Vizita e Frank-Walter Steinmeierit te Emmanuel Macron në Francë nxori sërish në pah nevojën urgjente për ide dhe nisma të reja në partneritetin franko-gjerman. Të dy presidentët po i afrohen fundit të kohës së tyre në detyrë.
Të lidhura
None found
Delegacioni gjerman lëvizi pa pengesa nëpër Paris dhe nuk u ndesh me grevat e nxënësve në rrugët e qytetit. Për qytetarët, situata ishte ndryshe: për shkak të vizitës së nivelit të lartë, një zonë e gjerë ishte mbyllur dhe trafiku rreth Harkut të Triumfit e Champs-Élysées mbeti i bllokuar për orë të tëra.
Macron kishte vendosur që nderimet ushtarake për Steinmeierin të mbaheshin nën Harkun e Triumfit. Në orët e para të mëngjesit, himni gjerman jehoi kështu në qendër të Parisit, në mot me diell, por me temperatura të ulëta.
Shumë pyetje, pak përgjigje
Ceremonia përcolli miqësi dhe simbolikë, por solemniteti i saj të krijonte edhe përshtypjen e një kohe të shkuar. Në Francë dhe Gjermani po shtohet mbështetja për forcat populiste në skajet politike. AfD-ja kryeson sondazhet kombëtare gjermane, ndërsa në Francë pas Emmanuel Macron mund të vijë Jean-Luc Mélenchon nga e majta ose Marine Le Pen nga e djathta ekstreme.
Ndërkohë, një krizë ekonomike rrezikon mirëqenien dhe problemet e pazgjidhura të drejtësisë sociale po shtyjnë të rinjtë të protestojnë. Gjatë qëndrimit në Paris, Macron paralajmëroi se rrjetet sociale po përdoren gjithnjë e më shumë për dezinformim dhe për të ushqyer mosbesimin ndaj demokracisë.
Steinmeier shprehu optimizëm, ndonëse AfD-ja mund të krijojë së shpejti qeverinë e parë të saj në një land gjerman. Sipas tij, Gjermania do të vazhdojë të mbështesë dhe të udhëheqë në Evropë, kurse gjermanët do të mbeten evropianë të mirë. Ai nuk tregoi, megjithatë, ku mbështetej kjo bindje. Gazetarët nuk patën mundësi të bënin pyetje në konferencën e përbashkët për shtyp në Pallatin Élysée.
E ardhme pa plan
Për politologun Jacob Ross, kjo gjendje nuk është befasuese. Ai mendon se as Macron dhe as Steinmeier nuk kanë një program të qartë për të ardhmen e Francës, Gjermanisë dhe Evropës. Sipas tij, sistemet politike që ata përfaqësojnë kërkojnë t’u bëjnë ballë krizave të shekullit XXI me zgjidhje të shekullit XX.
Megjithëse mënyrat e tyre të veprimit në politikë ndryshojnë, Ross gjen pika të përbashkëta sidomos te politikat që nuk dhanë rezultat. Një prej tyre është qëndrimi ndaj Rusisë: për një periudhë të gjatë, të dy përkrahën integrimin e saj në Evropë, derisa ngjarjet e vitit 2022 i detyruan të ndryshonin drejtim. Prej atëherë, vlerëson Ross, veprimet e tyre kanë qenë kryesisht reagime ndaj zhvillimeve.
Pak mbështetje për idetë e Macronit
Ross i cilëson të guximshme disa prej propozimeve të Macronit për Evropën, por vëren se ato nuk gjetën mbështetje në Berlin. Për vite me radhë, drejtuesit politikë gjermanë i pritën me rezerva nismat e Parisit, pa ofruar propozime konkrete të tyret.
Së fundmi, Franca dhe Gjermania paraqitën në Komisionin Evropian një nismë të përbashkët kundër konkurrencës së pandershme. Ajo parashikon masa të rrepta evropiane ndaj shteteve që sigurojnë përparësi me praktika të padrejta. Kina nuk është përmendur shprehimisht, por është objektivi kryesor i nismës: Pekini u jep subvencione masive kompanive vendase, prodhimet e të cilave po hyjnë gjerësisht në tregun evropian, ndërsa kompanitë evropiane vazhdojnë të hasin pengesa për të hyrë në tregun kinez.
