Mali Hochvogel në rrezik shembjeje, 400,000 metra kub shkëmb kërcënon të shkëputet

Rreth 2,000 metra kub shkëmb u shkëputën nga mali Hochvogel në Alpet Allgau në qershor. Tani studiuesit po paralajmërojnë se një tjetër shembje e madhe mund të jetë e afërt, duke dërguar potencialisht deri në 400,000 metra kub që do të shemben poshtë shpatit të malit.

Hochvogel ndodhet në kufirin midis Gjermanisë dhe rajonit austriak të Tirolit. Vetë maja është në rrezik të shpërbëhet, me një çarje që ekziston që nga shekulli i 19-të që po zgjerohet vazhdimisht. Të dhënat sugjerojnë se çarja dikur ishte afërsisht sa gjerësia e shpatullave, por tani boshllëku është disa metra i gjerë.

Shkencëtarët e kanë monitoruar këtë pikë të nxehtë për dymbëdhjetë vjet, fillimisht në udhëtime në terren dhe, që nga viti 2018, me sensorë dhe pajisje matëse të instaluara përgjithmonë. Një dron me skaner lazer është vendosur gjithashtu në zonë.

Në pranverë, instrumentet matëse regjistruan shpejtësi lëvizjeje deri në pesë milimetra në javë. Në terma gjeologjikë, kjo është jashtëzakonisht e shpejtë; normalisht Alpet zhvendosen me një mesatare prej rreth 1.8 milimetrash në vit. Leximet nga sistemi i paralajmërimit të hershëm tani po i nxisin studiuesit të ngrenë alarmin.

Mali ka qenë i mbyllur për alpinistët që afrohen nga ana austriake për ca kohë, por ngjitja nga Gjermania mbetet e hapur.

Në fillim të tetorit, një ekip i udhëhequr nga profesori i gjeologjisë Michael Krautblattler nga Universiteti Teknik i Mynihut (TUM) u ngjit përsëri në majë për të inspektuar terrenin dhe instrumentet matëse.

Tani ka më shumë se 30 sensorë në Hochvogel, të cilët matin të gjithë majën me saktësi milimetrike dhe dokumentojnë lëvizjet. Në vitin 2024, TUM e përshkroi çarjen kryesore si deri në gjashtë metra të gjerë, rreth 35 metra të gjatë dhe rreth 60 metra të thellë.

Një çarje e re në kreshtën jugperëndimore tani konsiderohet si një pikë e dobët kyçe ku regjistrohen shkallët më të larta të lëvizjes. Shkencëtarët e quajnë këtë pikë të nxehtë si “Çarja 6”.

Studiuesit besojnë se mali mund të jetë duke arritur një pikë kritike dhe se midis 250,000 dhe 400,000 metra kub mbeturina mund të shkëputen dhe të rrëzohen poshtë shpatit të malit. Shkencëtarët besojnë se moti ekstrem mund të jetë pjesërisht shkaku i lëvizjeve në rritje në mal.