Nga Grace Macaskill, THE SUN
Bandat famëkeqe të armatosura po bashkëpunojnë në të gjithë Britaninë, duke krijuar një rrjet të gjerë kriminaliteti. Harta jonë ekskluzive tregon se ku ndodhen grupet kryesore kriminale në Mbretërinë e Bashkuar.
Ndërsa Londra njihet prej kohësh për dhunën e bandave, harta jonë e detajuar tregon se bëhet fjalë për një problem kombëtar alarmues. Grupet e dhunshme janë përgjegjëse për të shtëna me armë, goditje me thikë dhe sulme hakmarrëse, duke vepruar në zona që shtrihen nga Bristol në Glasgow dhe nga Liverpool në Middlesbrough.
Ndërsa këto grupe po lidhen me njëri-tjetrin për të dominuar tregjet rajonale të drogës dhe dhunës, ish-detektivi Lee Davies i tha The Sun: “Tani është pak a shumë si futbolli evropian – të gjithë po mësojnë nga njëri-tjetri se si të bëhen më të mirë.”
Ekzistojnë gjithashtu shqetësime se grupet e krimit të organizuar (OCG) po veprojnë jashtë radarit, sepse policia nuk ka burime të mjaftueshme për hetime të fshehta dhe operacione afatgjata nën mbulim.
Ish-inspektori i lartë Lee Davies, i cili drejtoi operacionin rajonal kundër bandave në lindje të Anglisë, tregoi se peizazhi kriminal filloi të ndryshojë kur bandat shqiptare u futën në Britani në fillim të viteve 2000.
Ai tha: “Shqiptarët morën kontrollin e tregut të kokainës sepse kishin kontakte më të mira në Kolumbi dhe mund të siguronin substanca më të lira dhe më të pastra sesa grupet angleze të krimit të organizuar. Kështu filluan t’u furnizonin drogë edhe grupeve të tjera.”
Sipas tij, në nivelet më të larta të krimit të organizuar, drejtuesit nuk duan të hyjnë në luftë me grupet rivale, sepse kjo do të tërhiqte vëmendjen e policisë dhe do të dëmtonte biznesin e tyre.
“Ata e dinë se çfarë pasojash ka për tregun e tyre vrasja apo plagosja me armë e njerëzve.”
Për këtë arsye, sipas Davies, drejtuesit kriminalë përpiqen të gjejnë pika të përbashkëta me grupet e tjera dhe të bashkëpunojnë në vend që të përplasen.
Ai tha gjithashtu se disa drejtues britanikë të krimit po krijojnë lidhje me grupe kryesisht aziatike, të cilat kanë kontakte për drogën në Pakistan dhe Indi, ndërsa bandat në Liverpool kanë prej kohësh lidhje me kartelet e Amerikës së Jugut.
Davies shtoi: “Shqiptarët e dinë se janë të aftë të fitojnë luftërat për territor, ndër të tjera edhe sepse kanë akses të konsiderueshëm në armë, si pasojë e konflikteve që ka përjetuar vendi i tyre. Megjithatë, ata patën zgjuarsinë të ndërtonin partneritete në Britani.”
Sipas tij: “Ka mjaftueshëm pasuri që grupet e krimit të organizuar që veprojnë me zgjuarsi të përfitojnë të gjithë.”
Aleanca mes bandave
Ish-shefi i detektivëve Mark Griffin, i cili kaloi 30 vjet në operacione të fshehta, krimin e rëndë dhe të organizuar, mbrojtjen e personave vulnerabël dhe kundërterrorizmin, tha se bandat e udhëtarëve në Bradford janë bashkuar me grupe aziatike.
Ai tha: “Të gjitha këto banda janë shumë të afta për të kuptuar ofertën dhe kërkesën.”
Griffin shprehu shqetësimin se forcat e policisë nuk kanë më burime të mjaftueshme për të zhvilluar operacione të fshehta që zgjasin me vite.
“Ne kaluam tre vjet në një operacion kundër drogës, por policia thjesht nuk e ka më atë kohë.”
Sipas tij, policia mund të merret me pasojat e veprimtarisë së bandave, si goditjet me thikë, të shtënat apo sulmet, por mënyra e vetme për të luftuar krimin e organizuar është policimi proaktiv dhe hetimet afatgjata.
“Flas me njerëz që thonë se aftësia e policisë për të hetuar krimin e organizuar është zvogëluar, sepse në përgjithësi ka më pak burime dhe burimet janë ridrejtuar drejt mbrojtjes së personave vulnerabël.”
Ai e përshkroi një pjesë të madhe të policimit të sotëm si “fikje zjarresh”.
Sipas tij, nevojiten më shumë burime për t’u marrë me bandat që shfrytëzojnë fëmijë dhe të rritur vulnerabël.
Planet e policisë flasin shumë për luftën kundër shfrytëzimit kriminal, fenomenit county lines dhe mbrojtjen e fëmijëve, por Griffin ngre pyetjen nëse këto masa janë të mjaftueshme në praktikë.
“Në letër duket mirë, por nëse dëgjoj nga burime jozyrtare se kapaciteti i mbikëqyrjes së policisë është ulur me 50 për qind krahasuar me 20 vjet më parë, si mund të arrihen këto objektiva?”
“Stuhia perfekte” në qytetet veriore
Mark Griffin tha se në qytetet veriore të Britanisë po krijohet një “stuhi perfekte”, ku varfëria, papunësia, problemet me strehimin dhe arsimin po i bëjnë më shumë njerëz të cenueshëm ndaj joshjes dhe rekrutimit nga bandat.
“Janë njerëzit vulnerabël ata që po shfrytëzohen. Ata janë pengje që përdoren nga figurat e tjera në tabelën e shahut.”
Ai përmendi edhe fenomenin “cuckooing”, ku grupet kriminale pushtojnë ose përdorin shtëpitë e personave vulnerabël për veprimtari kriminale.
“Këto banda janë të gatshme të sakrifikojnë njerëz.”
Sipas Griffin, personat që ndodhen në nivelet më të larta të krimit të organizuar janë shpesh shumë inteligjentë dhe dinë të shfrytëzojnë dobësitë e shoqërisë.
Ai paralajmëroi se po krijohen kushtet për një situatë gjithnjë e më problematike.
Kur flitet për faktin se krimi sjell para, fëmijët dhe të rinjtë shohin bashkëmoshatarët ose të rinjtë më të mëdhenj të komunitetit duke fituar para përmes kriminalitetit dhe duan të kenë të njëjtin stil jetese.
