Tridhjetë mijë shishe, pesë milionë euro dhe disa nga etiketat më prestigjioze të verërave italiane. Vjedhja e ndodhur në selinë e Marchesi Antinori, në Cortona, në provincën e Arezzos, është një nga grabitjet më spektakolare të regjistruara ndonjëherë në sektorin e verërave.
Megjithatë, Antinori nuk është një rast i izoluar. Vitet e fundit, kantinat e blinduara, restorantet me yje Michelin, distributorët dhe magazinat ushqimore kanë qenë në shënjestër të hajdutëve dhe mashtruesve.
Spanjë, vjedhja e 1.6 milionë eurove në kantinën e një restoranti me yje Michelin
Ndër rastet më të njohura është ai i restorantit Atrio, me tre yje Michelin, në Cáceres të Spanjës. Në tetor 2021, një çift arriti të vidhte 45 shishe verë nga kantina e restorantit, me një vlerë totale prej rreth 1.65 milionë eurosh.
Mes shisheve të vjedhura ishte edhe një shishe jashtëzakonisht e rrallë e verës Château d’Yquem, e vitit 1806, me vlerë prej qindra mijëra eurosh.
Ngjarja dukej sikur ishte shkëputur nga një film. Gruaja dyshohet se shpërqendroi stafin duke kërkuar ushqim jashtë orarit, ndërsa bashkëpunëtori i saj u përpoq të hynte në kantinën e siguruar.
Pas një tentative të parë të dështuar, burri arriti të siguronte një çelës universal dhe të merrte shishet, duke i fshehur në çanta dhe çanta shpine.
Çifti u arrestua dhe u dënua. Në janar 2024, Gjykata e Lartë e Spanjës konfirmoi dënimet me burg prej katër vjetësh e gjashtë muajsh për burrin dhe katër vjetësh për gruan. Megjithatë, shishet e vjedhura nuk janë gjetur ende.
Milano, punëtorët e rremë dhe grabitja prej 280 mijë eurosh
Në qershor 2026, restoranti milanez L’Affinatore u bë viktimë e një grabitjeje me vlerë rreth 280 mijë euro. Sipas raportimeve mediatike, dy burra u paraqitën të maskuar si punëtorë ndërtimi, të veshur me kaska dhe jelekë me dukshmëri të lartë. Më pas, ata ndërhynë në xhamin kundër thyerjes së kantinës dhe vodhën disa shishe të verës Romanée-Conti, një nga etiketat më të kërkuara dhe më të shtrenjta në botë, e cila është kthyer në simbol të tregut të verërave koleksionuese.
Në rastin e Milanos, maskimi si punëtorë dyshohet se u mundësoi autorëve të përziheshin me punëtorët e kantierit që ndodhej përballë restorantit.
Langhe, tre mijë shishe Barolo në tre orë
Pak ditë përpara rastit Antinori, edhe kantina Conterno Fantino në Monforte d’Alba, në zonën e Langhe-s, ishte bërë objekt i një vjedhjeje. Natën mes 16 dhe 17 shtatorit, katër persona të maskuar dyshohet se vodhën rreth tre mijë shishe verë Barolo, duke përdorur pirunë ngritës dhe mjete të kompanisë për të ngarkuar mallin e vjedhur.
Operacioni dyshohet se zgjati rreth tre orë, ndërsa vlera e mallit të vjedhur është vlerësuar në qindra mijëra euro.
Edhe në këtë rast, sasia nuk është i vetmi element që bie në sy. Hajdutët dyshohet se kanë shënjestruar shishe me vlerë të veçantë, përfshirë edhe formate të mëdha. Ngjarja ka shtuar dyshimet se pas vjedhjeve në kantinat italiane mund të fshihet një njohje e hollësishme e etiketave të verërave dhe vlerës së tyre tregtare. Megjithatë, lidhjet e mundshme mes episodeve të ndryshme mbeten ende për t’u verifikuar.
Në Mbretërinë e Bashkuar, 22 tonë djathë çedar
Por vjedhjet nuk kufizohen vetëm te kantinat e verës të siguruara me sisteme të forta mbrojtjeje. Në vjeshtën e vitit 2024, distributori britanik Neal’s Yard Dairy, i specializuar në djathërat artizanalë, humbi më shumë se 22 tonë djathë çedar, rreth 950 forma, me një vlerë që tejkalonte 300 mijë paund.
Nuk bëhej fjalë për një grabitje gjatë natës, por për një mashtrim tregtar. Një blerës i rremë ishte paraqitur si distributor me shumicë për një zinxhir të madh francez dhe kishte arritur të merrte në dorëzim ngarkesën, përpara se të zbulohej identiteti i tij i vërtetë.
Ngjarja përfshiu tre prodhues artizanalë dhe shkaktoi dëme të konsiderueshme ekonomike. Megjithatë, Neal’s Yard Dairy deklaroi se i kishte paguar plotësisht furnitorët e saj, duke shmangur që humbjet të rëndonin mbi baxhot e vogla.
Rasti është kthyer në një nga historitë më të habitshme të kronikës gastronomike të viteve të fundit. Nuk pati dyer të thyera dhe as kasaforta të hapura: vjedhja u krye përmes një transaksioni tregtar që në pamje të parë dukej plotësisht i rregullt.
Destinacioni përfundimtar i djathit nuk është bërë publikisht i ditur. Pikërisht kjo pasiguri e bën rastin domethënës për të kuptuar se sa të cenueshme mund të jenë edhe zinxhirët ushqimorë më të organizuar përballë mashtrimeve me dokumentacionin.
