, është një gjendje në të cilën yndyra grumbullohet në mëlçi. Ajo mund të lidhet me faktorë si dieta jo e shëndetshme, mbipesha dhe mungesa e aktivitetit fizik. Me kalimin e kohës, grumbullimi i yndyrës dhe dëmtimi i vazhdueshëm mund të çojnë në formimin e cikatriceve në mëlçi dhe në zhvillimin e cirrozës, një gjendje në të cilën funksioni i mëlçisë mund të dëmtohet ndjeshëm. Disa studime kanë treguar se konsumimi i lëngut të shegës mund të përmirësojë disa tregues të funksionit të mëlçisë te njerëzit me obezitet dhe probleme të tjera metabolike të lidhura me MASLD. Pas tetë javësh konsumimi të përditshëm, janë vërejtur përmirësime në disa enzima të mëlçisë, përfshirë ALT, AST dhe GGT.
Shega mund të ndihmojë gjithashtu në reduktimin e faktorëve që lidhen me përparimin e MASLD duke mbështetur barrierën e zorrëve dhe duke kufizuar kalimin e substancave të padëshiruara nga zorra në qarkullimin e gjakut dhe më pas në mëlçi. Rritja e përshkueshmërisë së zorrëve konsiderohet një nga faktorët që mund të kontribuojnë në përparimin e MASLD.
Mund të përmirësohet kontrolli i sheqerit në gjak
Niveli i sheqerit në gjak dhe shëndeti i mëlçisë janë të lidhura ngushtë. Kur niveli i glukozës në gjak qëndron vazhdimisht i lartë, siç mund të ndodhë te diabeti, mëlçia mund të grumbullojë më shumë yndyrë, duke rritur rrezikun për zhvillimin e MASLD. Shega mund të ndihmojë në përmirësimin e ndjeshmërisë ndaj insulinës, duke lejuar organizmin të përdorë glukozën në mënyrë më efektive. Një kontroll më i mirë i glukozës mund të nënkuptojë më pak stres metabolik për mëlçinë dhe një rrezik më të ulët të grumbullimit të yndyrës në të. Një rishikim i studimeve që përfshinte më shumë se 1,500 pjesëmarrës raportoi se konsumimi i rregullt i shegës lidhej me rritje të niveleve të insulinës dhe ulje të glukozës në gjak esëll, gjë që mund të tregojë përmirësim të ndjeshmërisë ndaj insulinës.
Mund të përmirësohen nivelet e kolesterolit
Mëlçia luan një rol të rëndësishëm në menaxhimin e kolesterolit në organizëm. Nivelet e larta të lipoproteinave me densitet të ulët, ose LDL, që shpesh quhen “kolesteroli i keq”, mund të lidhen me një ngarkesë më të madhe metabolike dhe me grumbullimin e yndyrës në mëlçiga mund të kontribuojë në reduktimin e ngarkesës metabolike mbi mëlçinë dhe në mbështetjen e shëndetit. Disa studime kanë treguar se shega mund të ulë në mënyrë modeste nivelet e LDL-së dhe njëkohësisht të rrisë nivelet e lipoproteinave me densitet të lartë, ose HDL-së, të njohura si “kolesteroli i mirë”. HDL ndihmon në largimin e kolesterolit të tepërt nga organizmi. Duke ndihmuar në përmirësimin e ekuilibrit të kolesterolit, shega mund të kontribuojë në reduktimin e ngarkesës metabolike mbi mëlçinë dhe në mbështetjen e shëndetit të saj ose në ngadalësimin e përparimit të MASLD.
Shega është më e mirë kur konsumohet me moderim
Megjithëse shega është një ushqim i pasur me lëndë ushqyese dhe mund të jetë pjesë e një diete të shëndetshme, është e rëndësishme të konsumohet në mënyrë të moderuar. Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur bëhet fjalë për lëngun e shegës, i cili përmban natyrshëm sheqer. Kjo mund të jetë më pak e përshtatshme për njerëzit me diabet që duhet të kontrollojnë nivelin e sheqerit në gjak. Një gotë prej rreth 240 mililitrash lëng shege përmban afërsisht 13 gramë sheqer natyral.
Konsumimi i kokrrave të plota të shegës mund të jetë një zgjedhje më e mirë, sepse ato përmbajnë fibra. Fibrat ngadalësojnë përthithjen e sheqerit dhe mund të ndihmojnë në një rritje më graduale të glukozës në gjak. Në përgjithësi, shega mund të jetë një pjesë e dobishme e një diete të ekuilibruar për shëndetin e mëlçisë, por nuk duhet të konsiderohet trajtim për sëmundjet e mëlçisë. Përfitimet e mundshme lidhen me përmbajtjen e saj në fibra, polifenole dhe antioksidantë, ndërsa sasia dhe forma e konsumimit, veçanërisht kur bëhet fjalë për lëngun e shegës, janë të rëndësishme për t’u marrë parasysh.
