LIVE UPDATES
Bota

Paketa e re e zgjerimit/ Kos: Anëtarët e rinj të BE-së do të përballen me një periudhë prove prej 15 vitesh, nuk duam që të përsëritet rasti i Orban

Propozimi përfshin gjithashtu procedura të reja për integrimin gradual të vendeve kandidate dhe masa qeverisjeje.

6 Tetor 2026, 19:20 Nga G.M
Paketa e re e zgjerimit/ Kos: Anëtarët e rinj të BE-së do
Marta Kos

STRASBURG- Komisioni Evropian ka propozuar një procedurë të re për të shkurtuar fondet dhe të drejtat e votës së anëtarëve të rinj në BE që shkelin sundimin e ligjit, e cila është e vlefshme për 15 vjet pas anëtarësimit. Propozimi përfshin gjithashtu procedura të reja për integrimin gradual të vendeve kandidate dhe masa qeverisjeje.

Sipas raportimeve nga mediat e huaja, komisioni paraqiti këtë të martë një propozim gjithëpërfshirës që përfshin masa mbrojtëse institucionale që mund t'u heqin shteteve të reja anëtare të drejtën e votës deri në 15 vjet pasi ato të anëtarësohen në BE. Masa e propozuar synon të shmangë që ndryshimi i regjimit në një vend të ri të BE-së të prishë procesin e vendimmarrjes së BE-së dhe shoqërohet me sugjerime të reja se si t'i afrojmë vendet kandidate me Unionin.

“U kritikova shumë kur përmenda për herë të parë se nuk dua të shoh kuaj të rinj të Trojës në Bashkimin Evropian. Kjo ishte ende para zgjedhjeve në Hungari. Sot nuk mund të them më shumë Viktor Orbán”, tha Komisionerja e Zgjerimit Marta Kos.

Masat mbrojtëse

Në qershor, pesë anëtarë themelues të BE-së nxitën forcimin e mbrojtjeve në traktatet e pranimit në BE për të adresuar më shpejt rastet e prapambetjes dhe shkeljeve demokratike, si pjesë e mësimeve të nxjerra nga Hungaria e Viktor Orbán-it. Komisioni tani po e ndjek zyrtarisht këtë sugjerim, duke marrë parasysh se përvoja e fundit e Hungarisë tregon se Neni 7 dispozita e traktatit që i lejon BE-së t'i heqë një shteti anëtar të drejta të caktuara për shkelje të vlerave të BE-së zgjat shumë dhe nuk funksionon gjithmonë.

Prandaj, propozimi shton një procedurë të re për të plotësuar Nenin 7. Do të shkurtonte fondet e BE-së dhe madje edhe të drejtat e votës për të sapoardhurit që fillojnë të veprojnë kundër sundimit të ligjit, vlerave të bllokut dhe parimit të bashkëpunimit të sinqertë. Komisioni e sheh mënyrën se si Hungaria po merret me Ukrainën si shembullin më të qartë: Budapesti pranoi t’i jepte Ukrainës statusin e kandidatit, por më pas e bllokoi procesin.

“Sapo të biem dakord për një qëllim, të gjithë duhet të punojmë për këtë qëllim”, vazhdoi Kos.

Procedura do të jetë e disponueshme për 15 vjet pas anëtarësimit dhe do të shkaktohet nga shkelje të rënda që ndikojnë në funksionimin e BE-së. Pasojat do të jenë proporcionale, me pezullimin e të drejtës së votës të rezervuar për veprat më të rënda penale. Komisioni ose disa shtete anëtare mund të fillojnë procedurën për një vendim të Këshillit. Propozimi nuk tregon se cili proces vendimmarrjeje duhet të përdoret, duke ua lënë shteteve anëtare të vendosin.

Masat mbrojtëse nuk janë të reja. Traktatet e mëparshme të anëtarësimit i përfshinin ato, veçanërisht për mangësitë serioze në zbatimin e rregullave të tregut të brendshëm, drejtësisë dhe ekonomisë së BE-së. Komisioni dëshiron që këto masa mbrojtëse tradicionale të zgjasin më shumë se tre vitet e mëparshme, por nuk thotë se sa më gjatë.

Duke u mbështetur përsëri në të kaluarën e Orbán-it, ekzekutivi i BE-së dëshiron gjithashtu që traktatet e ardhshme të pranimit të përfshijnë një deklaratë se anëtari i ri do të përmbahet nga përdorimi i unanimitetit në procesin e zgjerimit për çështjet dypalëshe. Shembulli më i fundit është Bullgaria, e cila vazhdon të bllokojë përpjekjen e Maqedonisë së Veriut për anëtarësim për shkak të çështjeve të pazgjidhura dypalëshe, veçanërisht kërkesës së Sofjes për ndryshime kushtetuese.

