Rubio në Athinë paralajmëron Iranin se nuk do të ketë kurrë armë bërthamore

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se Irani nuk do të lejohet kurrë të sigurojë një armë bërthamore, duke deklaruar se parandalimi i kësaj është një vijë e kuqe për presidentin Donald Trump.

“Irani nuk mund të ketë një armë bërthamore! Pikë!”, tha Rubio më 7 tetor në Athinë, ku zhvilloi bisedime me ministrin e Jashtëm grek, Giorgos Gerapetritis, gjatë Dialogut të gjashtë Strategjik SHBA-Greqi.

I pyetur nëse Uashingtoni ishte i gatshëm të pranonte një nivel të caktuar të pasurimit të uraniumit nga Irani, Rubio nuk pranoi të specifikonte se cili nivel pasurimi mund të ishte i pranueshëm. Në vend të kësaj, ai tha se çdo marrëveshje duhet të garantojë që Irani “nuk do të ketë kurrë një armë bërthamore”.

“Ky është qëndrimi ynë. Kjo është arsyeja pse filloi e gjithë kjo”, tha Rubio.

Ai akuzoi gjithashtu Teheranin se po përpiqej të ndërtonte një arsenal aq të madh konvencional, saqë në të ardhmen do të ishte e vështirë për Shtetet e Bashkuara ose aleatët e saj të vepronin kundër programit bërthamor të Iranit.

“Ajo që Irani po përpiqej të bënte ishte të ndërtonte një kapacitet konvencional aq masiv, saqë do të bëhej i paprekshëm”, tha Rubio.

Ai tha se veprimet ushtarake amerikane e kanë dobësuar ndjeshëm Iranin, përfshirë duke shkatërruar ose dëmtuar rëndë një pjesë të madhe të kapaciteteve të tij me dronë dhe raketa, si dhe flotën detare dhe forcat ajrore.

“Ata janë sot shumë më pak të fuqishëm ushtarakisht se sa ishin”, tha Rubio.

Kapacitetet ushtarake të Iranit janë dëmtuar ndjeshëm gjatë konfliktit, megjithëse Teherani ruan rezerva raketash e dronësh. Gjendja aktuale e programit të tij bërthamor mbetet e vështirë për t’u vlerësuar, ndërsa Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike ka cituar qasjen e kufizuar të monitoruesve ndërkombëtarë.

Rubio e përshkroi gjithashtu Iranin si një vend që po përballet me një krizë të thelluar ekonomike, duke thënë se ekonomia e tij po shkonte drejt “rënies së plotë të lirë”.

Ai iu referua rihapjes së Ngushticës së Hormuzit dhe vazhdimit të qarkullimit të naftës përmes kësaj rruge strategjike, duke thënë se Teherani kishte humbur kontrollin mbi këtë rrugë ujore jetike.

Ndërsa dërgesat e naftës kanë rifilluar, trafiku nëpër ngushticë mbetet i ndërprerë dhe Irani ka vazhduar të këmbëngulë se rihapja e plotë e saj varet nga përmbushja nga Uashingtoni e kushteve të vendosura nga Teherani.

Rubio fajësoi udhëheqjen iraniane për problemet ekonomike të vendit, duke akuzuar qeverinë se po i shpenzon burimet e saj për Hezbollahun, Hamasin, milicitë irakiane dhe Houthit, në vend që të përmirësojë kushtet e jetesës brenda vendit.

“Ata duhej t’i kishin shpenzuar paratë për popullin e tyre, por në vend të kësaj i shpenzojnë paratë për terrorizëm, për armë”, tha ai.

Rubio tha se Teherani kishte pasur më parë mundësi të shumta për të arritur marrëveshje mbi programin e tij bërthamor, por nuk kishte arritur ta bënte këtë.

Rubio e përshkroi Greqinë si një aleate kritike të SHBA-së në një kohë të rritjes së paqëndrueshmërisë në Evropë dhe Lindjen e Mesme, duke përmendur konfliktet që përfshijnë Iranin, Rusinë dhe Ukrainën, si dhe Detin e Kuq.

Ai e quajti Greqinë “një burim stabiliteti në një botë të paqëndrueshme”, dhe vlerësoi Athinën për rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen.

Greqia është në rrugën për të përmbushur këtë vit angazhimin për të shpenzuar 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen, tha Rubio, me më shumë se 3.5 për qind që do të shkojë për shpenzimet bazë të mbrojtjes.

Ai njoftoi gjithashtu se Greqia do t’i bashkohet Programit të Partneritetit Shtetëror të Gardës Kombëtare të SHBA-së dhe do të lidhet me Gardën Kombëtare të Floridës, duke zgjeruar më tej bashkëpunimin ushtarak.

Dy vendet ranë dakord gjithashtu të forcojnë bashkëpunimin në luftën kundër terrorizmit dhe shkëmbimin e informacionit mes agjencive të zbatimit të ligjit.

Rubio përmendi pozitën e Greqisë në rrugët kryesore të migrimit dhe trafikimit si një faktor që e ekspozon veçanërisht vendin ndaj terrorizmit, trafikimit të qenieve njerëzore dhe krimit ndërkombëtar.

Uashingtoni dhe Athina planifikojnë gjithashtu të zgjerojnë bashkëpunimin për eksportet amerikane të gazit natyror të lëngshëm, ndërlidhjet e energjisë elektrike dhe gazit, teknologjitë në zhvillim dhe sigurinë rajonale të energjisë.

Vendet po bashkëpunojnë gjithashtu për të luftuar trafikimin drejt Shteteve të Bashkuara të antikiteteve greke dhe antikiteteve të tjera mesdhetare.

Rubio pritet të mbajë më vonë, më 7 tetor, një fjalim në Pniks të Athinës, me pamje nga Akropoli, ku pritet të paraqesë një argument më të gjerë mbi demokracinë, identitetin kombëtar dhe të ardhmen e Perëndimit./rel