Evropa mund të përballet me një mungesë gazi prej 12% deri në 15% të kërkesës nëse një valë e fortë të ftohti godet këtë dimër, sipas një raporti të publikuar të enjten nga operatorët e transmetimit të gazit të BE-së.
Paralajmërimi vjen ndërsa blloku hyn në dimër me objektet e magazinimit të gazit vetëm 72% të mbushura që nga 1 tetori, nga 83% në të njëjtën pikë të vitit të kaluar, pas asaj që raporti e përshkruan si një “sezon sfidues injektimi”.
Perspektiva e furnizimit dimëror, e publikuar nga Rrjeti Evropian i Operatorëve të Sistemit të Transmetimit për Gazin (ENTSOG), shqyrton dy skenarë që supozojnë se nuk do të ketë furnizime me gaz nga tubacionet ruse. BE-ja e ka hequr gradualisht gazin rus, megjithëse mbeten përjashtime për vendet pa dalje në det si Hungaria dhe Sllovakia.
Raporti, i publikuar më 8 tetor, paralajmëron se një ndërprerje e infrastrukturës më të madhe të gazit në det të hapur që furnizon Evropën kontinentale, e kombinuar me një ndalesë të plotë të importeve të tubacioneve nga Algjeria, do të përbënte një kërcënim serioz për sigurinë energjetike të bllokut.
Brukseli u ka kërkuar vendeve të BE-së të maksimizojnë injeksionet e magazinimit në fillim të dimrit dhe të ruajnë një sjellje të ngurtë bashkëpunuese për të siguruar ndarje të barabartë të çdo kufizimi eventual të kërkesës.
Raporti thekson varësinë në rritje të Evropës nga tregu global i paqëndrueshëm i gazit natyror të lëngshëm (LNG), ndërsa ajo po largohet nga furnizimet me tubacione ruse.
SHBA-të janë shfaqur si furnizuesi kryesor i LNG-së në BE, duke zëvendësuar pjesën më të madhe të gazit të importuar më parë nga Rusia.
Edhe në kushte normale dimërore, një ngushtim i furnizimeve me LNG mund t’i ulë nivelet e magazinimit të gazit në Evropë në vetëm 13% deri në mars të vitit 2027, duke i detyruar potencialisht industritë që përdorin shumë energji të ulin prodhimin.
“Në kushte të ngushta furnizimi me LNG, çmimet e larta të gazit mund të çojnë gjithashtu në një përgjigje nga kërkesa e ndjeshme ndaj çmimeve, duke theksuar rëndësinë e sigurimit të importeve të mjaftueshme të LNG-së dhe maksimizimit të niveleve të magazinimit përpara dhe gjatë fazave të hershme të sezonit të dimrit”, thuhet në raport.
Kufizimet e transportit detar përmes Ngushticës së Hormuzit kanë penguar rëndë eksportet nga Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe që nga lufta SHBA-Izrael kundër Iranit më 28 shkurt.
Ndërsa ekspozimi i drejtpërdrejtë evropian ndaj gazit të Katarit është modest në afërsisht 8%, me Italinë si vendin më të prekur, kriza globale e furnizimit që ka rezultuar ka shkaktuar një luftë agresive ofertash midis Evropës dhe Azisë, duke rritur paqëndrueshmërinë e çmimeve dhe duke e lënë Evropën të cenueshme.
Vendet e Evropës Perëndimore kanë përfituar nga terminalet e reja bregdetare të LNG-së dhe qasja në furnizimet me tubacione nga vende të tilla si Norvegjia. Por vendet pa dalje në det në Evropën Qendrore, Lindore dhe Juglindore mbeten më të ekspozuara ndaj ndërprerjeve të furnizimit.
Nëse infrastruktura kryesore e tubacioneve pëson një ndërprerje së bashku me një dimër të ashpër, bllokimet në infrastrukturë do të kufizojnë fizikisht rrjedhën e gazit nga Perëndimi në Lindje.
Evropa Juglindore mund të përballet me mungesa të menjëhershme të furnizimit lokal deri në 12% në ditët e kërkesës maksimale, duke vënë në provë kufijtë e solidaritetit evropian.
Ndërsa rezervat pakësohen, qeveritë mund të përballen gjithashtu me një presion në rritje për t’i dhënë përparësi konsumatorëve vendas mbi vendet fqinje.
Brukseli u ka dhënë shteteve anëtare fleksibilitet të përkohshëm për të mbajtur nivelet e magazinimit në 75%-80% deri më 1 nëntor në vend të objektivit të zakonshëm prej 90%, në një përpjekje për të shmangur blerjet në panik dhe rritjen e çmimeve.
TTF holandeze, standardi evropian për tregtimin e gazit, ishte midis 79.80 dhe 80.22 euro për MWh të enjten, pothuajse trefishi që nga lufta kundër Iranit.