Disa propozime në këtë paketë, veçanërisht reformat e brendshme, do të kenë nevojë për miratimin e shteteve anëtare. Por Komisioni synon t'i përfshijë masat mbrojtëse në projekt-qëndrimin e BE-së mbi kapitullin e fundit negociues të Malit të Zi në fillim të nëntorit.

Integrim gradual

Komisioni ka marrë gjithashtu parasysh idenë e integrimit gradual të propozuar nga Franca dhe Gjermania, për t'u treguar vendeve kandidate përfitimet e hershme të anëtarësimit të plotë.

“Nuk është një zëvendësim për anëtarësimin e plotë. Ai vetëm po u mundëson atyre vendeve që po japin rezultate të mira që, në fushat ku ato po japin rezultate, të mund të integrohen më herët në nënsistemet ose politikat e Bashkimit Evropian”, tha Kos.

Ajo tha se integrimi gradual do të zbatohej aty ku shtetet anëtare dhe kandidatët kanë përfituar, duke përmendur si shembuj zinxhirin e furnizimit dhe sigurinë energjetike. Shembuj të tjerë përfshijnë pjesëmarrjen në programet e BE-së si Erasmus+ dhe Horizon Europe, mbështetjen nga agjenci të tilla si Frontex, integrimin e tregut të vetëm, projektet e lidhshmërisë dhe statusin e vëzhguesit në grupet dhe organet e ekspertëve.

Plani parashikon gjithashtu një formular të përmirësuar për kandidatët që përputhen me Brukselin në fushat strategjike dhe plotësojnë kriteret e sundimit të ligjit. Mbetet për t’u përcaktuar se si do të vlerësohet kjo përputhje strategjike. Disa forma të integrimit të hershëm ekzistojnë tashmë. Komisioni thotë se kjo qasje është shumë më sistematike dhe do të lejonte zhvillimin e përfitimeve të përshtatura sipas nevojave në një dialog të strukturuar me secilin kandidat, të mbështetur nga financim i dedikuar.

Qeverisja

Lidhur me qeverisjen, Komisioni dëshiron t’i zgjerojë raportet e tij vjetore për sundimin e ligjit në më shumë vende kandidate dhe t’i mprehë rekomandimet e tij për përafrimin me standardet demokratike të BE-së. Qëllimi është të forcohen organet e pavarura të zbatimit të të drejtave dhe të përgatiten kandidatët për të marrë pjesë në Zyrën e Prokurorit Publik Evropian që nga momenti që ata anëtarësohen.

Në rast të problemeve që lindin, mund të merren masa të përshtatshme, duke përfshirë shtyrjen e pranimit të vendeve kandidate për një datë të mëvonshme në rastet më serioze. Brukseli do të punojë gjithashtu me kandidatët për të testuar kapacitetin e tyre zbatues para anëtarësimit në fusha prioritare si menaxhimi i kufijve, mbikëqyrja e tregut të vetëm, standardet e sigurisë ushqimore, rrjetet e transportit dhe financimi i kohezionit.

Do të negocioheshin marrëveshje kalimtare të përshtatura sipas nevojës, veçanërisht në fusha të tilla si bujqësia dhe lëvizshmëria e fuqisë punëtore. Procedurat e prokurimit publik, auditimet e pavarura dhe kapaciteti kundër mashtrimit do të testohen gjithashtu para anëtarësimit./Dosja.al

komisioni evropian marta kos

Sondazh

Poll

Braçe kundër reformës territoriale: Nuk e votoj, nuk u konsultova

Braçe kundër reformës territoriale: Nuk e votoj, nuk u konsultova

Çfarë po ndodh në ambientet e Gjykatës së Posaçme? Garda e Republikës ushtron kontrolle

Saimir Korreshi ironizon te Ligjet: Vdiqëm duke ngrënë peshkaqenë, koranë e trofta në lokale

Berisha: Roni Yeffet u bë brenda natës pronar i 45 milionë eurove nga buxheti i shtetit

Berisha: Vlora ka deklaruar se bashkëjetonte me Roni Yeffet, kjo skemë mafioze rrezikon edhe NATO-n

Berisha: Roni Yeffet mbeti i fandaksur nga kontrolli në banesë, telefonoi të paktën 4 herë Ramën

Afera e AKSHI-t/ Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK për masën 'detyrim paraqitje'

Afera e AKSHI-t/ Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK për masën 'detyrim paraqitje'

"Nuk më duket normale"/ Deputeti Ermal Pacaj shkon në Kuvend: Paskam ardhur kot, s'qenka askush

Protesta para Kuvendit të Kosovës, arrestohet nipi i Hashim Thaçit

Aksidenti i rëndë në aksin Peqin-Elbasan, ku humbi jetën 70-vjeçarja, PAMJET nga vendngjarja

Përshkallëzohet situata para Kuvendit të Kosovës, policia hedh gaz lotsjellës...

