Hetimi ndaj ish-drejtueses së Shërbimit Informativ Shtetëror, Vlora Hyseni, ka marrë vëmendje edhe në qarqet evropiane, teksa Shqipëria ndodhet në një etapë vendimtare të rrugëtimit drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Rasti ka rikthyer në diskutim sigurinë e informacionit të klasifikuar, funksionimin e strukturave shtetërore dhe mënyrën se si reformat e ndërmarra po zbatohen në praktikë.
Të lidhura
None found
Sipas një analize të publikuar nga EU Perspectives, rëndësia e çështjes shtohet edhe nga fakti se Shqipëria ka hapur të gjithë kapitujt e negociatave dhe ka nisur mbylljen e përkohshme të disa prej tyre.
Vlora Hyseni ndodhet në arrest shtëpie dhe është pezulluar nga detyra publike, në kuadër të një hetimi më të gjerë për korrupsion. GJKKO ka vendosur masën ndaj saj nën dyshimin për zbulim të informacionit të klasifikuar, ndërsa procedimi lidhet me hetimet për korrupsion në Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI).
Akuzat ndaj ish-kreut të SHISH janë ende pjesë e një hetimi dhe nuk përbëjnë një fajësi të konfirmuar nga gjykata. Megjithatë, funksioni që ajo ka mbajtur dhe rëndësia e Shërbimit Informativ Shtetëror në sistemin e sigurisë kombëtare e kanë bërë çështjen veçanërisht të ndjeshme.
Brukseli ka deklaruar ndërkohë se beson te institucionet shqiptare të drejtësisë që hetojnë korrupsionin dhe krimin e organizuar. Më 25 shtator, zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, tha se Bashkimi Evropian ka “besim të plotë” te aftësia e SPAK-ut për të zbuluar, hetuar dhe çuar përpara procedimet penale për këto vepra.
Komisioni Evropian nuk dha një përgjigje të drejtpërdrejtë nëse rasti Hyseni ka ngritur shqetësime për sigurinë e informacionit të klasifikuar apo nëse mund të jetë prekur informacioni i shkëmbyer ndërmjet Shqipërisë dhe institucioneve të BE-së. Sipas Brukselit, komunikimi me autoritetet shqiptare vijon rregullisht dhe çështjet do të shqyrtohen gjatë procesit të monitorimit.
Ngjarja është bërë publike në një moment kur Shqipëria ka avancuar ndjeshëm në negociatat e anëtarësimit. Vendi ka hapur të 33 kapitujt negociues dhe ka nisur procedurën për mbylljen e përkohshme të kapitujve të parë.
Në maj, Bashkimi Evropian konfirmoi se Shqipëria kishte përmbushur standardet e ndërmjetme për Grupin 1, të quajtur “Bazat”. Ky grup përfshin institucionet demokratike, reformën e administratës publike, sundimin e ligjit dhe fusha të tjera që lidhen me funksionimin e shtetit.
Gjatë korrikut, u mbyllën përkohësisht tre kapituj: Shkenca dhe Kërkimi, Arsimi dhe Kultura dhe Marrëdhëniet me Jashtë. Shqipëria ka kështu të hapur të gjithë kapitujt e negociatave, ndërsa tre prej tyre i ka mbyllur përkohësisht.
Hetimi ndaj ish-drejtueses së SHISH vjen pak përpara publikimit të raportit të radhës së Komisionit Evropian për përparimin e Shqipërisë. Në këtë dokument pritet të analizohen zhvillimet në sundimin e ligjit, luftën kundër korrupsionit dhe reformën e administratës publike.
Gjithashtu, nga 30 shtatori deri më 2 tetor, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pritet të vizitojë Ballkanin Perëndimor, përfshirë Shqipërinë. Në qendër të vizitës pritet të jenë hapat e ardhshëm të vendeve të rajonit drejt anëtarësimit në BE dhe përfshirja graduale e tyre në strukturat evropiane.
Çështja Hyseni vendos përballë institucioneve shqiptare dy sfida kryesore: ruajtjen e informacionit të klasifikuar dhe aftësinë e drejtësisë për të hetuar zyrtarë të niveleve të larta. Hetimi nuk ka dhënë ende një përfundim përfundimtar mbi këto çështje, por zhvillimet pritet të ndiqen nga afër edhe në kuadër të integrimit evropian, në një periudhë kur Shqipëria duhet të tregojë jo vetëm miratimin e reformave, por edhe zbatimin konkret të tyre.
