Nga EuroNews

El Niño po forcohet dhe mund të ndikojë në qarkullimin atmosferik gjatë dimrit 2026–2027. Dobësimi i vorbullës polare mund të sjellë valë të ftohti në pjesë të Europës, por meteorologët theksojnë se një dimër ekstrem nuk është i garantuar.

Pas një vere me temperatura të larta, vëmendja po zhvendoset te dimri që po afron. Forcimi i fenomenit klimatik El Niño ka ngritur pikëpyetje për mundësinë e ndryshimeve të rëndësishme atmosferike, përfshirë dobësimin e vorbullës polare dhe depërtimin e ajrit të ftohtë arktik drejt Europës.

Sipas një analize të publikuar nga Euroneës më 9 tetor, El Niño mund të ndikojë në dobësimin e vorbullës polare gjatë pjesës së mëvonshme të dimrit, duke rritur mundësinë e episodeve të të ftohtit. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se Europa do të përballet domosdoshmërisht me një dimër të acartë.

Qendra e Parashikimit Klimatik e Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike të SHBA-së (NOAA), në raportin e publikuar më 8 tetor, bëri të ditur se El Niño po forcohet dhe se një episod i fuqishëm deri shumë i fuqishëm pritet të vazhdojë gjatë periudhës janar–mars 2027. Në pjesë të Paqësorit ekuatorial lindor, anomalitë e temperaturës së sipërfaqes së detit kanë kaluar 4 gradë Celsius mbi mesataren.

El Niño është një fenomen natyror klimatik që karakterizohet nga ngrohja e pazakontë e ujërave sipërfaqësore në Paqësorin tropikal. Ai mund të ndryshojë modelet e reshjeve, temperaturave dhe qarkullimit atmosferik në rajone të ndryshme të botës.

Sipas Organizatës Botërore Meteorologjike, ky fenomen mund të ndikojë në rritjen e temperaturave globale dhe të shtojë rrezikun e disa ekstremeve klimatike. Efektet ndryshojnë nga një rajon në tjetrin dhe nuk shfaqen në të njëjtën mënyrë kudo.

Vorbulla polare stratosferike është një sistem erërash të fuqishme që qarkullon rreth Arktikut gjatë dimrit dhe ndihmon në mbajtjen e ajrit shumë të ftohtë pranë poleve.

Në disa kushte atmosferike, kjo vorbull mund të dobësohet ose të çrregullohet. Një nga proceset që mund të ndodhë është ngrohja e papritur stratosferike, gjatë së cilës temperaturat në stratosferë rriten me shpejtësi, ndonjëherë deri në rreth 50 gradë Celsius brenda pak ditësh.

Sipas Shërbimit Meteorologjik Britanik, Met Office, këto ngjarje mund të ndryshojnë rrjedhën e rrymës së avionëve (jet stream), duke lejuar që ajri i ftohtë të lëvizë drejt gjerësive më të ulëta.

Në disa raste, kjo mund të sjellë periudha të gjata të motit të ftohtë në Europën Veriore, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, ndërsa Europa Jugore mund të përjetojë kushte më të buta, por më të lagështa dhe me erë. Në zonat ndërmjet këtyre sistemeve, depërtimi i erërave të ftohta mund të shoqërohet edhe me reshje dëbore.

Megjithatë, ngrohja e papritur stratosferike nuk ndodh çdo vit dhe nuk sjell gjithmonë të njëjtat pasoja në sipërfaqen e Tokës.

Për momentin, nuk ka bazë të mjaftueshme për të parashikuar një dimër të acartë në të gjithë kontinentin. El Niño është vetëm një nga faktorët që ndikojnë në motin europian, krahas presionit atmosferik mbi Atlantikun e Veriut, qarkullimit të erërave dhe ndryshimeve në stratosferë.

Met Office thekson se ngjarjet individuale të ngrohjes së papritur stratosferike mund të parashikohen me besueshmëri vetëm rreth një javë përpara. Kjo e kufizon mundësinë për të përcaktuar që tani se kur dhe ku mund të ndodhin valë të forta të ftohti.

Edhe ideja se një verë jashtëzakonisht e nxehtë pasohet nga një dimër shumë i ftohtë nuk mbështetet nga një lidhje e qëndrueshme meteorologjike. Në analizën e vet të 23 shtatorit 2026, Met Office theksoi se temperaturat e larta të verës nuk e bëjnë automatikisht më të mundshëm një dimër të ftohtë.

Për dimrin 2026–2027, zhvillimi i El Niño-s dhe sjellja e atmosferës gjatë javëve të ardhshme do të jenë vendimtare për përmirësimin e parashikimeve. Mundësia e episodeve të të ftohtit mbetet reale, por një skenar me ngrica të forta në të gjithë Europën nuk mund të konsiderohet i konfirmuar.