Irani thotë se ka marrë përgjigje nga SHBA-ja për propozimin e fundit

Irani tha të mërkurën se kishte marrë një përgjigje nga SHBA-ja për propozimin e tij të fundit për të ringjallur armëpushimin e shembur në Gjirin Persik, disa ditë pasi Presidenti Donald Trump tha se e kishte hedhur poshtë atë.

Aleatët e Iranit festuan të mërkurën pasi Uashingtoni tërhoqi forcat e fundit nga Iraku fqinj, ku 4,500 trupa amerikane vdiqën në luftën më të madhe amerikane të shekullit. Më shumë se 200,000 civilë irakianë u vranë në kaosin që shpërtheu pasi forcat amerikane rrëzuan diktatorin Sadam Husein në vitin 2003.

Teherani e sheh tërheqjen si një fitore për “boshtin e rezistencës” të grupeve të armatosura aleate dhe një hap drejt qëllimit të tij për të dëbuar forcat amerikane nga rajoni.

Ndërsa lufta SHBA-Izrael kundër Iranit po hyn në muajin e tetë, Irani paraqiti një propozim javën e kaluar, sipas të cilit Shtetet e Bashkuara do të hiqnin bllokadën e porteve iraniane dhe Irani do të rihapte Ngushticën e Hormuzit të ndërprerë brenda shtatë ditësh.

Trump tha të dielën se e kishte refuzuar propozimin, megjithëse Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, tha se Teherani nuk kishte marrë një refuzim formal. Në një postim në X të mërkurën, një zëdhënës i qeverisë iraniane tha se Araqchi i kishte përcjellë qeverisë iraniane një përgjigje të SHBA-së.

Irani thotë se plani i tij synon të rivendosë një marrëveshje të përkohshme e cila u shemb disa javë pasi u nënshkrua nga Trump dhe Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, në qershor.

Javën e kaluar, ndërmjetësuesit e Katarit u zhvendosën midis të dërguarve të SHBA-së dhe Iranit në Nju Jork, në margjinat e një takimi të Kombeve të Bashkuara, bisedimet e para të afërta midis palëve ndërluftuese që nga prishja e armëpushimit.

Një zyrtar i informuar mbi bisedimet, i cili nuk është iranian dhe foli me Reuters në kushte anonimiteti, tha se katarianët e kishin informuar Araqchi-n mbi përgjigjen e SHBA-së të martën, kur Araqchi ndaloi në Doha në rrugën e tij për në shtëpi nga Nju Jorku. Sipas zyrtarit, palët kryesisht bien dakord për hapat që janë të nevojshëm, por ende nuk bien dakord për rendin në të cilin duhen ndërmarrë ato.

Irani dëshiron një marrëveshje përfundimtare që t’i japë kontroll mbi Ngushticën e Hormuzit, rrugën më të rëndësishme të transportit të naftës në botë, e cila kalon përtej bregdetit të tij.

Transporti detar përmes ngushticës është rritur në javët e fundit, me transportuesit që ngarkojnë tarifa të larta për të përballuar rrezikun e sulmeve. Por rrjedhat e naftës bruto, produkteve të rafinuara dhe gazit natyror mbeten ndjeshëm të ndërprera. Në incidentet e fundit, organi britanik i sigurisë detare UKMTO raportoi të mërkurën se dy anije ishin goditur nga predha një ditë më parë.

TËRHEQJA E SHBA-së SHIHET NË IRAK SI DËSHTIM PËR UASHINGTONIN

Zyrtarët amerikanë dhe irakianë njoftuan të mërkurën tërheqjen e trupave të fundit amerikane nga bazat në Irak, duke përmbushur një plan të dakordësuar në vitin 2024 nën Presidentin Joe Biden dhe të zbatuar nga administrata Trump ndërsa ajo zhvillon luftë me Iranin fqinj.

Tërheqja u festua nga Irani dhe aleatët e tij. Kjo shënoi një “fitore historike për grupet islamike të rezistencës irakiane dhe irakianët e ndershëm, dhe një disfatë dërrmuese për projektin amerikan”, tha Abu Mojtaba al-Yasiri, një komandant në Rezistencën Islamike në Irak, një grup ombrellë i fraksioneve të armatosura të mbështetura nga Irani.

Iraku, të cilin Shtetet e Bashkuara e pushtuan në vitin 2003, ka një shumicë shiite si Irani, dhe Teherani ka krijuar ndikim të gjerë politik dhe ushtarak atje.

Vendi është bërë shpesh një fushë beteje ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Nga 18 ushtarakët amerikanë të listuar si të vrarë që kur Trump nisi “Operacionin Epic Fury” në shkurt, shtatë vdiqën në Irak. Uashingtoni fajëson grupet e mbështetura nga Irani në Irak për sulmet ndaj vendeve fqinje, së fundmi duke shkatërruar një tubacion të madh nafte saudit tre javë më parë.

Tërheqja e SHBA-së ngre “mundësinë që përfaqësuesit e Iranit të ndihen gjithnjë e më të fuqizuar në mungesë të një pranie ushtarake perëndimore”, tha analisti politik me bazë në Bagdad, Ahmed Younis. “Këto grupe mund të përpiqen të zgjerojnë rolin e tyre në formësimin e politikave shtetërore dhe në konsolidimin e pranisë së tyre brenda institucioneve kryesore”.

Në Shtetet e Bashkuara, sondazhet tregojnë se lufta kundër Iranit ishte e papëlqyer që nga fillimi. Ndërprerja e furnizimit global me energji dhe rritja që rezultoi në çmimet e karburantit i kanë dëmtuar republikanët e Trump, të cilët përpiqen të mbajnë kontrollin e të dy dhomave të Kongresit në zgjedhjet legjislative pesë javë më vonë.

Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit u bëri thirrje amerikanëve të martën që të votojnë kundër aleatëve të Trump.

“Largoni nga pushteti politikanët e këqij, mashtrues dhe të dhunshëm që janë përgjegjës për gjendjen aktuale të Amerikës”, shkruan ata në një letër prej 26 faqesh drejtuar votuesve amerikanë. “Sigurohuni që politikanët tuaj të kuptojnë se bota ka ndryshuar.”

Lufta ka intensifikuar një krizë ekonomike brenda Iranit, por Teherani ka ruajtur aftësinë për të goditur fqinjët e tij dhe për të kërcënuar anijet në ngushticë, ku kalonte tranzit një e pesta e naftës globale para luftës. Trump thotë se lufta do të mbarojë së shpejti dhe Irani përfundimisht do të dorëzohet.

“Nuk e di nëse do të dorëzohen ende, por do të dorëzohen”, u tha ai gazetarëve të martën. “Ata po ia dalin shumë keq.”