Format e djathit Parmigiano Reggiano
Edhe në Itali, djathërat janë kthyer në objektiv të hajdutëve. Parmigiano Reggiano dhe Grana Padano, falë vlerës së tyre dhe mundësisë për t’u ruajtur e transportuar në forma të plota, mund të përbëjnë një plaçkë të konsiderueshme për ata që arrijnë të vjedhin sasi të mëdha.
Në Itali, djathi Parmigiano Reggiano i stazhionuar konsiderohet pothuajse si një “monedhë”. Gjatë viteve janë regjistruar disa operacione kriminale, të lidhura shpesh me organizatën kriminale Camorra ose me banda të specializuara, të cilat kanë sulmuar baxho të tëra në rajonin e Emilia-Romagna-s. Në raste të veçanta, hajdutët kanë arritur të vjedhin forma djathi me një vlerë totale që ka tejkaluar 700 mijë euro.
Në Gjermani vidhen më shumë se pesë ton Nutella
Ky është padyshim një nga grabitjet më të ëmbla në histori. Në vitin 2013, në qytetin gjerman Bad Hersfeld, u zhduk një rimorkio që transportonte rreth 5,5 tonë Nutella, me një vlerë tregtare të vlerësuar në atë kohë në rreth 16 mijë euro.
Lajmi bëri xhiron e botës për shkak të natyrës së pazakontë të mallit të vjedhur: mijëra kavanoza me krem çokollate dhe lajthie të grabitura në një operacion të vetëm.
Ndryshe nga shishet e verës koleksionuese, vlera e secilit kavanoz ishte modeste. Megjithatë, ngjarja dëshmon një tjetër logjikë të vjedhjeve të produkteve ushqimore: kur malli është në sasi të mëdha, fitimi varet nga vëllimi dhe shpejtësia me të cilën ngarkesa zhvendoset dhe rishitet. Nuk nevojitet një shishe vere e shekullit XIX për të tërhequr vëmendjen e hajdutëve; edhe një produkt i konsumit të përditshëm mund të bëhet objektiv fitimprurës kur gjendet në sasi të mëdha.
Por ku përfundon malli i vjedhur?
Vjedhja e mijëra shisheve është vetëm hapi i parë. Sfida e vërtetë është shndërrimi i mallit të vjedhur në para, pa zbuluar origjinën e tij. Për verërat luksoze, tregu paralel mund të funksionojë përmes ndërmjetësve, blerësve privatë ose operatorëve të gatshëm të blejnë jashtë kanaleve të zakonshme tregtare. Megjithatë, një etiketë e rrallë, veçanërisht kur lidhet me një vit të caktuar prodhimi dhe me një sasi të kufizuar, është e vështirë të shitet pa ngjallur dyshime.
Pikërisht këtë rrezik po përpiqet të parandalojë kompania Antinori. Ajo ka deklaruar se të gjitha shishet e vjedhura janë të pajisura me sistemin e saj kundër falsifikimit. Gjithashtu, ka nisur komunikimin me klientët ndërkombëtarë, duke i ftuar të tregojnë kujdes ndaj ofertave që vijnë nga kanale jozyrtare.
Një tjetër kanal mund të jenë shitjet online dhe ato mes individëve privatë. Platformat më pak të strukturuara mund të jenë më të vështira për t’u kontrolluar sesa shtëpitë e mëdha të ankandeve, të cilat zbatojnë procedura për verifikimin e origjinës së produkteve.
Kjo, megjithatë, nuk do të thotë se shishet e vjedhura përfundojnë domosdoshmërisht në këto platforma. Për të provuar një lidhje të tillë nevojiten hetime, dokumente dhe verifikime për secilin produkt.
Për produktet ushqimore që tregtohen me shumicë, skema është e ndryshme. Djathërat dhe produkte të tjera të konsumit mund të devijohen drejt destinacioneve të tjera përmes identiteteve të rreme, dokumenteve tregtare të falsifikuara ose blerësve të përfshirë në skemë.
Falsifikimi përbën një tjetër front të paligjshmërisë. Në botën e verërave, etiketat dhe ambalazhet mund të falsifikohen për t’i paraqitur produktet me vlerë të ulët si shishe prestigjioze.
Një hetim ndërkombëtar, i koordinuar me mbështetjen e Europol-it dhe Eurojust-it, çoi në vitin 2024 në shkatërrimin e një rrjeti që tregtonte verëra franceze të falsifikuara, të shitura deri në 15 mijë euro për shishe.
Ky fenomen është i ndryshëm nga vjedhja e shisheve autentike, por tregon se sa shumë mund të ushqejë vlera e emrave të mëdhenj të verërave rrjetet e paligjshme.
Gjurmueshmëria dhe teknologjia, mbrojtja e kantinave
Për të luftuar vjedhjet dhe falsifikimet, prodhuesit mund të përdorin kode identifikimi, vula kundër ndërhyrjeve, sisteme RFID dhe NFC, si dhe regjistra dixhitalë të origjinës së produkteve.
Këto mjete ndihmojnë në verifikimin e identitetit të një shisheje dhe, në disa raste, në rindërtimin e historikut të transaksioneve tregtare përmes të cilave ajo ka kaluar.
Teknologjia blockchain mund ta bëjë më transparent regjistrimin e transaksioneve, por nuk garanton vetvetiu që informacionet e regjistruara janë autentike.
Për më tepër, teknologjia nuk e pengon fizikisht një vjedhje, por mund ta bëjë më të vështirë shitjen e mallit të vjedhur dhe më të lehtë identifikimin e tij. /PiranjatNews/