Bashkëpunim i vështirë në mbrojtje
Prej kohësh, Parisi dhe Berlini synojnë të zgjerojnë bashkëpunimin në mbrojtje. Megjithatë, zbatimi i projekteve të mëdha të përbashkëta të armatimit po has vështirësi.
Pas dështimit të projektit të avionit luftarak FCAS në qershor, të dyja palët thanë se do të vijonin punën për tankun e së ardhmes MGCS. Por mosmarrëveshjet për këtë projekt dolën në pah gjatë vizitës shtetërore.
Në Asamblenë Kombëtare franceze, shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Fabien Mandon, tha se Gjermania kishte vendosur të largohej nga projekti i tankut. Të nesërmen ai sqaroi se deklarata e tij kishte qenë e paqartë. Sipas vëzhguesve, ky “keqkuptim” është shenjë e pakënaqësisë që ekziston në të dyja anët për bashkëpunimin mes vendeve.
Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, e hodhi poshtë me forcë këtë interpretim. Ai tha se MGCS nuk është ndërprerë dhe mbetet një projekt kyç franko-gjerman për sistemet tokësore. Në të përfshihen veçanërisht përpunimi dixhital i të dhënave nga fusha e betejës, si edhe sistemet pa pilot dhe ato të automatizuara. Sipas Pistoriusit, bashkëpunimi do të vazhdojë.
Një vështrim drejt së ardhmes përmes mbrojtjes dhe hapësirës
Të premten, dy presidentët shkuan në disa institucione pranë Bordosë, veprimtaria e të cilave lidhet ngushtë me hapësirën dhe parandalimin bërthamor. Ata vizituan edhe ArianeGroup, kompaninë franko-gjermane që prodhon raketat M51, të afta të mbartin armë bërthamore për nëndetëset franceze. Programi përfshinte gjithashtu kompani startup të përqendruara te teknologjitë e së ardhmes.
Sipas informacioneve jozyrtare, përqendrimi te këto fusha ishte dëshirë personale e Macronit. Prej kohësh ai flet për një “dimension evropian” të parandalimit bërthamor të Francës. Idetë e tij po tërheqin më shumë vëmendje pas njoftimeve amerikane për pakësimin e angazhimit në Evropë.
Macron propozoi që në vitin 2020 një “dialog strategjik” për rolin e armëve bërthamore franceze në sigurinë e Evropës. Tani për këtë ide po shfaqin interes disa vende, mes tyre edhe Gjermania. Bisedimet e tanishme lidhen me atë që presidenti francez e quan “parandalim i avancuar”, ku mund të hyjnë stërvitjet e përbashkëta ushtarake dhe vizitat në vende strategjike.
Vendosja e përhershme e armëve bërthamore franceze në shtete të tjera, megjithatë, nuk po shqyrtohet. Doktrina bërthamore e Francës ia njeh vetëm asaj të drejtën për të vendosur nëse do t’i përdorë armët e veta bërthamore.
Një lamtumirë e përbashkët
Vizita shtetërore dyditore e Steinmeierit në Francë përfundoi të premten pasdite. Deri tani, ajo ka sjellë pak shtysa të reja për marrëdhëniet franko-gjermane. Për këtë arsye, bëhet edhe më e ngutshme që pasuesit e dy presidentëve të hartojnë një vizion të përbashkët për të ardhmen e lidhjeve mes vendeve të tyre.
Pas dhjetë vjetësh në detyrë, Macron dhe Steinmeier pritet të largohen nga postet pothuajse në të njëjtën kohë, në vitin 2027. Vizita në Francë ishte, në këtë kuptim, edhe një nga takimet e tyre të fundit së bashku, ndërsa afrohet lamtumira e tyre./DW