Mbyllen fjalimet te Kryeministria, nis marshimi në rrugët e Tiranës

"Kemi shtet që nuk vepron mbi rregullat"/Aktivistja: Policia vepron me urdhrat e kriminelit Agasi

Sërish tensione para Kuvendit të Kosovës, protestuesit përplasen me policinë

Tensione jashtë Kuvendit të Kosovës, protestuesit hedhin mjete piroteknike

128 ditë protestë/ Protestuesit marshojnë drejt Kryeministrisë

Protestuesit kërkojnë llogari për personat e shoqëruar: Policia i arrestoi jashtë perimetrit

Blushi: Ditë e zezë sot, parlamenti e ka humbur kuptimin!

Korreshi: Njerëzit janë pa bukë, kështu që te 'Prania Besnike' merrni ndonjë bukë me vete

Bujar Leskaj: Duhet të hartojmë Kodin e ri Zgjedhor, të krijojmë qeverinë teknike

Zhupa: Rama ishte sot në Durrës, por e pritën me protestë! "Territorialja" një masakër...

Protestuesit e kapin në krahë deputetin e Vetëvendosjes, Fahrush Rexhepi, e fusin me forcë në Kuvend

Protesta para Kuvendit, shoqërohen dy persona, po qëndronin jashtë perimetrit të sigurisë

Balla i drejtohet opozitës: Reforma territoriale sjell më shumë të mira për komunitetet

Berisha: Jeni skllevër të pasurimit tuaj, po shmangni debatin për lidhjet e bandave me SHISH

Berisha: Të mblidhen para parlamentit për t’i dhënë përgjigjen më të merituar bastionit të krimit...

Berisha socialistëve: Jeni bërë zëdhënës të grupeve më të egra të Europës

Berisha: Komisioni i Sigurisë të ndërmarrë hetim për grupin e strukturuar kriminal të Edi Ramës...

Deputeti i PS-së Vullnet Sina voton kundër propozimit, refuzon pyetjet e gazetarëve

Berisha: Rama është shndërruar në avokat të pashembullt të Hysenit, Agasit, Yeffetit

Protestuesit "kapin" para Kryesisë së Kuvendit edhe Klevis Balliun:Pse nuk i mbron banorët e Astirit

Policia i largon, "shpërthejnë" qytetarët me thirrje kundër tyre: Po mbroni krimin

"Reformë me 4 nene vetëm ju mund të bëni"/ Strazimiri përplaset me Manjën

Videot intime me Adi Hilën/ Blerina Matrakut i hakerohen rrjetet sociale

Dita e parë e Universitetit/ Studentët në Durrës bojkotojnë mësimin, presin Ramën me protesta

Blushi përplaset te ‘Ligjet’ me Manjën: Ndërprisni mbledhjen ose deklaroni që jeni pengje të Ramës

Eno Bozdo- Manjës: Jeni në kohë të ndaloni procedurën e të rregullojmë gabimin e 2015-ës

“O hajdut”! Pirro Vengu pritet me protesta para Kryesisë së Kuvendit

Territorialja/ Alizoti- socialistëve te “Ligjet”: Gjithçka po e bëni për qëllim elektoral

Reforma Territoriale/ Balla 'presion' deputetëve të PS: Të gjithë duhet të votojnë pro

Korreshi: Po tentoni ti shkrini bashkitë si gjalp, nuk keni bërë reformë, por hartë elektorale

Haradinaj: Vendimi dënues ndaj ish-krerëve të UÇK-së është ofendim për popullin e Kosovës

Berisha: SPAK heshti si fija e barit kur Rama votoi ligjin që i jep goditje fatale hetimit...

Reforma territoriale shqyrtohet sot në Komision, protestë jashtë Kryesisë së Kuvendit

Qytetari: Nesër të mblidhemi masivisht para Kuvendit, të ndalojmë votimin e ligjeve...

"Bëni detyrën"/ Mjeku Ermal Pashaj: Deputetët të marrin në konsideratë interesat e qytetarëve

Nis marshimi i protestuesve drejt Kryeministrisë: Nuk shitet Shqipëria, shitet qeveria

Berisha njofton protestë kombëtare, zbulohet data e tubimit

Vatra e zjarrit në malin e Bukanikut ende aktive, vijojnë ndërhyrjet nga ajri dhe toka