Irani u bën thirrje votuesve amerikanë ndërsa trupat amerikane largohen nga Iraku

Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit u bëri thirrje amerikanëve të votojnë kundër aleatëve të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, në Kongres, ndërsa forcat amerikane do të tërhiqeshin nga bazat e tyre të mbetura në Irakun fqinj të mërkurën, një largim i festuar nga Teherani.

Ndërkohë, Katari vazhdoi të promovojë diplomacinë e tij ndërmjetësuese, që synon t’i japë fund luftës shtatë-mujore midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara. Trump parashikoi edhe një herë një dorëzim të shpejtë të Iranit.

Letra prej 26 faqesh e Gardës, e publikuar të martën, u bën thirrje amerikanëve të përdorin fuqinë e tyre politike për të larguar udhëheqësit aktualë nga detyra dhe për të hedhur poshtë mbështetjen e SHBA-së për Izraelin dhe ndërhyrjen ushtarake jashtë vendit.

Ndërsa letra nuk kishte gjasa të ndikonte te votuesit amerikanë, të cilët mund të mos e shohin fare tekstin e publikuar nga mediat iraniane, ajo identifikon çështje që analistët politikë amerikanë thonë se po punojnë kundër Trump dhe Partisë Republikane përpara zgjedhjeve të Kongresit më 3 nëntor. Në këto zgjedhje, demokratët e opozitës mund të rimarrin kontrollin e njërës ose të të dyja dhomave legjislative, duke penguar potencialisht axhendën politike të Trump.

“Largoni nga pushteti politikanët e këqij, mashtrues dhe të dhunshëm që janë përgjegjës për gjendjen aktuale të Amerikës”, thuhej në letër. “Sigurohuni që politikanët tuaj të kuptojnë se bota ka ndryshuar.”

Trump bëri fushatë në vitin 2024 duke u zotuar të shmangte luftërat e reja, t’u jepte fund konflikteve ekzistuese dhe të ulte inflacionin, por lufta me Iranin, të cilën Trump e nisi së bashku me Izraelin, ka kontribuar në rritjen e çmimeve globale të karburantit dhe në përhapjen e konfliktit në Lindjen e Mesme.

Një sondazh i Reuters/Ipsos, i publikuar më 21 shtator, zbuloi se vetëm 17% e të anketuarve miratuan mënyrën se si Trump po trajtonte koston e jetesës – çështja kryesore që amerikanët thonë se do të përcaktojë mënyrën se si do të votojnë në nëntor. Vetëm 34% miratuan sulmet ndaj Iranit.

Trump, i cili u nda nga ortodoksia republikane në vitin 2016, kur e quajti pushtimin amerikan të Irakut një gabim të madh, lejoi tërheqjen përfundimtare të forcave amerikane nga Iraku të mërkurën, një tërheqje për të cilën ishte rënë dakord në vitin 2024 nga ish-Presidenti Joe Biden.

Tërheqja vjen 23 vjet pasi forcat e udhëhequra nga SHBA-të rrëzuan Sadam Huseinin dhe më pas shkaktuan trazira që kulmuan me ngritjen e Shtetit Islamik.

NDËRMJETËSIMI NË KATAR

Lufta e SHBA-së me Iranin ka tërhequr në konflikt aleatë iranianë në rajon, përfshirë Huthitët në Jemen, Hezbollahun në Liban dhe milicitë në Irak, të cilat Riadi i fajësoi për sulmin e 10 shtatorit që nxori jashtë funksionit Gazsjellësin Lindje-Perëndim në Arabinë Saudite.

Irani, i cili thotë se qëllimi i tij përfundimtar është të detyrojë forcat amerikane të largohen nga e gjithë Lindja e Mesme, e konsideron tërheqjen e SHBA-së nga Iraku si një triumf për “boshtin e rezistencës” të grupeve të armatosura aleate në të gjithë rajonin.

SHBA-ja dhe Irani nuk kanë gjetur një rrugëdalje nga lufta, pavarësisht raundeve të bisedimeve dhe disa armëpushimeve.

Negociatat dukeshin se u intensifikuan gjatë takimit të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së javën e kaluar në Nju Jork, por deri më tani nuk kanë sjellë asnjë marrëveshje për rihapjen e Ngushticës strategjike të Hormuzit, përmes së cilës kalonte 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë përpara se të fillonte lufta në shkurt.

Katari është shfaqur përsëri si një vend i mundshëm për paqe, pasi më parë luajti një rol mbështetës në hartimin e një memorandumi mirëkuptimi në qershor, i cili çoi në një armëpushim të shkurtër.

Zyrtarët amerikanë dhe iranianë folën veçmas me ndërmjetësuesit e Katarit të hënën, por nuk ishte e qartë nëse shkëmbimet vazhduan të martën.

“Po shkëmbejmë mesazhe midis palëve dhe po punojmë drejt krijimit të një baze të përbashkët për të arritur një marrëveshje që do të na shpëtonte të gjithëve nga pasojat e konfliktit”, u tha gazetarëve zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Katarit, Majed al-Ansari.

Ndërkohë, Trump përsëriti qëndrimin e tij se Irani nuk duhet të pajiset me armë bërthamore dhe se lufta do të mbarojë së shpejti.

Konflikti ka degraduar forcat konvencionale të Iranit dhe ka dëmtuar ekonominë e tij tashmë të dobët, por Teherani është kundërpërgjigjur me sulme me raketa dhe dronë ndaj aleatëve të SHBA-së në Gjirin Persik, si dhe duke kufizuar trafikun e cisternave të naftës në Ngushticën strategjike të Hormuzit, gjë që ka rritur çmimet botërore të energjisë.

“Nuk e di nëse do të dorëzohen ende, por do të dorëzohen”, u tha Trump gazetarëve të martën.

“Ata po bëjnë shumë keq”, shtoi ai.

Në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara javën e kaluar, Irani paraqiti një propozim paqeje që do të shkaktonte një numërim mbrapsht shtatë-ditor për rihapjen e ngushticës dhe një pauzë të luftimeve.

Trump e hodhi poshtë planin të shtunën, megjithëse Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, tha të dielën se Uashingtoni nuk kishte transmetuar zyrtarisht një refuzim të SHBA-së përmes ndërmjetësve.

Trump ka përmendur dobësimin e aftësive bërthamore të Iranit si një nga objektivat e tij të luftës, së bashku me ndërprerjen e aftësisë së tij për të sulmuar fqinjët dhe krijimin e kushteve që iranianët të rrëzojnë udhëheqjen e tyre.

Irani, i cili nuk ka armë bërthamore, mohon se kërkon të pajiset me to. SHBA-të janë të armatosura me armë bërthamore. Teherani thotë se ka të drejtë të zhvillojë teknologji bërthamore për qëllime paqësore, si palë në Traktatin e Mospërhapjes së Armëve Bërthamore.