Frutat dhe perimet janë burime të rëndësishme të fibrave, vitaminave, mineraleve dhe përbërësve të tjerë ushqyes që i nevojiten organizmit. Udhëzimet e përgjithshme për ushqyerjen rekomandojnë që të rriturit të konsumojnë të paktën tre porcione perime dhe dy porcione fruta në ditë. Megjithatë, trupi mund të japë disa sinjale kur dieta nuk përmban mjaftueshëm prej tyre. Këto shenja mund të kenë edhe shkaqe të tjera, si mungesa e gjumit, dehidratimi apo stresi, por nëse vazhdojnë, mund të jetë koha për të rishikuar mënyrën e të ushqyerit.
1. Probleme me jashtëqitjen
Frutat dhe perimet janë ndër burimet kryesore të fibrave ushqimore. Nëse nuk merrni mjaftueshëm fibra, mund të vëreni jashtëqitje më të fortë ose më pak lëvizje të zorrëve. Fibrat ndihmojnë në rritjen e masës së jashtëqitjes dhe në lëvizjen e saj përmes sistemit tretës. Megjithatë, edhe konsumimi i tepërt i fibrave pa pirë mjaftueshëm lëngje mund të shkaktojë kapsllëk. Për këtë arsye, hidratimi është po aq i rëndësishëm. Një analizë e disa studimeve ka treguar se rritja e konsumit të fibrave mund të përmirësojë shpeshtësinë dhe konsistencën e jashtëqitjes te të rriturit me kapsllëk kronik, megjithëse rezultatet ndryshojnë në varësi të llojit të fibrave dhe individit.
2. Mungesë energjie ose vështirësi në përqendrim
Një nga pasojat që përmendet më shpesh kur konsumohen pak fruta dhe perime është lodhja, e cila mund të lidhet me mungesën e vitaminës C. Në disa studime, të rinjtë me nivele të ulëta të vitaminës C që morën suplemente të kësaj vitamine treguan përmirësime në vëmendje dhe përqendrim, ndërsa u vunë re edhe shenja të një reduktimi të lodhjes. Një tjetër studim krahasoi konsumimin e dy kivitëve në ditë me një tabletë vitamine C dhe placebo. Personat që konsumuan kivi raportuan më pak lodhje dhe përmirësim të mirëqenies. Kjo nuk do të thotë se çdo rast lodhjeje shkaktohet nga mungesa e frutave dhe perimeve, por një dietë e varfër në këto ushqime mund të ndikojë në marrjen e disa vitaminave të rëndësishme.
3. Lëkurë e zbehtë ose me pamje jo të njëtrajtshme
Lëkura mund të jetë një nga pjesët e para të trupit ku reflektohen mirëqenia dhe cilësia e ushqyerjes. Frutat dhe perimet, veçanërisht ato me ngjyra të forta, janë të pasura me karotenoide pigmente bimore që grumbullohen në lëkurë dhe ndikojnë në ngjyrën dhe pamjen e saj. Në një studim me afro 500 të rritur dhe adoleshentë, personat që rrallë konsumonin perime kishin më shumë gjasa të kishin nivele të ulëta të karotenoideve në lëkurë. Një tjetër studim, ku morën pjesë 162 të rritur, tregoi se rritja e konsumit të karotenoideve çoi në rritje të matshme të niveleve të tyre në lëkurë brenda gjashtë javësh.
4. Plagë që shërohen ngadalë ose gjakosje e pazakontë e mishrave
Vitamina C luan një rol të rëndësishëm në formimin e kolagjenit dhe mirëmbajtjen e indeve lidhëse. Mungesa e rëndë dhe e zgjatur e vitaminës C mund të dëmtojë prodhimin e kolagjenit dhe, në raste ekstreme, të shkaktojë skorbut.
Simptomat mund të përfshijnë:
- mishra të inflamuara ose që gjakosin;
- mavijosje të lehta;
- shërim të ngadalshëm të plagëve;
- ndryshime në lëkurë.
Studimet kanë gjetur lidhje mes niveleve të vitaminës C dhe procesit të shërimit të indeve. Megjithatë, plagët që nuk shërohen ose gjakosja e pashpjegueshme e mishrave mund të kenë shumë shkaqe të tjera, përfshirë diabetin.
5. Ngërçe ose dobësi të muskujve
Një dietë e varfër në fruta dhe perime mund të ndikojë në marrjen e disa mineraleve të rëndësishme, si magnezi, kaliumi dhe kalciumi, të cilat luajnë rol në funksionimin normal të muskujve. Magnezi është i rëndësishëm për relaksimin e muskujve dhe funksionimin e nervave. Nivelet e ulëta mund të kontribuojnë në ngërçe muskulore. Kaliumi ndihmon në transmetimin e sinjaleve nervore dhe në kontraktimin e muskujve. Mungesa e tij mund të ndikojë në komunikimin mes nervave dhe muskujve. Kalciumi është i nevojshëm për fillimin e kontraktimit të muskujve. Nivelet shumë të ulëta të kalciumit mund të shkaktojnë hiperaktivitet të nervave dhe muskujve, duke çuar në ngërçe ose spazma të dhimbshme. Megjithatë, ngërçet e muskujve nuk janë domosdoshmërisht shenjë e mungesës së frutave dhe perimeve. Ato mund të shkaktohen edhe nga aktiviteti fizik, dehidratimi, qarkullimi i dobët i gjakut ose shtypja e nervave.
Sa fruta dhe perime duhet të hamë?
Një dietë e ekuilibruar duhet të përfshijë një shumëllojshmëri frutash dhe perimesh me ngjyra të ndryshme. Ato ofrojnë fibra, vitaminë C, kalium, magnez, karotenoide dhe shumë përbërës të tjerë ushqyes që mbështesin tretjen, energjinë, shëndetin e lëkurës dhe funksionimin normal të muskujve. Nëse vëreni vazhdimisht kapsllëk, lodhje, ndryshime në lëkurë, probleme me shërimin e plagëve ose ngërçe të shpeshta, mos e lidhni automatikisht problemin vetëm me dietën. Nëse simptomat vazhdojnë, këshillohet të konsultoheni me një profesionist shëndetësor.
