Kur temperaturat bien dhe shtohen infeksionet respiratore, zinku dhe vitamina C janë ndër suplementet më të përmendura për mbështetjen e imunitetit. Por a është njëri prej tyre më i rëndësishëm se tjetri?
Në fakt, të dyja lëndët ushqyese kanë funksione të ndryshme dhe të rëndësishme për organizmin. Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit në SHBA (NIH), marrja e mjaftueshme e vitaminave dhe mineraleve, përfshirë vitaminën C dhe zinkun, është e nevojshme për funksionimin normal të sistemit imunitar. Mungesa e tyre mund të dobësojë mbrojtjen e organizmit ndaj infeksioneve.
Çfarë bën zinku?
Zinku është një mineral thelbësor që merr pjesë në shumë procese biologjike. Ai ndihmon në funksionimin dhe zhvillimin e qelizave të sistemit imunitar dhe luan rol në përgjigjen e organizmit ndaj baktereve dhe viruseve.
Një rishikim sistematik dhe meta-analizë që përfshiu 35 studime të randomizuara me afro 2,000 pjesëmarrës gjeti se suplementimi me zink ndikoi në disa tregues të përgjigjes imunitare, megjithëse rezultatet nuk ishin të njëjta për të gjithë parametrat.
Zinku është studiuar gjithashtu në lidhje me ftohjen e zakonshme. Një rishikim i studimeve të randomizuara sugjeroi se suplementet e zinkut mund të shkurtojnë kohëzgjatjen e ftohjes në disa raste, veçanërisht kur përdoren në fillim të simptomave.
Po vitamina C?
Vitamina C është një antioksidant që ndihmon në mbrojtjen e qelizave dhe kontribuon në funksionimin normal të qelizave imunitare. Organizmi nuk e prodhon vetë, ndaj duhet të merret përmes ushqimit ose, kur është e nevojshme, përmes suplementeve.
Ajo gjendet natyrshëm në ushqime si agrumet, kivi, specat, luleshtrydhet dhe disa perime. Marrja e mjaftueshme e vitaminës C është veçanërisht e rëndësishme për funksionimin normal të sistemit imunitar.
Megjithatë, marrja e dozave të larta të vitaminës C nuk do të thotë automatikisht se imuniteti do të bëhet më i fortë. Sipas NIH, te personat që nuk kanë mungesë të një lënde ushqyese, marrja e sasive shtesë përmes suplementeve zakonisht nuk parandalon infeksionet dhe nuk garanton shërim më të shpejtë.
Cili është më i rëndësishëm?
Nuk ka një përgjigje të vetme që e bën zinkun ose vitaminën C “më të rëndësishëm”. Ato kryejnë funksione të ndryshme dhe të dyja janë pjesë e një sistemi imunitar që ka nevojë për shumë vitamina dhe minerale.
Një person me mungesë zinku mund të përfitojë nga korrigjimi i saj, ndërsa për një person tjetër mund të jetë më e rëndësishme të sigurojë marrjen e mjaftueshme të vitaminës C. Prandaj, rëndësi ka më shumë ushqyerja e përgjithshme sesa përzgjedhja e një suplementi të vetëm.
Zinku mund të merret nga mishi, peshku, frutat e detit, vezët, produktet e qumështit, bishtajoret dhe farat. Vitamina C gjendet veçanërisht në fruta dhe perime, duke përfshirë agrumet, specat dhe kivit.
Suplementet mund të jenë të dobishme kur ekziston një mungesë ose kur një profesionist shëndetësor i rekomandon, por marrja e sasive të mëdha pa arsye nuk është domosdoshmërisht më e dobishme. Në një provë klinike të randomizuar me 214 pacientë me COVID-19, doza të larta të zinkut, vitaminës C ose kombinimit të tyre nuk shkurtuan në mënyrë domethënëse kohëzgjatjen e simptomave krahasuar me kujdesin standard.
Në vend që të fokusohemi vetëm te një suplement, një dietë e larmishme, aktiviteti fizik, gjumi i mjaftueshëm dhe marrja e duhur e lëndëve ushqyese ofrojnë bazën për funksionimin normal të sistemit imunitar.
